Raadsvoorstel Richtlijnen begrotingen GR-en 2028

Raadsvoorstel Datum voorstel 8 september 2026 Onderwerp Kenmerk Richtlijnen begrotingen GR-en 2028 168496 Publiekstoelichting Team Voor de uitvoering van een aantal gemeentelijke taken werken gemeenten Bestuursondersteuning samen. Dit kan via een gemeenschappelijke regeling. Altena neemt deel aan verschillende gemeenschappelijke regelingen. De betrokken gemeenten Portefeuillehouder reageren op de begrotingen voor 2028, die de gemeenschappelijke regelingen drs. E.B.A. Lichtenberg MCM hebben voorgesteld. Bijlagen a. Totaaloverzicht richtlijnen Voorstel gemeente Altena De richtlijnen voor de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke begrotingen GR-en 2028 regelingen waaraan de gemeente Altena deelneemt: b. nota Verbonden Partijen 1. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; 2. Streekarchief Langstraat Heusden Altena; 3. GGD West-Brabant; 4. Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden-West-Noord; 5. Regio West-Brabant; 6. Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (Regionaal Bureau Leren); 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling; 8. Omgevingsdienst Midden-West-Brabant; 9. Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen; 10. WAVA (MidZuid); 11. Meldpunt Crisiszorg; 12. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties; 13. Regio De Baronie vast te stellen, conform bijgevoegde bundeling van richtlijnen en deze in te dienen. Aanleiding Gemeentehuis Altena De gemeente Altena neemt deel aan diverse gemeenschappelijke regelingen. Sportlaan 170 Het dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regelingen (GR-en) stelt 4286 ET Almkerk ieder jaar een ontwerpbegroting op voor de taken die aan de GR-en zijn opgedragen. Voordat het dagelijks bestuur de beleidsmatige ontwikkelingen Postbus 5 voor de begroting gaat opstellen, kunnen gemeenten (financiële en beleidsmatige) 4286 ZG Almkerk richtlijnen meegeven. In de nota Verbonden partijen wordt aangegeven dat T (0183) 516100 E [email protected] deelnemers uiterlijk in november de richtlijnen aan verbonden partij sturen, waarop de beleidsmatige en financiële kader gebaseerd dienen te worden. In de kaderbrief geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. Doel U als raad in de gelegenheid te stellen om grip te hebben en houden op de gemeenschappelijke regelingen. Argumenten 1.1. Het indienen van richtlijnen stelt de raad in de gelegenheid om grip te hebben en houden op de gemeenschappelijke regelingen. Door de richtlijnen vast te stellen en in te dienen ten aanzien van de ontwerpbegroting over 2028 van de gemeenschappelijke regelingen waaraan Altena deelneemt, kan de gemeente sturen op financiële en beleidsmatige kaders van de verbonden partijen. 1.2. Het indienen van richtlijnen sluit aan bij de Nota Verbonden Partijen. In de Nota Verbonden Partijen is afgesproken dat de deelnemende gemeenten van een verbonden partij sturen op de beleidsmatige en financiële kaders van een verbonden partij door richtlijnen mee te geven. De raden van de deelnemende gemeenten stellen vanuit hun kaderstellende rol voorafgaand aan de kaderbrief de richtlijnen op (afspraak 2.3). Kanttekeningen Zie voor inhoudelijke kanttekeningen de bijlage met de inhoudelijke richtlijnen. Financiën De financiële aspecten van de richtlijnen zijn opgenomen in de richtlijnen. Uitvoering Een financiële werkgroep en een beleidsmatige werkgroep samengesteld vanuit verschillende gemeenten in West-Brabant hebben de richtlijnen voorbereid. Communicatie De richtlijnen sturen we naar de GR-en. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris, de burgemeester, P.J.E. Breukers drs. E.B.A. Lichtenberg MCM Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op - besluit: 1. De richtlijnen voor de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regelingen vast te stellen en in te dienen: Algemene financiële richtlijnen gemeente Altena begroting 2028: In de nota Verbonden Partijen zijn de volgende financiële richtlijnen vastgelegd: 1. We verwachten van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling dat zij een structureel sluitende meerjarenbegroting, waarin vier jaar vooruit wordt gekeken, aanbiedt aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling vermeldt duidelijk de uitgangspunten die gebruikt zijn voor de begroting voor het komende jaar. In de begroting voor het komende jaar neemt de gemeenschappelijke regeling ook een overzicht op met de bijdragen voor de komende vier jaar per deelnemer. 2. De begroting wordt opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Er worden dus geen nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting opgenomen, behalve als dit eerder door het algemeen bestuur is besloten. 3. De begroting bevat een overzicht met het verloop van aanwezige reserves. In dit overzicht is te zien wanneer de reserve wordt ingezet en voor welk bedrag per jaar. Hierin wordt ook het doel van de reserve omschreven. Wanneer een reserve 2 jaar of langer niet wordt ingezet, dan legt de gemeenschappelijke regeling de instandhouding of vrijval van deze reserve in de besluitvorming bij de ontwerpbegroting voor. Het uitgangspunt is dat deze reserve op dat moment vrijvalt. Wordt er niet besloten tot vrijval dan geeft de gemeenschappelijke regeling in de ontwerpbegroting de planning en het doel van de uitgaven voor deze reserve opnieuw aan. Via de ontwerpbegroting worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hierop een zienswijze in te dienen. 4. De bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar stijgt maximaal met de geldende CAO-indexering, overige CAO- afspraken en de prijsontwikkeling uit de meest recente circulaire. Voor het opstellen van zowel de kaderbrief als de begroting gebruikt de gemeenschappelijke regeling de dan meest recente circulaire voor zowel de loon- als de prijsindex. Hiervoor gebruiken we de meest recente ramingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau. Voor de loonontwikkeling wordt hierbij ‘de index van de loonvoet sector overheid’ gevolgd en voor de prijsontwikkeling ‘de index van de netto materiele consumptie’. De verbonden partij geeft bij de kaderbrief en de begroting een specificatie weer van de verhouding lonen/prijzen in haar exploitatiebegroting. Voor het opvangen van afwijkingen tussen de indexeringen die in de begroting zijn opgenomen en de werkelijke CAO-indexering, overige CAO-afspraken en de werkelijke prijsontwikkeling houdt de verbonden partij een beperkte algemene reserve aan om de bedrijfsvoering in het lopende boekjaar te kunnen continueren zonder dat hiervoor een beroep moet worden gedaan op de deelnemers en een zienswijzenprocedure moet worden gevolgd. Uiteraard wijzigt de deelnemersbijdrage ook wanneer er wijzigingen zijn in de kwantiteit van de dienstverlening die de deelnemers afnemen. 5. Een besluit van het algemeen bestuur van een verbonden partij tot instelling van een algemene reserve is goed gemotiveerd, onderbouwd en voorzien van bijbehorende spelregels. Op dit besluit van het algemeen bestuur wordt een zienswijzemogelijkheid geboden aan de deelnemende gemeenten bij de conceptbegroting(wijziging). De algemene reserve wordt aangevuld tot de maximale hoogte zoals vastgesteld door het algemeen bestuur. Voor het bepalen van de omvang van de (beperkte) algemene reserve kan het algemeen bestuur een advies vragen aan de accountant, maar de algemene reserve bedraagt niet meer dan 8% van de totale lasten in de begroting (uitgangspunt is en blijft dat de weerstandscapaciteit bij de deelnemers wordt aangehouden). 6. Een positief jaarrekeningresultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling kan hier alleen van afwijken door een duidelijk en gemotiveerd voorstel voor resultaatbestemming voor te leggen aan het algemeen bestuur. Over een dergelijk voorstel besluit het algemeen bestuur. 7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing beschrijft de gemeenschappelijke regeling de risico’s met de meeste impact en de getroffen beheersingsmaatregelen. Ook geeft de gemeenschappelijke regeling inzicht in de benodigde weerstandscapaciteit. Bovenstaande richtlijnen gelden niet voor RAV. Beleidsmatige en aanvullende financiële richtlijnen GR’en gemeente Altena: 1. Veiligheidsregio MW Brabant, incl. GHOR en GMK 2. Streekarchief 3. GGD 4. RAV (Ambulance) 5. Regio West-Brabant a. Ruimte b. Economie c. Arbeidsmarkt d. Mobiliteit 6. Regionaal Bureau Leren 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) 8. Omgevingsdienst Midden-West Brabant 9. Nazorg gesloten stortplaatsen Zevenbergen & Bavel Dorst 10. WAVA (MidZuid) 11. GIA en Meldpunt Crisiszorg 12. Beschermd wonen 13. Regio De Baronie 1. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: De VRMWB heeft een beleidsplan 2023-2027 en voert dit uit. In het AB van de VRMWB is besloten om de looptijd van het beleidsplan met twee jaar te verlengen tot 2029. Ervan uit gaande dat de VRMWB zich houdt aan de voornemens genoemd in dit plan en blijft werken binnen de drie genoemde pijlers en daarover adequaat rapporteert is er nu geen aanleiding om specifieke beleidsmatige richtlijnen op te stellen. Er zijn ook geen ontwikkelingen te benoemen die invloed hebben op het beleid. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen. 2. Streekarchief Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Geen beleidsmatige richtlijnen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende richtlijnen. 3. GGD Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: In het concept meerjarenbeleid stellen we in de komende beleidsperiode 2027– 2030 drie thema's centraal: 1. Kansrijk opgroeien: ieder kind – ongeacht afkomst, achtergrond of woonplek – krijgt de mogelijkheid om gezond en veilig op te groeien. 2. Gezonde leefomgeving: gezond leven, gezonde voeding & gedrag en mentaal welbevinden starten met een omgeving die daarop is ingericht. Schone lucht, voldoende groen en een inrichting die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten, maken gezonde keuzes vanzelfsprekend. 3. Mentale veerkracht: veerkracht is het vermogen om met tegenslagen om te gaan, stress te reguleren en weer op te krabbelen na moeilijke momenten. Door hierop in te zetten – van jong tot oud – versterken we het fundament voor een gezond leven. Niet alleen voor het individu, maar juist ook door slimme aanpassingen in de omgeving van mensen. Wij verwachten van de GGD West-Brabant inzicht biedt in de Koers voor 2028 en welke concrete resultaten wij kunnen verwachten en hoe die bijdragen aan de ambities uit de gezamenlijke toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’. Wij verwachten ook dat er inzicht is in de producten, prestatie en kosten van de GGD. Daarbij is monitoring en welke maatschappelijke effecten bereikt worden van belang. Daar gaan we het gesprek met elkaar over hebben. In de beleidsbegroting 2028 maakt de GGD inzichtelijk welke maatschappelijke, inhoudelijke, organisatorische en financiële resultaten met de samenwerking worden nagestreefd en wat de gevolgen hiervan zijn voor de dienstverlening en de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Daarbij dient aandacht te zijn voor de lokale nabijheid van de GGD, de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening, de kosten van de samenwerking en de zeggenschap van de deelnemende gemeenten. Voorstellen die betrekking hebben op de samenwerking tussen de GGD West- Brabant en de GGD Hart voor Brabant dienen op een eenduidige wijze, met eenzelfde informatiepositie en gelijkluidende beslispunten aan beide algemeen besturen te worden voorgelegd. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende financiële richtlijnen. 4. RAV (Ambulance) Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Een ontwikkelt een meerjarige aanpak te ontwikkelen voor de uitdagingen op het gebied van arbeidsmarkt, zorgvraag en technologische ontwikkelingen en vertaalt deze naar concrete maatregelen en financiële keuzes in de begroting 2028. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende financiële richtlijnen. 5. Regio West-Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Geen beleidsmatige richtlijnen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Bij de uitvoeringsgerichte taak Kleinschalig Collectief Vervoer geldt voor de vervoersprijs per eenheid een aanpassing aan de hand van de branchegerichte NEA-index. Verder worden de vervoerslasten begroot aan de hand van het geprognosticeerde gebruik van de vervoersvoorziening. Doorbelasting van kosten aan gemeenten en provincie vindt plaats op basis van realisatie. 6. Regionaal Bureau Leren Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Gemeente Altena heeft alleen de uitvoering van de aan leerplicht en doorstroompunt gerelateerde administratieve taken ondergebracht belegd bij Regionaal Bureau Leren (RBL). Wij verwachten in de beleidsbegroting 2028 aandacht voor een passende governancevorm van de GR RBL, vanwege de veranderde wetgeving. Gemeente Altena ziet hier graag de volgende uitgangspunten in terug: • focus op kerntaken, pragmatisch en compacter organiseren, uitvoeringsgericht optreden met veel ruimte voor eigen initiatief en inzet van partners, inwoners en ondernemers bij het bereiken van resultaten. • Ruimte voor samenwerkingen met onderwijsinstellingen buiten de RBL-regio, passend bij de realiteit van leerlingen, werkgevers en zorgpartners uit onze gemeente. • Kritisch kijken naar het behaalde maatschappelijke effect van regionale samenwerkingen. • Bezien we welke efficiencywinst behaald kan worden door regionale samenwerking. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende richtlijnen. 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Geen beleidsmatige richtlijnen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende richtlijnen. 8. Omgevingsdienst Midden-West Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: 1. De uitkomsten van de herziening van de Midden- en West-Brabant-norm (MWB-norm) en de actualisering van het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK) en de bijbehorende financieringsopzet worden in de kaderbrief 2028 beschreven en in de begroting 2028 verwerkt, waarbij ook wordt ingegaan op de (potentiële) gevolgen voor de (meerjaren)begroting 2028. 2. Gemeenten moeten in 2027 voldoen aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De kaderbrief 2028 beschrijft de structurele organisatorische en financiële gevolgen hiervan voor deelnemers. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende richtlijnen. 9. Nazorg gesloten stortplaatsen Zevenbergen & Bavel Dorst Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Geen beleidsmatige richtlijnen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende richtlijnen. 10. WAVA (MidZuid) Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: 1. De wet- en regelgeving op het gebied van het bieden van werk aan mensen met een arbeidsbeperking is continu in beweging. We verwachten dat MidZuid anticipeert op de aanpassingen in de Participatiewet, de veranderingen in de regelgeving rondom het beschut werk en de veranderingen van de arbeidsmarktinfrastructuur. Deze veranderingen zien we graag op een adequate en efficiënte manier terug in de begroting 2028. 2. MidZuid zet in op ontwikkeling zodat inwoners die vallen onder de Participatiewet zoveel mogelijk bij reguliere werkgevers geplaatst worden. Hierbij dient zoveel mogelijk uitgegaan te worden van een arbeidsovereenkomst bij de reguliere werkgever. Bij inzet van een detacheringsconstructie is het uitgangspunt dat dit een tijdelijk karakter heeft. 3. MidZuid houdt inzichtelijk welke activiteiten en risico’s verbonden zijn aan de afbouw van het huidige SW-bestand in combinatie met de opdrachtportefeuille en stelt maatregelen voor om nadelige financiële gevolgen daarvan zoveel mogelijk te beperken. Dit kan ook betekenen dat bepaalde activiteiten worden verminderd, afgestoten of gewijzigd voor een optimaal maatschappelijk en financieel resultaat. 4. De uitwerkingen van de strategische toekomstvisie worden opgenomen in de begroting 2028. Het streven hierbij is een meer stabiele en voorspelbare situatie in de financiële lasten voor MidZuid en de deelnemende gemeenten. Ook de consequenties voor de huisvesting worden hierbij meegenomen. Tot de besluitvorming worden investeringen in het gebouw beperkt tot noodzakelijk wettelijk onderhoud, behalve als het algemeen bestuur anders besluit. 5. We verwachten dat MidZuid in afstemming met de ketenpartners en gemeenten zorgt voor passende leerroutes en ontwikkeltrajecten die aansluiten bij de vraag op de arbeidsmarkt en de veranderende doelgroep waarvoor deze trajecten worden ingezet. We vragen MidZuid daarbij innovatief te werk te gaan, zodat recht wordt gedaan aan de uitdagingen rond de doelgroep. 6. We willen inzicht hebben in instroom, doorstroom en uitstroom, de ontwikkeling van loonwaarde, de effectiviteit van instrumenten, de kwaliteit van ondersteuning, werkgeversrelaties en financiële effecten. Deze informatie vormt de basis voor meer datagedreven monitoring van en sturing op resultaten. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen. 11. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Door de huidige ontwikkelingen binnen de GIA is het op dit moment te vroeg om richtlijnen mee te geven voor de begroting van 2028. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Op basis van de bestuurlijke opdracht die reeds gegeven is om bij de begrotingshandeling 2027 met een integraal toekomst- en financieringsplan te komen, een gedegen begrotingsproces te borgen conform de cyclus in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Nota Verbonden Partijen. 12. Beschermd wonen Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Zorg voor een transparante governance- en ondersteuningsstructuur, zodat gemeenten beter kunnen sturen op de uitvoering van Beschermd Wonen en de beschikbare middelen zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Wij vragen aandacht voor een zo realistisch mogelijke begroting, aangezien de afgelopen jaren sprake was van structurele onderschrijding. 13. Regio De Baronie Beleidsmatige richtlijnen begroting 2028: Geen beleidsmatige richtlijnen, omdat wordt gewerkt met een meerjarige Kernagenda GR Regio De Baronie. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2028: Geen aanvullende financiële richtlijnen. de voorzitter, de raadsgriffier, drs. E.B.A. Lichtenberg MCM drs. S.J. Peet