Vaststellen van het verslag van de commissie Omgeving van 23 juni 2026

Commissie OMGEVING Conceptverslag Datum: 23 juni 2026 Locatie: Raadzaal Aanwezig: Voorzitter: ir. P.K. Schuurmans Secretaris: mr. G.L. Pijnenburg (plv) Commissieleden: A.W. van Boven, O. Çifçi, M.C.H. de Cocq van Delwijnen, J.J.E.L. van Creij, E.R.F. Esser, L.A.J. van Griensven, A.C.G. Hermans, drs. J. Hendrickx, L. Holterman, V.S. Jaddoe, H.J.M. Kitslaar, M.I. Krol-Gumbs, P.H.J. Molle, mr. S.J.M. Peters, R.M. Pijnenborgh, B.F.C. Roovers, E. Samshuijzen, R.M. Schandrin, C.G.N. Soetekouw MSc, S.J.B. van de Ven Collegeleden: M. Craste bc, R.J.J. Geers Afwezig: H. Brakkee, drs. L.L.F.M. Ciotti, W.B.G. Hoeben, H.J.W.C. Liebregts MBA, mr. drs. R. Lipman, Verslaglegging: E.J. Wendt, DemiSec 1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur en meldt de afwezigen. Met nadruk wordt gewezen op het belang van het spreken via de voorzitter en het spreken in de derde persoon. Dit draagt bij aan een debat op de inhoud. Hiervoor wordt in alle commissies nogmaals aandacht gevraagd. 2. Vaststellen van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Vaststellen van het verslag van de commissie Omgeving van 26 mei 2026 Het verslag worden ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen van de lijst van toezeggingen en de lijst van openstaande moties Over de lijst met openstaande moties worden geen opmerkingen gemaakt. Lijst van bestuurlijke toezeggingen: De heer Van de Ven (CDA) vraagt naar de verkeersveiligheid rond de Troubadour, waar reeds in februari met de wijkraad ende school over zou zijn gesproken. Terugkoppeling is niet terug te vinden. Wethouder Geers heeft de vraag zelf reeds uitgezet en zal het antwoord delen zodra hij het heeft. 5. Werkplanning De voorzitter geeft aan dat op de planning van het college nog wordt gewacht. Over de huidige planning worden geen opmerkingen gemaakt of vragen gesteld. 6. Zienswijze ontwerpbegroting 2027-2030 en conceptbeleidsplan 2027-2030 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West De voorzitter legt de procedure uit, met een pitch van 90 seconden in de eerste termijn en een tweede termijn met de mogelijkheid tot nadere toelichting en reactie op andere fracties. In de tweede termijn kunnen raadsinstrumenten (moties, amendementen) worden aangekondigd en bestaat de mogelijkheid tot interruptie. Na beide termijnen heeft het college de gelegenheid vragen te beantwoorden, waarop interruptie mogelijk is. 1 Mevrouw Samshuijzen (PvdD) is kritisch op het ook hier weer gehanteerde dogma van eindeloze economische groei. Onbeperkte groei op een eindige planeet bestaat niet. Een houdbaar systeem vraagt om duurzame krimp in plaats van nog meer bedrijventerrein, minder grondstoffengebruik, verstening en ruimtebeslag. De Gemeenschappelijke Regeling rekent bij vertraging op een tegenvaller van ruim € 5 miljoen. De rentelasten lopen dan op bij uitblijvende verkoopopbrengst. De oplossing voor de netcongestie blijft vaag. Of een energiehub haalbaar is, moet nog worden onderzocht. Ondertussen moet de Gemeenschappelijke Regeling in 2027 wel € 20 miljoen herfinancieren. Dat is drie keer zoveel als verantwoord wordt geacht. Door de vertraging vallen dan alle financiële risico's samen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit zich wat netcongestie betreft aan bij de vorige spreker. Indien mogelijk is de fractie voorstander van een tankstation voor waterstof. Hij vindt het positief dat dit in de plannen zit. Het water dat in de Peelrandbreuk naar boven komt, wordt door de provincie als uniek in Nederland beschreven. De provincie wil 85% subsidie geven op het in eigendom houden of overdragen áán de provincie. Hij vraagt hierop een toelichting. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) benoemt dat naast het risico dat de bouw niet kan starten zolang de bestemmingsplanprocedure niet onherroepelijk is ook de netcongestie een risico is. In 2022 is al de ambitie uitgesproken om een SMART energiehub te ontwikkelen als onderdeel van de energie-infrastructuur van Heesch West. Dat leek toen logisch, nu staat juist onder de risico's benoemd dat een hub wordt ontwikkeld, voor 2026. De juridische procedure zorgt al voor vertraging. Het zou onacceptabel zijn als het project bleef stilstaan op de energievoorziening. Zij vraagt aan de wethouder het volgende. - Is de realisatie van de SMART energiehub inmiddels randvoorwaarde? - Is er meer duidelijk over haalbaarheid en planning en uitvoering? - Welke risico's loopt de planning van Heesch West bij het niet tijdig realiseren van de hub? De heer Jaddoe (D66) stelt dat Heesch West een mooi duurzaam en toekomstbestendig bedrijventerrein kan zijn dat deels in de eigen energiebehoefte voorziet en zo minder bevattelijk is voor capaciteitsproblemen. Kán, want er wordt nog op de uitspraak van de Raad van State op de bezwaren gewacht. Andere scenario's dan vertraging van de realisatie worden in het conceptbeleidsplan niet benoemd. De Gemeenschappelijke Regeling is volgens de technische uitvraag optimistisch over de uitkomst van het beroep na het opvolgen van de aanbevelingen van Stichting Advisering Bestuursrechtspraak. Naar aanleiding hiervan stemt de fractie in met het voorstel geen zienswijze in te dienen. De heer Van de Ven (CDA) merkt op dat Heesch West de benodigde ruimte voor uitbreiding – mogelijk – kan bieden. Netcongestie en financiële gevolgen zijn de twee risico's waar de fractie bij wil stilstaan. De druk op het elektriciteitsnet is in dit gebied groot. De energiehub is interessant, maar nog niet bewezen als oplossing en nog te zeer in ontwikkeling. De Grex van Heesch West kent nu al een tekort van € 38 miljoen, gebaseerd op de aanname dat kavels worden verkocht. Als die verkoop om genoemde risico's achterblijft, loopt dat tekort waarschijnlijk op. Aan de wethouder de vraag dit te kwantificeren. Een vraag is ook welk deel van dat risico bij de gemeente terechtkomt. De fractie stemt nu niet in met een ontwikkeling gebaseerd op mogelijk te optimistische aannames. Het college dient de raad structureel te informeren over voortgang, risico's en eventuele gevolgen, juist als het tegenzit. De heer Van Boven (SP) leest in het voorstel regionale binding als 'mogelijke prioritering', maar ziet dit graag als voorwaarde voor vestiging. Heesch West wordt gepositioneerd als het meest duurzame terrein van Nederland. Gevraagd wordt of dit betekent dat elk bedrijf dat zich hier vestigt, wordt verplicht zelf duurzame energie op te wekken. Dit zou voor de SP een voorwaarde zijn. De heer Van Griensven (PVV) merkt op dat dit project dateert van 2014 en dat de uitgangspunten voor marktvraag, grondprijzen en economische behoeften stammen uit de beginfase van de Gemeenschappelijke Regeling. De wereld is ingrijpend veranderd: energiecrisis, netcongestie, stikstofproblemen en een volledig ander economisch klimaat. Gevraagd wordt wanneer de kosten-batenanalyse voor het laatst is geactualiseerd. Liefst ziet de fractie een onafhankelijke herziening voordat financiële verplichtingen worden aangegaan. 2 Het bestemmingsplan is nog altijd niet onherroepelijk. Geen garanties op kavelverkoop en geen zekerheid. Gevraagd wordt hoe het college de onderliggende begroting nu verantwoordt. Het noordoosten van Noord-Brabant heeft een structureel capaciteitsprobleem, Enexis blokkeert nieuwe zakelijke aansluitingen. Gevraagd wordt of het college is toegezegd wanneer Heesch West op het elektriciteitsnet kan worden aangesloten. De heer Molle (50PLUS) vraagt welke financiële risico's deelnemende gemeenten lopen bij tegenvallers in de ontwikkeling en hoe de inwoners van Den Bosch beter worden van deze investering. De heer Hermans (VVD) acht Heesch West van belang voor een goede economische en ruimtelijke ontwikkeling. Over een halfjaar is de start van de verkoop beoogd. Gevraagd wordt naar de berekeningen van het college op het voorkomen van naheffingen aan de gemeente als de verkoop niet van start kan gaan. De netcongestie leidt tot twee vragen: - Wat is de haalbaarheid van de energiehub? - Wat is het alternatief als de hub het niet haalt? Gevraagd wordt wat het ontbreken van aansluitingscapaciteit voor het zonnepark betekent voor de ontwikkeling. Reactie college Wethouder Geers erkent dat dit plan al een tijd loopt en dat delen van de besluitvorming daardoor uit een ver verleden dateren. Het financieren van de Rijksweg speelde destijds ook. Nu is er de kans iets van die voorfinanciering terug te verdienen. In de conceptbegroting zijn veel van de hier benoemde risico's gekwantificeerd. De driedaagse zitting bij de Raad van State is achter de rug. Binnen zes weken - plus zes weken extra vanwege de zomervakantie - wordt een uitspraak verwacht. De herstelbesluiten van de raad in 2024 helpen daarbij omdat ze aan een aantal bezwaren tegemoetkomen. Veel is voor deze raad niet nieuw, de urgentie is er nog steeds omdat er nog steeds bedrijven zijn die aangeven graag te willen groeien. Ook wil het college het juiste bedrijf op de juiste plek hebben. Schuifruimte is dus ook van belang. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt naar de beschikbare capaciteit op andere bedrijventerreinen zodat in beeld is hoeveel er beschikbaar is. Wethouder Geers verwijst hiervoor naar de jaarstukken die onlangs in de raad zijn besproken. in Heesch West gaat het om kavels van 3 tot 7 hectare. Die zijn er in het stedelijk gebied niet. De heer Van Griensven (PVV) wijst op de voorrang voor binnenstedelijk boven buitengebied waar de provincie aan hecht als de minimale leegstand 15% is. In Den Bosch bedraagt de leegstand 30 à 40%. Een aantal bedrijven zou daar naartoe kunnen. Wethouder Geers herkent deze leegstandscijfers niet. In de zoektocht gaat het ook om categorie en type bedrijvigheid en om de ontsluiting. De provincie weet dat hier al jaren aan wordt gewerkt. De gewenste 80 hectare is door de provincie opgedeeld in eerst 50 en daarna 30 hectare. Met het aanleggen van het bedrijventerrein heeft de provincie dan ook geen problemen. Wel zou de provincie een mestfabriek mogelijk hebben willen maken maar is deze op verzoek van de raad uit het plan gehaald, inclusief de hele categorie 5 bedrijven. Vanuit de provincie is verder juist de behoefte aangegeven aan nog een regionaal bedrijventerrein. Volgens het raadsvoorstel lijkt het dat in 2026 met de energiehub wordt begonnen, de jaarstukken laten een aantal stappen zien. De voorbereiding leidt tot een voorkeursalternatief en afspraken. Ten behoeve van de nieuwe raden van Den Bosch, Bernheze en Oss wordt een introducerende raadsledenbijeenkomst over deze kwestie overwogen. De heer Van de Ven (CDA) aanvaardt de uitnodiging voor de bijeenkomst. Hij wil voorkomen dat de raad instemt zonder te weten of de energiehub de behoefte van het bedrijventerrein gaat vervullen. Hij vraagt daar een reflectie op. Wethouder Geers zegt dat hoewel de fysieke ontwikkeling van Heesch West nu al geruime tijd stilstaat, de raad een beleidsplan heeft vastgesteld aan de hand waarvan de Gemeenschappelijke Regeling doorwerkt. Wat de hub betreft gaat het om voorbereidend werk. Van een blanco cheque is geen sprake. Als de hub er niet komt of de uitspraak valt tegen, komt 3 het college naar de raad terug. Met het unieke wijstwater in de Peelrandbreuk wordt in de inrichting met nadruk rekening gehouden. Dat wordt niet als een risico beschouwd. Subsidiemogelijkheden zal het college niet uit de weg gaan. De aansluiting op Zonnepark Achterste Groes biedt juist mogelijkheden omdat geen aansluiting los op het net nodig is en voor een energiehub met batterijpakket kan worden gekozen. Er is vertrouwen in de hub die nu wordt gebouwd. Hoe concreter dit wordt, hoe concreter bedrijven in beeld komen. Dan komen zaken als energievraag en opwerkcapaciteit aan de orde. De energiehub is een randvoorwaarde. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) is benieuwd naar de prijsstelling van de energiehubs. Wethouder Geers stelt dat dit onderdeel is van het onderzoek. Technische uitwerking past niet in deze vergadering. Bij de te kiezen voorkeursvariant hoort de beprijzing. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt naar het risico van de, forse, overschrijding van de renterisiconorm. Wethouder Geers komt hier buiten de vergadering op terug. De heer Van Griensven (PVV) heeft geen antwoord gehoord op zijn vraag naar een geactualiseerde kosten-batenanalyse. Wethouder Geers dacht deze impliciet te hebben beantwoord door te verwijzen naar de reeds gedane voorfinanciering. Nu stoppen met de ontwikkeling van het terrein betekent dat dit geld nooit terugkomt. Ook daarom ziet het college het belang van bedrijvigheid op deze locatie. Tweede termijn De heer Van Griensven (PVV) wijst op de solvabiliteit van de Gemeenschappelijke Regeling die met 9,4% ruim onder de gebruikelijke 30% ligt. De verliesvoorzieningen staan op € 38,5 miljoen en zijn dit jaar gestegen met € 460.000. De Gemeenschappelijke Regeling heeft nog geen grondopbrengst gezien en draait verlies. Intussen is er leegstand op wel aangesloten terreinen. Gevraagd wordt waarom voor het financiële risico van investering in een nieuw terrein wordt gekozen terwijl bestaande terreinen onbenut zijn. De polder van Vinkel ziet de fractie graag gevrijwaard van bebouwing zolang de alternatieven er zijn. Er is geen bestemmingsplan, geen net, geen weg, de verliesvoorziening stijgt en de kosten-batenanalyse is nooit geactualiseerd. Dat is geen mening, dat staat in de stukken. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt inzicht voor de raad of de kavels nog wel worden ingenomen als de prijs flink stijgt, zodat dit kan worden afgewogen tegen kavels in de regio. Wethouder Geers maakt zich geen zorgen om het renterisico omdat dit een voorfinanciering is op komende baten. De drie gemeenten kunnen afspraken maken over de financiering. Daarom is dit in deze fase van gebiedsontwikkeling acceptabel. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt naar de verwachte meerkosten als dit steeds vooruitgeschoven wordt. Zolang de leningen doorlopen, is sprake van uitgestelde kosten. Wethouder Geers verwijst naar de ontwerpbegroting en de gevolgen van de stijging van marktrentes voor het resultaat. Achter de schermen wordt hard aan snelle uitgifte gewerkt. Op de vraag van de PVV: het college voert een raadsbesluit uit. De heer Van Griensven (PVV) wijst op de veranderde situatie in de wereld, waarbij Den Bosch vast komt te zitten in de netcongestie. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Vandaar de vraag voor een nieuwe kosten-batenanalyse. Wethouder Geers begrijpt de achtergrond van de gewenste analyse niet. Er is behoefte aan grotere kavels. Een energiehub verzacht congestie. De ruimtelijke procedures zijn al achter de rug. Nu terugdraaien zou financieel een zeer slechte keuze zijn in vergelijking met waar Den 4 Bosch nu staat in de voorbereiding. Dit zou ook richting Raad van State en bezwaarmakers een vreemd signaal zijn. De heer Van de Ven (CDA) stelt eveneens dat de situatie rondom de netcongestie vrij recent fors is veranderd. Er is meer risico dan voorheen. Er wordt wel gemonitord, maar niet beheerst. Gevraagd wordt of de wethouder een punt ziet waarop bijsturing wel aan de orde is. Wethouder Geers geeft aan dat netcongestie voor het college al jaren speelt, dus ver voor het recente bericht over de aansluitstop. Destijds werd de energiehub al aangegrepen vanuit de verwachting dat er geen aansluiting zou komen. Nu zijn de voorkeursscenario's, de werking en de contractuele afspraken aan de orde. Er is al gestuurd en gehandeld voordat netcongestie in de raad aan de orde kwam. In de begrotingen en jaarstukken is er steeds over gerapporteerd. Als de energiehub niet lukt of tegen een onevenredig hoog bedrag, komt het college terug bij de raad. Dat zal nooit een financieel voordeel zijn ten opzichte van het realiseren van Heesch West. Vanaf het begin van Heesch West is de grote verliesvoorziening al genomen. De grondwaarde is met agrarisch/natuur laag. De bestemming bedrijventerrein zal financieel positief uitpakken, zelfs als deze pas over vijf jaar wordt ontwikkeld. De Gemeenschappelijke Regeling is wat de grondprijzen betreft zeer conservatief, zoals de accountant jaren geleden al aangaf. Die degelijkheid blijft. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) weet dat de aangekochte gronden niet allemaal voor landbouw- of natuurgrondprijzen zijn aangekocht. Wethouder Geers geeft aan dat gronden zijn aangekocht voor natuurherstel, voor infra en voor de plek waar het terrein daadwerkelijk komt. Er ligt nu een wijzigingsvoorstel voor omzetting van natuur naar bedrijventerrein. Als nu wordt gestopt, krijgen die gronden niet de waarde die ze als bedrijvengrond wel krijgen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) bedoelde te zeggen dat Den Bosch niet alle grond goedkoop heeft aangekocht. Wethouder Geers bevestigt dit. De voorzitter inventariseert de raadsinstrumenten. De heer Van Griensven (PVV) kondigt een amendement aan. De heer Van Boven (SP) komt met een voorstel om de lokale binding te borgen. De voorzitter geeft aan dat het voorstel als licht bespreekstuk kan worden doorgeleid naar de raadsvergadering. 7. Wijziging omgevingsplan 'TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22d Kleinschalige bedrijfsunits, opslag- en garageboxen' De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) stelt dat bedrijven érgens klein moeten beginnen. Meteen beginnen met 500 m2 is niet voor iedereen realistisch. Het is aan de markt om dit te regelen. De heer Van Griensven (PVV) begrijpt de probleemstelling, maar leest ook dat handhaving lastig is. Als de handhaving nu al tekortschiet, is de vraag wat dit plan verandert. Gevraagd wordt welke capaciteit wordt ingezet en wie daarvoor verantwoordelijk is. Het benoemde risico op criminaliteit en ondermijning in garageboxenparken is ernstig. Dan zou dit voorstel hand in hand moeten gaan met een actief optreden daartegen. Gevraagd wordt wat aan de huidige misstanden wordt gedaan. VNO-NCW rapporteert dat lokale ondernemers de grondprijzen van externe ontwikkelaars niet kunnen bijbenen. De vraag is waar zij terechtkunnen en welke alternatieven er zijn voor de kleine ondernemer en zzp'er. Ook wordt gevraagd of het college het beleid voor bedrijven met minimale milieucategorie wil koppelen aan kavels op Hoge Milieu Categorie (HMC)-terreinen. 5 De heer Hermans (VVD) wijst op de schaarste in bedrijventerreinen in de HMC. Deze zware milieuruimte moet niet worden ingenomen door kleinschalige units die elders in de gemeente gevestigd kunnen worden. Tegelijkertijd heeft de lokale stukadoor of schilder wel opslag- of werkruimte nodig. Op wijkniveau moet ruimte voor economische functies worden gecreëerd. Gevraagd wordt op basis van welke criteria het college het voorgestelde vestigingsverbod zou omzeilen en wel een vergunning verleent. 'Kijken naar' gemengd woon-werkgebied voor mkb'ers en zzp'ers, zoals het stuk meldt, is te vaag. Zij zijn de motor van de economie. De fractie vraagt een concreet actieplan. De heer Kitslaar (Rosmalens Belang) begrijpt en steunt het voorstel, maar onderkent ook de behoefte aan ruimte voor kleinschalige ondernemers, zzp'ers en particulieren. Goed dat in het toekomstige bedrijvenbeleid naar alternatieven voor deze functies wordt gekeken, maar de vraag is hoe wordt geborgd dat er voor hen straks echt plek is. De heer Holterman (Leefbaar 's-Hertogenbosch) steunt dat de schaarse bedrijfsruimte wordt bestemd voor de bedrijven waarvoor die is bedoeld. Scherp zijn op de uitvoering betekent toetsing van de vergunningaanvraag. Die wordt volgens de stukken alleen verleend als de activiteit past bij het doelmatig gebruik van het terrein. Gevraagd wordt wie de doelmatigheid bepaalt. De regeling geldt alleen voor nieuwe gebouwen. Bestaande units vallen er buiten. Het voorstel benoemt zelfs criminaliteit en ondermijning als risico en stelt dat toezicht veel capaciteit vraagt. Gevraagd wordt of er zicht is op hoeveel opslagboxen de bestaande terreinen kennen en of er voldoende capaciteit is om de nieuwe aanvragen te handhaven. De heer Çifçi (GroenLinks-PvdA) herkent de behoefte aan ruimte voor productie, logistiek, de energietransitie en de circulaire economie. Tegelijkertijd blijkt de behoefte aan betaalbare bedrijfsruimte bij startende ondernemers en zzp'ers. Ook zij zijn belangrijk voor de lokale economie. De fractie is blij dat maatwerk mogelijk blijft. Gevraagd wordt hoe er in de toekomst voldoende alternatieven voor kleine ondernemers beschikbaar blijven. Vanwege de geschetste balans tussen zorgvuldig ruimtegebruik en behoud van kansen voor ondernemerschap kan de fractie instemmen. De heer Pijnenborgh (De Bossche Groenen) begrijpt de behoefte van zzp'ers en particulieren aan kleine units, maar wil waken voor versnippering van de reguliere bedrijfsterreinen. Die terreinen zijn hard nodig voor grote opgaven zoals de energietransitie en de circulaire economie. Voldoende overzicht op de terreinen is van belang voor leefbaarheid en beheer. Grote hoeveelheden afgesloten units maken dit ingewikkeld. Zich aansluitend bij de opmerking van GroenLinks-PvdA over kleine ondernemers steunt de fractie het voorstel. De heer Molle (50PLUS) vraagt net als andere fracties aandacht voor de kleine ondernemer. Gevraagd wordt naar de alternatieven voor deze groep en naar maatwerk. Bescherming van bedrijventerreinen mag ondernemerschap niet onnodig belemmeren. Reactie college Wethouder Geers onderschrijft het gebruik van de terreinen waar een milieucategorie op zit door bedrijven die alleen daar passen. Tegelijk is de zorg voor de kleine ondernemer die ruimte nodig heeft. In de stukken zijn de bedrijfsverzamelgebouwen genoemd. Het is niet dat die er niet mogen komen, alleen niet zonder omgevingsvergunning. Daarmee blijft er ruimte om van een initiatief dat iets toevoegt en past in de omgeving de weging te maken of iets nodig is of niet. Zonder deze bepaling kan op een zwaardere categorie, waar veel behoefte aan is richting circulaire economie, een bedrijfsverzamelgebouw op zo'n plek lastig worden geweerd. In de voorbereiding is gebleken dat er geen problemen in de uitvoering zijn. Er zijn zienswijzen ingediend. Wel heeft VNO-NCW tips gegeven. Het college ziet ruimte om als het kan iets toe te voegen. De handhaving stuit erop dat men niet zomaar ín een bestaande garagebox kan, die vaak donker, afgelegen en weinig transparant is. Voor de nieuwbouw geldt dat tegen een bouwontwikkeling zonder vergunning wordt opgetreden. Voor het tegengaan van ondermijnend gedrag blijven acties samen met de bevoegde diensten plaatsvinden. Het college wil niet meer plekken creëren waar de handhavers geen zicht op en controle over hebben. Uit marktconsultatie blijkt dat de markt verzadigd is en dat bijbouwen niets toevoegt en op de lokale economie zelfs beperkend werkt. Zo nodig kan op een locatie altijd een vergunning worden verleend. Er worden kaders meegegeven over welke types in 6 welke vorm mogelijk gemaakt kunnen worden in gemengde omgevingen. Het is aan de aanvrager of die met iets komt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt zich af hoe het behouden van de economische functies in de wijk gestalte krijgt. Als het niet in een bestemmingsplan past, houdt de gemeente het tegen. Wethouder Geers stelt dat dit voorstel gaat over initiatieven op een bedrijfsbestemming. Wie een bedrijfsverzamelgebouw wil op grond met woon- of maatschappelijke bestemming is sowieso afhankelijk van een vergunning. In de nieuwe Omgevingswet geven de kaders uit het bedrijventerreinenbeleid de kaders voor de toetsing. Die ruimte voor de kleinschalige economie is een kanteling ten opzichte van het niet meer toestaan van winkeltjes in straten. De heer Hermans (VVD) vraagt naar het concrete actieplan. Wethouder Geers wil het bedrijventerreinenbeleid dit jaar naar de raad brengen. In de tussentijd is er ruimte voor een goed voorstel dat iets toevoegt. De heer Van Griensven (PVV) vraagt, omdat er geen zienswijze is ingediend en in 2024 welgeteld één aanwezige op de inspraak af kwam, of de communicatie wel goed is geweest. Wethouder Geers geeft aan dat vooral met ondernemers is gecommuniceerd, het gaat immers om bedrijventerreinen. VNO-NCW was betrokken. De geëigende procedure is gevolgd. Misschien is het wel gewoon een voorstel met draagvlak. De voorzitter vraagt dit voorstel vanwege het niet aankondigen van amendementen of moties als hamerstuk naar de raad kan worden doorgeleid. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit niet uit dat nabespreking in de fractie nog tot een motie of amendement leidt, desondanks kan het als hamerstuk door worden geleid. De voorzitter maakt uit de non-verbale communicatie op dat voor PVV hetzelfde geldt. De heer Hermans (VVD) kondigt een mogelijke motie over het actieplan aan. De voorzitter merkt op dat het raadsvoorstel als licht bespreekstuk kan worden doorgeleid naar de raadsvergadering. 8. Grondexploitatie fase 1 De Vliert De heer Van de Ven (CDA) steunt het voorstel. De Grex klopt, maar het parkeerhuis wordt wél separaat behandeld. Dat wringt, want wonen en parkeren staan niet los van elkaar. Het parkeerhuis is volgens de stukken essentieel voor de voortgang en voor vervanging van het bestaande Transferium. In het bijgaande stuk staat dat het gebruikelijk is de parkeerexploitatie los te zien van de grondexploitatie. Tegelijk wordt aangegeven dat deze situatie niet helemaal met eerdere projecten vergelijkbaar is. Bewonersparkeren wordt met de transferiumfunctie gecombineerd. Fasering, subsidievoorwaarden en netcongestie hangen direct samen met de woningbouw en worden als risico's benoemd. Al met al wil de fractie deze onderdelen niet los beschouwen. Gevraagd wordt of de wethouder kan bevestigen dat het parkeerhuis een essentiële randvoorwaarde voor de woningen is en zo ja, waarom de besluitvorming wordt losgetrokken. De raad moet een integraal beeld van een project als dit hebben. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) gaat ervan uit dat na de vaststelling van dit raadsvoorstel de start van de bouw van Herpensebaan 1 direct volgt, zoals gepland in 2026. De capaciteit van 750 parkeerplaatsen lijkt de fractie volstrekt ontoereikend. Het huidige Transferium heeft 700 plaatsen, in het parkeerhuis is dit teruggebracht tot 450. Dit terwijl de wens is dat meer binnenstadbezoekers er gebruik van gaan maken. Gevraagd wordt of dit volume bespreekbaar is als het parkeerhuis in Q1 op tafel ligt. 7 De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het juist dat de 450 parkeerplaatsen betaald moeten worden vanuit de parkeervoorziening. Niet het hele bedrag moet daar vandaan komen, want er zijn nog 300 plekken, voor bewoners. Dat de capaciteit van het parkeerhuis van 680 (huidig Transferium) wordt gereduceerd tot 450 wordt verklaard met dubbel ruimtegebruik. In het weekend echter, als iedereen naar het Transferium wil, zijn óók de bewoners thuis en klopt dit model niet. Over de verbinding voor langzaam verkeer onder het spoor door is gesproken met de twee scholen, maar er zijn meer belanghebbenden. De heer Kitslaar (Rosmalens Belang) is positief dat niet alleen woningen, maar ook voorzieningen, bereikbaarheid, de leefomgeving en groen zijn meegenomen. Het parkeerhuis en de onderdoorgang onder het spoor zijn cruciaal. De vraag is hoe robuust de huidige planning is, wat de gevolgen zijn van vertraging en van gewijzigde toekenning van subsidies. De Vliert is een kans om woningbouw, bereikbaarheid en leefkwaliteit samen te brengen. De heer Peters (GroenLinks-PvdA) stelt dat de Grex deze broodnodige voorziening een stap dichterbij brengt. Het nieuwe bestuursakkoord investeert € 20 miljoen in het vaart maken met deze belangrijke stadsvernieuwing. Het rijk stelt ook geld beschikbaar. Vraag is of vertraging buiten de schuld van Den Bosch, zoals door netcongestie, kan leiden tot het verliezen van de rijksbijdrage. Aan de wethouder de vraag hoe hoopvol die is aangaande de spooronderdoorgang. Mocht dit nu niet lukken, is de vraag of de rijksuitkering hiervoor op een andere manier kan worden ingezet dan is aangevraagd. De heer Hermans (VVD) is als 'Bouwen-bouwen-bouwen-partij', zoals hij de fractie zelf omschrijft, positief over dit voorstel met een sluitende Grex. Als de eerste schop voor de zomer de grond in gaat, wordt voldaan aan de voorwaarden voor de rijksbijdrage. Ook voor de VVD is het realiseren van de parkeergelegenheid fundamenteel voor de woningbouw. Gevraagd wordt naar de reden voor de ontkoppeling. Gevraagd wordt of de wethouder de urgentie voelt om definitieve besluitvorming omtrent het parkeerhuis snel naar de raad te brengen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) is enthousiast over het plan en het flinke aandeel sociale huur. Die zijn nodig, met name omdat het aandeel betaalbaar knelt in Den Bosch. De 50% betaalbaar is nog niet de afgesproken 75%, blijkbaar is dit per project anders. Zorgen zijn er wel over de aantallen bij de ABB-flat, met een groot deel sociaal. Dit is privaat en kan bij kostenstijging voor de corporatie onbetaalbaar worden. Daar ligt een risico, want met name daar komen de sociale huurwoningen. Ook de instandhoudingstermijn is van belang: daarna vallen woningen terug naar de vrije markt. De vraag is dus hoe lang Den Bosch dat aandeel sociaal in de Vliert vasthoudt. Ze vraagt meer duidelijkheid over de onderdoorgang. De heer Van Boven (SP) begrijpt het lostrekken van de parkeerexploitatie als manier om vaart te maken met de woningbouw. De fractie betreurt dat hier weliswaar veel betaalbaar, maar toch minder sociaal wordt gebouwd dan volgens de in 2021 aangenomen motie is bepaald. Bij ABB moeten de sociaal geoormerkte huizen ook echt sociaal blijven. Kostenstijgingen zouden niet ten koste van het aandeel sociale huur moeten gaan, maar moeten elders worden opgevangen. Sociale huur is broodnodig met een wachttijd van tien jaar. De heer Jaddoe (D66) is blij dat eindelijk wordt begonnen met de realisatie van een plan dat van 2001 dateert. Het scheiden van de parkeer- en grondexploitatie om mogelijke vertraging te voorkomen, wordt toegejuicht. Voor de verbinding voor langzaam verkeer onder het spoor moet een alternatieve locatie worden gevonden, de fractie vertrouwt er op dat dit gebeurt. Rijkssubsidies zijn geen vanzelfsprekendheid. Na akkoord kunnen de grondwerken deze zomer beginnen. Het beste resultaat dat denkbaar was na 25 jaar plannen maken. De heer Van Griensven (PVV) heeft vragen bij het realisme van een planning die grotendeels leunt op een parkeerexploitatie die pas in Q1 2027 wordt vastgesteld. De vraag is wat er met de woningbouw gebeurt als het parkeerhuis vertraging oploopt of financieel tegenvalt. Zonder parkeerhuis gaat het project niet door, staat letterlijk in de stukken. Als deadlines niet worden gehaald, kan de SPUK-bijdrage van € 13,7 miljoen worden teruggevorderd. Dat is geen klein risico. Gevraagd wordt waarom nu deze grote risico's worden genomen terwijl kritische onderdelen als de spooronderdoorgang nog niet uitvoerbaar blijken. Er lijkt geen plan B te zijn. 8 De heer Molle (50PLUS) mist de aandacht voor de ouderen, zaken als levensloopbestendig wonen, toegankelijkheid en voorzieningen voor senioren. Gevraagd wordt hoe groot het verwachte tekort op de parkeerexploitatie is en hoe wordt voorkomen dat dit leidt tot extra kosten voor de inwoners. Ook is een vraag welk deel van de 1400 woningen levensloopbestendig wordt gebouwd en geschikt zijn voor ouderen om naar door te stromen. Reactie college Wethouder Craste biedt haar excuses aan voor de late toezending. Het college wilde hier vaart mee maken en niet wachten tot eind september. De deadlines voor de NOVEX-gelden zijn hard. In 2027 moet de bouw beginnen, in 2035 moeten het parkeerhuis en de langzaamverkeerverbinding klaar zijn. Die uitdagingen spelen in heel het land. In een jaarlijks monitoringsgesprek met het rijk wordt de planning aangegeven, wordt alles op tafel gelegd, inclusief waar het mogelijk gaat spannen, zoals in Den Bosch de langzaamverkeerverbinding. Het rijk ziet Den Bosch bouwen en tempo maken en toont dan ook coulance. Tegelijk stáát de afspraak wel. Officieel is er bij het niet halen van een deadline een formulier aan de hand waarvan partijen in gesprek gaan. Het rijk heeft doorlopend dit soort gesprekken met veel gemeenten. Garanderen dat de rijksbijdrage er ook komt als Den Bosch écht uit de tijd gaat lopen, kan zij niet. Het parkeerhuis is essentieel. Inmiddels is duidelijk dat een sluitende exploitatie van het parkeerhuis binnen de vastgestelde gemeentelijke tarifering die er nu is niet haalbaar is. Puur voor de exploitatie komt er een apart raadsvoorstel. De financiering van het parkeerhuis zit wél in de Grex. Beide ontwikkelingen worden dan ook niet uit elkaar gehaald. Liever had het college ze tegelijk naar de raad gebracht, maar het parkeerplan is er nog niet. Die tarieven wil de wethouder integraal afwegen. Daarvoor is de raad aan zet,. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zou het logisch vinden als de 300 voor bewoners gereserveerde plaatsen werden opgenomen in het woningbouwprogramma. Daarmee komt de parkeerexploitatie in een ander daglicht te staan. Wethouder Craste verwijst naar het door de raad vastgestelde ontwikkelkader op grond waarvan het college is gaan uitwerken. Als de raad dat anders wil, kan dat. Maar dit is waar het college nu van uitgaat. Integrale tarifering is opgenomen in het bestuursakkoord. De raad komt nog aan zet voor de definitieve investeringsbeslissing voor het parkeerhuis. De planning daarvan is nu Q1 2027. Hiermee wordt de voortgang geborgd – nu vaart maken – en is de raad aan zet bij het investeringsbesluit. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of bij de besluitvorming over het parkeerhuis de tarifering voor de hele gemeente bekend moet zijn, waarmee een sluitende exploitatie voor dit parkeerhuis op tafel ligt. Wethouder Craste bevestigt dat de tarifering een van de knoppen is voor het exploitabel maken van een parkeergarage. Transferia zijn niet altijd volledig exploitabel, soms wordt een min op de parkeerexploitatie genomen en wordt naar de totale parkeerexploitatie gekeken. Op dat moment wordt dus duidelijk wat die investering vraagt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of een amendement voor een alternatief voor alle 680 parkeerplekken nu ingediend moet worden om het daarin uitgewerkt te krijgen. Wethouder Craste zou dit ontraden, verwijzend naar de vele leegstand in het Transferium. Er zijn al kaders, alle veranderingen aan de kaders leiden tot grote vertraging. Daarmee komen de NOVEX-gelden ook op de tocht te staan. De deadline is nu al krap. De heer Hermans (VVD) vraagt of voor Q1 2027 niet wordt gestart met de bouw van het parkeerhuis en wat de gevolgen daarvan zijn voor de samenloop met de woningen. Wethouder Craste stelt dat volgens het ontwikkelkader de voorbereidingen doorgaan. Er wordt absoluut niet gebouwd voordat de raad toestemming heeft gegeven. Het college was van plan om tussen twee scholen een verbinding voor langzaam verkeer te creëren. Die is hard nodig. Langs het spoor is er 1,6 kilometer zonder onderdoorgang. Zeker voor schoolverkeer is zo'n onderdoorgang belangrijk, helaas is met de scholen geen 9 overeenstemming bereikt. De scholen maken zich zorgen over het mengen van verkeersstromen en er waren vragen over de verantwoordelijkheden. Diverse bestuurlijke overleggen hebben niets opgeleverd. Tot onteigening is niet besloten. Daarom wordt iets westelijker een alternatief gezocht. De NOVEX- of SPUK-gelden komen niet in gevaar. Er is tot 2035 tijd. Als het helemaal niet lukt, volgt het gesprek met het rijk over andere besteding. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt hoe realistisch het opschuiven is binnen de subsidiekaders. Wethouder Craste geeft aan dat er nog tijd is en dat er nog diverse opties worden onderzocht. Daarmee is het zoeken naar een andere plek voor een onderdoorgang voor nu realistisch. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of het aantal parkeerplaatsen in het parkeerhuis nu wel of niet nog bespreekbaar is. Wethouder Craste beschouwt de kaders die de raad in het ontwikkelkader heeft aangegeven als leidend. Als de raad die anders wil, is dit wellicht het moment. Maar dat ontwikkelkader is niet voor niets vastgesteld en bijna unaniem aangenomen. Kaders veranderen, betekent vertragen en dan komen de NOVEX- en SPUK-gelden in gevaar. Vol gas op de woningen, wat de wethouder betreft. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt hoe het afwentelen van parkeerdruk op andere wijken kan worden voorkomen. Zij wijst op drukte rond voetbalwedstrijden Wethouder Craste geeft aan dat het daarbij om pieken gaat. Voor alleen de wedstrijden van FC Den Bosch kan de gemeente geen parkeergarage bouwen. Op een andere manier inzetten van de middelen voor de verbinding van langzaam verkeer is nog niet aan de orde. Als de tijd gaat dringen, worden die mogelijkheden gezocht. Er wordt continu met het rijk over dit soort zaken gesproken. Bij ABB is de optimalisatiemarge vol ingezet. Uitgegaan wordt van 317 tot 322 woningen, 100% betaalbaar, 75% sociaal en 25% middenhuur. Volgens de ontwikkelovereenkomst met ABB is dit een harde eis. ABB heeft een intentieovereenkomst met Mooiland waarin wordt uitgegaan van turnkey opleveren. Het college gaat ervan uit dat dit het wordt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) stelt dat de gemeente ook grond had kunnen afwaarderen en aan Mooiland kunnen geven om te ontwikkelen. Dat is voor een corporatie aantrekkelijker en betaalbaarder dan turnkey. Gevraagd wordt ook naar de instandhoudingstermijn. Wethouder Craste geeft aan dat de woningen overgaan naar Mooiland. Ze worden niet teruggehaald. Zij is blij dat met ABB tot overeenstemming is gekomen. het is echt de Bossche Mix die daar komt. Met een plan B is dit college continu bezig. Het ene gebied wordt naar voren gehaald als het in het andere gebied wat moeilijker gaat. De netcongestie en de subsidiedeadlines spelen mee. In de continue gesprekken met het rijk wordt steeds meer duidelijk over waar het rijk kan bewegen. Een plan B om op deze locatie níet te bouwen, is er niet. Diverse overige vragen worden als technische vraag uitgezet. Tweede termijn: De heer Van de Ven (CDA) herkent het dilemma van snelheid versus zorgvuldigheid. Als het parkeerhuis een belangrijke pijler is, moet de raad die integraal kunnen afwegen. In het bestuursakkoord wordt woningbouw in de Vliert gekoppeld aan dit parkeerhuis. Financieel loskoppelen van deze exploitaties is dan niet logisch. Het bestuursakkoord is dan, zoals in het bestuursakkoord opgenomen, een randvoorwaarde voor de woningbouw in De Vliert. De vraag is hoe zich dat verhoudt tot het uit elkaar halen van die besluitvormingstrajecten. De fractie wijst op de risico's bij het niet (tijdig) kunnen realiseren van een parkeerhuis. De extra parkeerdruk in omliggende wijken is al genoemd. De heer Peters (GroenLinks-PvdA) vraagt of het CDA dan liever uitstel had gezien. 10 De heer Van de Ven (CDA) vindt de afweging tussen uitstellen en de parkeerdruk verschuiven naar omliggende wijken een lastige. Het is aan de inwoners moeilijk te verkopen dat het lange tijd drukker wordt, met het risico dat het parkeerhuis dat dit zou oplossen er helemaal niet komt. De heer Peters (GroenLinks-PvdA) vraagt waar die angst vandaan komt: het bestuursakkoord maakt duidelijk dat hier flink geld voor wordt uitgetrokken omdat het onlosmakelijk is verbonden met een belangrijke ontwikkeling. De heer Van de Ven (CDA) interpreteert de hem beschikbare informatie als dat er een risico is dat het er niet komt. Hij is hier niet de enige in deze commissie die dit ziet. Als die zorg niet wordt weggenomen, blijft het een lastig dilemma. De heer Peters (GroenLinks-PvdA) vraagt of het CDA dat risico groot genoeg vindt voor het risico op vertraging en rijksgelden die in gevaar komen. De heer Van de Ven (CDA) zegt niet dat hij dat risico groot genoeg vindt, wel dat deze raad een beter besluit kan nemen dan nu gebeurt. Er is nu een onvolledig inzicht. Gevraagd wordt hoe de wethouder Mobiliteit aankijkt tegen de mogelijke verschuiving van parkeerdruk. De fractie wil weten hoe groot het risico is op het uitstellen of niet realiseren van het parkeerhuis. De heer Van Griensven (PVV) merkt op dat het reguliere risico wordt geschat op € 5,4 miljoen. Dat is exclusief vertragingen, onteigening, het parkeerhuis, de ov-verbinding en de SPUK- voorwaarden. Gevraagd wordt of het college een integrale risicoanalyse wil delen, inclusief de worstcasescenario's. De fractie wil bouwen, maar wel alleen realistisch en betaalbaar en met voldoende parkeerruimte. Op dit moment zijn er te veel onzekerheden en afhankelijkheden en te weinig garanties. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) stelt dat de geplande parkeercapaciteit in het parkeerhuis op piekmomenten al te laag is. Om de voortgang niet in gevaar te brengen, komt de fractie niet met een motie voor uitstel. Wel wordt voorgesteld om het zo te ontwerpen dat het makkelijk bij te plussen is, mocht dat nodig zijn. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wijst op de piekbehoefte zonder het stadion van 800 tot 850 parkeerplaatsen. Dan is 750 echt al een grens. Voorgesteld wordt een aanmerkelijk groter parkeerhuis te bouwen. Daar komt de fractie op 7 juli a.s. op terug. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) gaf in zijn termijn al aan die zorgen te delen, maar heeft de wethouder ook over de daarmee samenhangende vertraging gehoord. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) snapt de noodzaak om snel te bouwen, maar voorziet nu al problemen. In de optie van een opplusbaar parkeerhuis kan de fractie zich vinden. De heer Jaddoe (D66) hoorde de wethouder zeggen dat het vooral om piekbelasting gaat en vraagt hoe leefbaar 's-Hertogenbosch aankijkt tegen een eventueel niet rond komende exploitatie. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) stelt dat die berekeningen nog worden gemaakt en dat daarmee dit het moment is om over de capaciteit te praten. De heer Jaddoe (D66) vraagt hoe vaak leegstaande parkeerplaatsen betaald moeten worden. Mevrouw Krol (Leefbaar 's-Hertogenbosch) meent dat het Transferium amper leeg staat. Het argument van dubbelgebruik valt weg als er veel auto's tegelijk komen. Dan is er geen plek. Zij bestrijdt dat het vaak leeg staat. Reactie college 11 Wethouder Craste geeft aan dat parkeren niet gratis is. De Grex is op dit moment sluitend. Het parkeerhuis is qua investering sluitend, nu wordt naar de exploitatie gekeken. Elke verandering betekent vertraging en wordt afgeraden. Dat de omliggende wijken niet belast moeten worden, snapt het college. Bij de discussie over het ontwikkelkader is ook gesproken over wat het in de nieuwbouw wonen betekent: rekening houden met parkeren voor iedereen of andere manieren van vervoer stimuleren. Deelmobiliteit, elektrisch fietsen en het station om de hoek zijn ook in het parkeerhuis meegenomen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) gaat er ook van uit dat niet iedereen die in de Vliert komt wonen automatisch een of twee vergunningen krijgt en vraagt of ook de wethouder daarvan uitgaat. Wethouder Craste geeft aan dat het in algemene zin klopt dat de parkeernorm afwijkt. De raad heeft daarover uitgebreid gediscussieerd. Het college wil die kaders vasthouden en als de wiedeweerga gaan bouwen. Het is aan de raad hierover te beslissen. Met dit besluit neemt de raad een besluit over de Grex als geheel, als vervolg op het vastgestelde ontwikkelkader. De ontwikkeling van het gebied als geheel gaat dus verder. Het dilemma zit in het niet zonder meer kunnen volgen van 'de koninklijke weg' van achtereenvolgens parkeerplan-tarifering-openstellen Grex. Het risico van nadelen voor de woningzoekenden van uitstel wordt gemitigeerd door begin 2027 de tarifering en de opstalexploitatie aan de raad voor te leggen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) wijst erop dat verlaging van de parkeernorm er niet toe leidt dat mensen hun auto weg doen. Zij vraagt hoe het college een lager aantal vergunningen verkoopt aan de toekomstige bewoners. Als mensen er toch gaan parkeren, ontstaat een parkeerprobleem. Wethouder Craste houdt zich aan de parkeernorm die in het ontwikkelkader is afgesproken. Bij de uitgebreide discussie hierover bij vaststelling van dat kader wil zij het laten. De heer Van de Ven (CDA) vraagt de garantie dat het voorstel in Q1 2027 – wat het ook moge zijn – daadwerkelijk wordt gerealiseerd of dat daar nog risico's aan zijn verbonden in de bouw of de aansluiting. Wethouder Craste heeft aangegeven dat netcongestie echt een uitdaging is in het gebied. Er wordt gekeken of opwekking van warmte in het Sportiom mogelijkheden biedt of dat langer gebruik van gas een manier is om het parkeerhuis te kunnen openen. Het besluit over de oplossingen van de duivelse dilemma's wordt door de raad genomen. Het parkeerhuis wordt gebouwd, want de woningen ook. Of er mogelijkheden tot opplussen zijn, weet zij niet. Uitgangspunt is dat als een aantal verdiepingen is vastgesteld, het daar ook bij blijft. Er is nu niet meer nodig, zoals in het ontwikkelkader vastgesteld. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) trekt de parallel met voorbereiding op de Avenue A2. Door nu meer betonfundering in de grond te storten, wordt er tegen relatief lage kosten op geanticipeerd. Wethouder Craste neemt het mee, maar merkt op dat beton veel stikstof met zich brengt. De risicoanalyse bij het Grondbedrijf is compleet voor alle projecten. Een plus aan de ene kant en een min aan de andere kant middelen zich uit. Een aparte risicoanalyse is voor dit project dan ook niet nodig. Stikstof en netcongestie worden meegenomen. De risicoanalyse zit bij de documenten van het Grondbedrijf, die het college de commissie technisch doet toekomen. De voorzitter heeft potentiële moties gehoord van Leefbaar 's-Hertogenbosch en gewoon ge- DREVEN. De heer Van de Ven (CDA) neemt het dossier mee terug naar de fractie. 12 De heet Van Griensven (PVV) sluit zich vermoedelijk aan bij de motie over de parkeergelegenheid. De heer Van Boven (SP) verwacht met een motie te komen om het aandeel sociale huur ook bij kostprijsstijging vast te houden. De voorzitter concludeert dat het agendapunt als debatstuk naar de raad van 7 juli wordt doorgeleid. 9. Rondvraag en sluiting Er is geen rondvraag ingediend. De voorzitter dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering om 21.06 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 1 september 2026. De secretaris, De voorzitter, mr. G.L. Pijnenburg ir. P.K. Schuurmans 13