Raadsvoorstel Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 22 september 2026 Portefeuillehouder: Wilco Slotboom-Zeedijk Behandelend team: Beleid en Projecten Openbare Ruimte Zaaknummer: 2559131 Onderwerp Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036 Gevraagd raadsbesluit: 1 De Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036 vast te stellen als basis voor de (meerjaren)begroting 2027-2030, meer in het bijzonder voor het ‘hoofdstuk’ Investeringen 2 Met ingang van 2027 per project onderscheid te maken in een voorbereidings-, uitvoerings- en – zo nodig – ook afrondingsfase, en die fasering te gebruiken bij het opstellen van de financiële (meerjaren)begroting 3 Een aanvullend krediet van € 252.000,- beschikbaar te stellen voor het project Langeland fase 7 Aanleiding Als beheerder van de openbare ruimte is de gemeente verantwoordelijk voor de kwaliteit van de openbare ruimte en de daarin te onderscheiden boven- en ondergrondse kapitaalgoederen, zoals de riolering, openbare verlichting, wegen en groen. Wij doen dat planmatig aan de hand van de (voortschrijdende) Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte. In deze planning nemen wij de integrale riolerings- en herstratingsprojecten op, die de komende tien jaar in verschillende buurten van onze gemeente moeten worden uitgevoerd. Jaarlijks actualiseren wij in het najaar deze meerjarenplanning, zodat die in de in oktober/november door uw raad vast te stellen begroting en meerjarenraming kan worden verwerkt. Argumenten 1.1. Meerjarenplanning is gebaseerd op vastgesteld gemeentelijk beleid De leeftijd en kwaliteit van het rioolstelsel is sinds in principe 2000 leidend bij het opstellen van de Meerjarenplanning. En ook de mate van verzakking is een belangrijke factor voor het bepalen van de prioriteit die een buurt in de planning krijgt. De gewenste kwaliteit heeft uw gemeenteraad vastgelegd in diverse beleidsdocumenten zoals het Kwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte (en het daarbij behorende Beheerplan Krimpen aan den IJssel 2026-2030), het Gemeentelijk Rioleringsplan (2023-2027) en de Lange Termijn Visie Rioolvervanging. In het Beheerplan Openbare Ruimte regelt de gemeente het onderhoud en de vervanging van alle bij haar in beheer zijnde materiële vaste activa in de openbare ruimte. Het gaat daarbij om wegen, bruggen, riolering, openbare verlichting, speelvoorzieningen, groen en water. 1 van 8 Wij hebben het bestaande Beheerplan recent geactualiseerd. In het Beheerplan Krimpen aan den IJssel (2026-2030) zijn ook de eenheidsprijzen opgenomen die wij (met jaarlijkse indexatie) voor de komende 4 jaar zullen hanteren. Wij hebben het Beheerplan ter informatie als bijlage toegevoegd. Ook de Verkeer- en Vervoervisie, het Groenstructuurplan, het Beleidsplan Openbare Verlichting, het Grondwaterzorgplan, de Nota Biodiversiteit en het Speelruimtebeleidsplan leveren input voor het onderhoud van onze kapitaalgoederen. 2.1 Nader onderscheid in voorbereidings- en uitvoeringsfase heeft voordelen In november 2024 heeft u de Nieuwe Werkwijze Meerjarenplanning Buitenruimte vastgesteld. Wij blijven alert en blijven zoeken naar manieren om die werkwijze nog verder te verfijnen. Om de Meerjarenplanning BOR nog beter aan te laten sluiten op de feitelijke voorbereiding en uitvoering van projecten, stellen we daarom voor om projecten startende in 2027 voortaan te onderscheiden in een voorbereidingsfase, een uitvoeringsfase en – zo nodig – afrondingsfase. Deze fasering is nodig omdat de financiële omvang en de inhoudelijke scope van een project bij opname in de Meerjarenplanning BOR nog niet definitief zijn. In deze fase is sprake van een globale raming die is gebaseerd op een “upgrade” van de bestaande situatie en waarbij rekening is gehouden met actuele eenheidsprijzen. Pas tijdens de voorbereiding worden, door middel van onderzoeken en nadere uitwerking van het ontwerp, de benodigde maatregelen en de daarmee samenhangende kosten steeds concreter. Voorbereidingsfase In de voorbereidingsfase worden de noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd en wordt het project inhoudelijk uitgewerkt. Denk hierbij onder meer aan hoogtemetingen, rioolonderzoek, milieukundig onderzoek, onderzoek naar bomen en afstemming met nutsbedrijven. Op basis hiervan wordt de voorlopige scope van het project vastgesteld en wordt een steeds concretere kostenraming opgesteld. Het opnemen van een project in de Meerjarenplanning BOR betekent daarmee niet dat de volledige uitvoeringskosten op dat moment al definitief zijn vastgesteld. Het is primair een financiële en beleidsmatige planning van het moment waarop een project naar verwachting wordt voorbereid en uitgevoerd. Voor de voorbereidingsfase wordt daarom een afzonderlijk krediet beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen de noodzakelijke onderzoeken, ontwerpwerkzaamheden en overige voorbereidingsactiviteiten worden uitgevoerd. Het voorbereidingskrediet maakt het mogelijk om het project voldoende uit te werken voordat een besluit wordt genomen over de daadwerkelijke uitvoering. Tijdens de voorbereidingsfase vindt ook het participatieproces plaats. De voorbereidingsfase loopt tot en met de aanbesteding. Uitvoeringsfase Na afronding van de voorbereiding is de scope van het project vastgesteld en is een aanzienlijk betrouwbaardere raming van de uitvoeringskosten beschikbaar. Bovendien heeft tijdens die voorbereidingsfase ook de aanbesteding plaatsgevonden en is er dus er dus ook duidelijk wat het financiële effect dáárvan op het benodigde budget is. Op dat moment kan het project worden voorgelegd voor besluitvorming over de uitvoering en het daarvoor benodigde uitvoeringskrediet. 2 van 8 Door de besluitvorming over de uitvoering te koppelen aan deze fase wordt voorkomen dat al in een vroeg stadium een volledig uitvoeringskrediet wordt vastgesteld op basis van een nog globale raming. Afrondingsfase Naast de voorbereidings- en uitvoeringsfase kan een afrondingsfase voorkomen. Deze fase ziet op de laatste werkzaamheden en kosten die nodig zijn om een project administratief en financieel volledig af te ronden. In de praktijk kan het voorkomen dat bij de afronding van een project nog sprake is van afrondende werkzaamheden of kosten, bijvoorbeeld als gevolg van nazorg, herstelwerkzaamheden, het afwikkelen van verplichtingen of nog te ontvangen facturen. Wanneer deze kosten ertoe leiden dat de financiële afsluiting van de uitvoeringsfase niet conform de oorspronkelijke planning kan plaatsvinden, wordt voorkomen dat de volledige uitvoeringsfase hierdoor onnodig lang open moet blijven staan. In die situatie kan worden voorgesteld om het benodigde resterende budget af te zonderen voor de nog te maken afrondende kosten. De uitvoeringsfase kan vervolgens conform de oorspronkelijke planning financieel worden afgesloten en het gerealiseerde project kan worden geactiveerd. Het afgezonderde bedrag blijft beschikbaar voor de afrondende werkzaamheden en wordt na afronding van deze werkzaamheden definitief financieel verwerkt. Eventueel niet benodigd restant valt vervolgens vrij. Deze werkwijze voorkomt dat relatief beperkte afrondende kosten leiden tot het onnodig openhouden van een volledig uitvoeringskrediet. Tegelijkertijd blijft het resterende budget beschikbaar voor de verplichtingen die nog samenhangen met het betreffende project. Voordelen van deze werkwijze Het onderscheid tussen voorbereiding en uitvoering zorgt voor een transparantere en beter beheersbare financiële systematiek. Het biedt de volgende voordelen: • de Meerjarenplanning BOR blijft een reële planning en wordt niet belast met uitvoeringsramingen die nog onzeker zijn; • noodzakelijke onderzoeken en ontwerpwerkzaamheden kunnen tijdig worden uitgevoerd; • de raad ontvangt bij de besluitvorming over de uitvoering een beter onderbouwd beeld van de scope en de daadwerkelijke kosten; • financiële risico's en onzekerheden worden eerder in beeld gebracht; • wijzigingen in de scope kunnen tijdens de voorbereiding worden verwerkt voordat een uitvoeringskrediet wordt aangevraagd; • de kans wordt kleiner dat tijdens de uitvoering aanvullende besluitvorming nodig is als gevolg van afwijkingen ten opzichte van een te vroeg vastgestelde raming; • de uitvoering kan na besluitvorming over het uitvoeringskrediet voortvarend worden opgepakt. Deze werkwijze sluit daarmee aan bij de aard van de projecten: eerst voldoende zekerheid creëren over de noodzakelijke maatregelen en de kosten, en vervolgens op basis daarvan besluiten over de daadwerkelijke uitvoering. De Meerjarenplanning BOR blijft hierbij het instrument waarmee de planning en financiële ontwikkeling van de projecten over meerdere jaren wordt weergegeven. De kredieten worden beschikbaar gesteld bij de vaststelling van een begroting. De overgang van de voorbereidingsfase naar de uitvoeringsfase vormt het moment waarop de globale raming plaatsmaakt voor een concreter en beter onderbouwd uitvoeringsbudget. 3 van 8 Wat nu als die concretere raming afwijkt van de raming zoals in de begroting is opgenomen? De bijstelling wordt in eerste instantie meegenomen bij de jaarlijkse actualisatie van de Meerjarenplanning BOR. Indien dit voor een project, gelet op het moment van deze actualisatie te laat c.q. te vroeg blijkt te zijn volgen wij de volgende werkwijze: • is er sprake van een kostenoverschrijding als gevolg van prijsstijgingen dan wordt dit, conform de huidige werkwijze, zo spoedig mogelijk via een begrotingswijziging geregeld. • is de kostenoverschrijding een gevolg van een substantiële scopewijziging (zoals bijvoorbeeld een belangrijke uitbreiding van het werkgebied) dan informeren wij u hierover via een raadsinformatiebrief en de financiële gevolgen worden dan verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging. 3.1 Realisatie Langeland 7 is duurder dan voorzien De actualisering van de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte is ook het moment om al “geopende” kredieten financieel bij te stellen. Gebruikelijk is dat de bedragen in de MJP BOR (berekend op eenheidsprijzen) jaarlijks bij de vaststelling van de nieuwe MJP BOR worden geïndexeerd. Onderdeel van de behandeling van de begroting door uw raad is namelijk ook het beschikbaar stellen van kredieten voor de riolerings- en herstratingsprojecten waarvan de voorbereiding in het begrotingsjaar ter hand worden genomen. Die kredieten zijn gebaseerd op globale ramingen aan de hand van eenheidscijfers. Tijdens de voorbereidingfase wordt (voornamelijk aan de hand van diverse onderzoeksresultaten) steeds meer duidelijk over de financiële verwachtingen ten aanzien van de kosten van een project. De globale kostenramingen kunnen dan steeds verder verfijnd worden én de geopende kredieten kunnen worden bijgesteld. Dit jaar dient voor één project in de uitvoeringsfase een extra krediet beschikbaar te worden gesteld, te weten een bedrag van € 252.000,- voor Langeland fase 7. Door de verdere uitwerking van de klimaatadaptieve maatregelen, de verhardingen en de openbare verlichting blijken de kosten hoger uit te vallen dan aanvankelijk werd geraamd. Ook wordt, naar aanleiding van verzoeken die tijdens de participatieronde zijn gedaan, een extra vrijliggend voetpad aangelegd. Op het fietspad Els (tussen de Vijverlaan en Zomereik) wordt veel gefietst. Het voetpad dat langs de woningen loopt, loopt niet helemaal door, zodat voetgangers hun weg via het fietspad moeten vervolgen. In de groenstroken naast Linde 77 en 84 wordt een apart voetpad aangelegd. Op die manier wordt er een vrij van het fietspad liggend voetpad gecreëerd van de Vijverlaan naar de Zomereik v.v.. Daarnaast zijn de hoeveelheden en uitgangspunten op basis van het voorlopig ontwerp nader gedetailleerd en geactualiseerd. De hogere kosten worden gedeeltelijk gecompenseerd door lagere ramingen op andere onderdelen, waaronder de riolering. Kanttekeningen 4.1 Doorlooptijd van projecten wordt onvoorspelbaarder De laatste jaren moeten we constateren dat de doorlooptijd van projecten langer is dan vooraf gepland. Veelal duren werken inmiddels meer dan 4 jaar, terwijl dit voorheen 3 jaar was. Met name het verzwaren van het elektriciteitsnet (Buurtaanpak), in combinatie met vertraging in overige NUTS-werkzaamheden zijn hier belangrijke oorzaken van. Bij het opstellen van de MJP BOR 2026-2036 is hier wel rekening mee gehouden. Maar het realiseren van de planning blijft dus, vanwege deze redenen, onzeker. 4.2 Andere projecten in openbare ruimte 4 van 8 Er zijn de komende jaren ook andere projecten in de openbare ruimte die de aandacht vragen. Het gaat om projecten waarbij de prioritering niet primair wordt bepaald door de leeftijd en kwaliteit van het rioolstelsel. Ook de mate van verzakking is niet (primair) een factor voor het bepalen van de prioriteit van deze projecten. Tenslotte is ook de financiële dekking van deze projecten nog niet (geheel) aanwezig. Wij zijn voornemens om in afwachting en in samenhang met de begroting nader te verkennen of er op een later moment een nader voorstel moet komen voor een gedeeltelijke herschikking van de planning. Participatie De nieuwe, geactualiseerde planning plaatsen we op de gemeentelijke website. Bij het maken van de planning zijn inwoners niet betrokken. In het kader van de voorbereiding van de onderscheiden projecten worden de betrokken bewoners persoonlijk, en andere belangstellenden via de gemeentelijke pagina in Het Kontakt, uitgenodigd voor participatie- bijeenkomsten. Tijdens de uitvoering houden we bewoners via de BouwApp “Krimpen aan den IJssel bouwt” op de hoogte over de voortgang van de projecten. Tenslotte werken we sinds enkele jaren met een omgevingsmanager van De Omgevingsverbinder. Die omgevingsmanager is als eerste contactpersoon voor de bewoners tijdens de uitvoering van een project van grote waarde gebleken. De naam zegt het al: die persoon zorgt voor het optimaliseren van de verbinding tussen de gemeente (c.q. de aannemers die in opdracht van de gemeente werken) en de bewoners. Financiële gevolgen De financiële gevolgen van de investeringen die in de periode 2027–2030 vanuit de Meerjarenplanning Beheer Buitenruimte 2026–2036 in de voorbereidings- en uitvoeringsfase starten, worden vertaald naar het investeringsprogramma dat onderdeel uitmaakt van de begroting 2027. De totale omvang van investeringen in de voorbereidings- en uitvoeringsfase 2026-2036 opgenomen in de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte komt uit op 114 miljoen (excl. interne uren). • Een deel van dit bedrag, € 69 miljoen, is bestemd voor de herstratingswerkzaamheden (inclusief groen, openbare verlichting en verkeersmaatregelen); • € 27 miljoen betreft rioleringswerkzaamheden; • € 18 miljoen klimaat adaptieve maatregelen en • € 300.000 betreft (voorlopige) saneringskosten. BOR 2026-2036 Herstraten (incl. groen, OV, verkeer) Riolering Klimaat adaptatie Sanering 69 mln 27 mln 18 mln 0,3 mln Programma 2 (verrekening met reserve Dekking investeringen maatschappelijk nut Programma 2 Algemene buitenruimte) (rioolheffing) Programma 2 (rioolheffing) reserve *Met de lasten van de vervanging van speelplaatsen wordt in deze berekening geen rekening mee gehouden, aangezien deze investeringen via speelplaatsenbeleid lopen. 5 van 8 Bij de begroting 2027 wordt per project inzichtelijk gemaakt in welke fase het project zich bevindt en welke financiële middelen voor die fase noodzakelijk zijn. Op basis daarvan wordt de raad verzocht de benodigde investeringskredieten beschikbaar te stellen. Voor projecten die in 2027 starten met de voorbereidingsfase betreft dit een voorbereidingskrediet. Voor projecten waarvan de voorbereiding al voldoende is uitgewerkt en die in 2027 in de uitvoeringsfase starten, wordt een uitvoeringskrediet aangevraagd. Hiermee wordt aangesloten bij de voorgestelde fasering van projecten en wordt voorkomen dat al in een vroeg stadium een volledig uitvoeringskrediet wordt gevraagd, terwijl de omvang en scope van het project nog niet definitief zijn vastgesteld. Concreet gaat het om de volgende projecten: 1. Una Corda voorbereiding 2. Stad en Landschap voorbereiding 3. Langeland fase 9 voorbereiding De overige projecten die in de Meerjarenplanning zijn opgenomen, worden op het moment dat zij de voorbereidings- of uitvoeringsfase bereiken op dezelfde wijze verwerkt in het investeringsprogramma en de begroting. Extra beschikbaar te stellen kredieten Hiervoor gaven wij aan dat wij u verzoeken om voor Langeland, fase 7, een aanvullend krediet beschikbaar te stellen. Het beschikbaar stellen van dit extra krediet leidt tot aanvullende afschrijvingslasten. MJOP 2026- extra afschrijvingslasten v.a. Reeds beschikbaar 2036 Extra krediet 2030 Subsidies Dekking Langeland fase 7 Programma 2 (verrekening met reserve herstraten 1.038.506 1.268.691 230.185 9.207 'Investeringen MN buitenruimte') interne uren 12.233 12.233 - riolering 633.307 750.000 116.693 2.334 Rioolheffing klimaat adaptatie 294.874 200.000 -94.874 -3.795 Rioolheffing Totaal 1.978.920 2.230.924 252.004 Het extra krediet leidt daarnaast tot hogere rentelasten, afhankelijk van het op dat moment geldende rentepercentage. Uitgaande van een rentepercentage van 3,75% leidt het extra krediet van € 252.004 tot circa € 9.450 aan extra rentelasten. Voor het deel van de investeringen dat betrekking heeft op riolering en klimaatadaptatie, worden de rentelasten verrekend via het rioolrecht. Herstratingswerkzaamheden De afschrijvingslasten van de investeringen worden gedekt binnen programma 2. Het verschil tussen de beschikbare middelen en de benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt verrekend met de bestemmingsreserve ‘Investeringen maatschappelijk nut buitenruimte’. Onderstaande tabel geeft het bijgestelde verloop van de bestemmingsreserve ‘Investeringen maatschappelijk nut buitenruimte’ weer, op basis van de actualisatie van de Meerjarenplanning Beheer Buitenruimte 2026–2036. 6 van 8 Verloop reserve 20.000.000 15.000.000 10.000.000 5.000.000 - -5.000.000 -10.000.000 actueel BOR 26 met index -15.000.000 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Rioleringswerkzaamheden Investeringen voor vervanging van riool komen, zoals gebruikelijk, ten laste van de voorziening riolering. Hieronder vindt u het verloop van de voorziening na de geplande onttrekkingen: Voorziening riolering 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 Stand 1-1 7.079.661 5.123.568 3.417.069 2.900.409 2.086.725 2.351.546 2.826.372 3.204.538 3.330.617 3.264.028 3.390.824 Storting 1.916.711 1.960.796 2.005.894 2.052.030 2.099.226 2.147.509 2.196.901 2.247.430 2.299.121 2.352.001 2.406.097 Investeringen: Rioleringswerken 3.872.805 3.667.295 2.522.554 2.865.714 1.834.405 1.672.682 1.818.735 2.121.352 2.365.710 2.225.204 2.061.029 Aanwending totaal 3.872.805 3.667.295 2.522.554 2.865.714 1.834.405 1.672.682 1.818.735 2.121.352 2.365.710 2.225.204 2.061.029 Stand 31-12 voorziening riolering 5.123.568 3.417.069 2.900.409 2.086.725 2.351.546 2.826.372 3.204.538 3.330.617 3.264.028 3.390.824 3.735.891 Klimaatadaptieve maatregelen De kosten van klimaat adaptatie worden opgenomen in de begroting 2027, toegerekend aan de riolering (programma 2) en gedekt uit rioolrechten. Saneringskosten Op het moment dat er beslist sprake is van sanering binnen een project zal er een begrotingswijziging plaatsvinden waarbij de raad gevraagd wordt deze kosten ten laste van de algemene reserve te brengen. Subsidies Binnen diverse projecten zien wij mogelijkheden voor het verkrijgen van subsidies. In deze fase is het echter nog te vroeg om hier al een financiële vertaling van te geven. Indien sprake is van een positief advies zullen wij u, bij de behandeling van een afzonderlijk project, informeren over de eventuele verkregen bijdragen. Daarna worden deze bedragen in mindering gebracht op het investeringsbedrag. Vervolg en stand van zaken Voor de voorbereiding van de projecten zijn 2 jaren nodig. Voor de volgende projecten is de voorbereiding inmiddels ter hand genomen: 7 van 8 • Oud-Krimpen Deelgebied 4; • Ratelaar; • Andante; • Driekamp (relatie met Hof van Driekamp); • Langeland fase 8; • Kerkdreef; • Waalplantsoen. En in 2027 wordt voor de volgende projecten de voorbereiding gestart: • Una Corda; • Stad en Landschap; • Langeland fase 9; Verder treft u op de Meerjarenplanning een aantal projecten aan die daar voorheen nog niet op stonden. Dit zijn projecten die in 2036 vanwege het voortschrijdende karakter van de planning zijn toegevoegd: Ouverturelaan (deel 2: gedeelte Ouverturelaan tussen De Landerijen en Krimpenerbosweg, Huis ten Donck, Huis te Kinderdijk en Graafkade), Zandrak (+ Jan van Zutphenhof) en Veld en Beemd ((+ Esdoornlaan en -hof, Binnenweg, Boksdoorn en aangrenzend gedeelte Stad en Landschap). Bijlagen • Integrale Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036 • Tekening Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2038 • Beheerplan Krimpen aan den IJssel 2026-2030 Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Drs. V.L. Dobbe, mr. H.D. Westerdijk gemeentesecretaris burgemeester 8 van 8 Raadsbesluit Onderwerp Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036 De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 september 2026, om: 1 De Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2026-2036 vast te stellen als basis voor de (meerjaren)begroting 2027-2030, meer in het bijzonder voor het ‘hoofdstuk’ Investeringen 2 Met ingang van 2027 per project onderscheid te maken in een voorbereidings-, uitvoerings- en – zo nodig – ook afrondingsfase, en die fasering te gebruiken bij het opstellen van de financiële (meerjaren)begroting 3 Een aanvullend krediet van € 252.000,- beschikbaar te stellen voor het project Langeland fase 7 Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 15 oktober 2026. voorzitter griffier mr. H.D. Westerdijk L. van der Linden, MSc