Raadsvoorstel Bestuursrapportage 2026

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering : 29 oktober 2026 Agendapuntnummer : 26RV060 Portefeuillehouder : Wethouder Rudi Hooch Antink Aan de gemeenteraad Onderwerp Bestuursrapportage 2026 Wij willen Tussentijds de voortgang van de uitvoering van het collegeprogramma, het college- uitvoeringsprogramma en de begroting 2026 monitoren. Wij besluiten 1. Kennis te nemen van de Bestuursrapportage 2026. 2. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Want Wij willen de begroting op orde houden, de voorspellende waarde van de begroting verhogen en de raad informeren over de financiële mee- en tegenvallers, investeringen, afwijkingen van het collegeuitvoeringsprogramma en speerpunten zoals verwoord in de programmabegroting 2026. Maar Deze rapportage is gebaseerd op de eerste 6 maanden van het lopende jaar; de tweede 6 maanden en daarmee de jaarprognose zijn een voorspelling. Achtergrond Conform artikel 5 van de Financiële verordening van de gemeente De Wolden: Het college informeert de raad, zo snel mogelijk na het zomerreces, door middel van één tussentijdse rapportage, over de realisatie van de begroting van de gemeente gedurende het lopende boekjaar. Deze rapportage is gebaseerd op de eerste 6 maanden van het lopende jaar. De bestuursrapportage is op hoofdlijnen en wordt ter vaststelling aangeboden aan de raad, inclusief de administratieve verwerking zoals vermeld in de ter inzage liggende begrotingswijziging. De financiële gevolgen zijn Het overzicht op de volgende pagina bevat een financiële samenvatting. In de tabel wordt het voor- of nadelig saldo per programma weergegeven. Het saldo van de bestuursrapportage 2026 komt uit op een nadelig resultaat van € 243.000. Mutaties per programma Saldo (bedragen x €1.000) mutatie Mutaties per programma 01 De Wolden een veilig thuis -99 02 Krachtig De Wolden -150 03 Wonen en Duurzaam 309 04 Samen vooruit 15 05 Solide basis voor De Wolden 268 06 Sportief met elkaar 19 07 Sociaal -1.358 08 Samen Verder 85 09 Cultuur -50 10 Overige financiële aanpassingen 718 Totaal mutaties begrotingssaldo -243 In de bestuursrapportage zijn een aantal grote afwijkingen aanwezig. De grootste positieve afwijkingen zijn:  € 309.000 binnen programma 03 Wonen en Duurzaam. Dit komt vooral door overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken en door een stijging van de baten met betrekking tot omgevingsvergunningen.  € 268.000 binnen programma 05 Solide basis voor De Wolden. Dit komt voornamelijk door niet-geraamde verkopen van gronden en een incidentele verkoop binnen Zuidwolde.  € 718.000 binnen programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's. Dit komt vooral door hogere dividendbaten, extra baten uit de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds. Daarnaast valt de bijdrage aan de SWO hoger uit dan begroot. De grootste negatieve afwijkingen betreffen:  € 150.000 in programma 02 Krachtig De Wolden. Dit betreft vooral hogere salariskosten en kosten voor zwangerschapsvervanging.  € 1.358.000 in programma 07 Sociaal. De grootste negatieve afwijking betreft jeugdzorg (€ 1.105.000). Op basis van de realisatiecijfers 2025, geïndexeerd met het OVA-percentage (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling), verwachten we dat de begroting bijgesteld moet worden met € 532.000. De meicirculaire 2025 bevatte een compensatie voor de financiële gevolgen van de hervormingsagenda jeugd voor de jaren 2026 en 2027. Dit is in de baten verwerkt in de meerjarenbegroting bij de algemene dekkingsmiddelen. Aan de lastenkant is toen geen aanpassing gedaan, waardoor een nadeel ontstaat ten opzichte van de begroting van € 446.000. Dit nadeel is toegelicht bij programma 07 Sociaal in de bestuursrapportage. Exploitatiesaldo 2026 Financiële (bedragen x € 1.000) uitkomsten Saldo begroting -41 Begrotingswijzigingen 2026 0 Bestuursrapportage -243 Verwacht exploitatiesaldo -284 De in november 2025 vastgestelde programmabegroting 2026 kende een nadelig resultaat van € 41.000. Het saldo wordt € 284.000 nadelig na de aanvullende begrotingswijzigingen 2026 (per saldo geen resultaatseffect) en de bestuursrapportage 2026 ad. € 243.000. Dit is de voor nu bekende eindejaarsverwachting. Waarbij opgetekend moet worden dat het definitieve resultaat van 2026 nog erg ongewis is. De trend bij voorgaande rapportages laat zien dat in de laatste periode van het jaar veelal voordelen worden gepresenteerd door bijvoorbeeld werkzaamheden die nog kunnen worden uitgevoerd. Hierdoor valt het uiteindelijke resultaat vaak positiever uit dan op voorhand lijkt. Mocht het beeld onverhoopt toch negatiever uitpakken aan het einde van het jaar, dan kan er aanspraak worden gemaakt op de reserves waarvoor deze zijn ingesteld. Dit kan het geval zijn wanneer uit de nog op te stellen tussenrapportage van de SWO blijkt dat de bijdrage van De Wolden (aanzienlijk) hoger uitvalt. Daar komt bij dat wij als gemeente een grote afhankelijkheid kennen van rijksinkomsten. Door toedoen van de septembercirculaire en de decembercirculaire schommelen de rijksinkomsten, wat direct van invloed is op het uiteindelijke resultaat van 2026. Eerdere jaren leverden deze schommelingen nog een voordeel in het najaar op. Dat is ook dit jaar mogelijk. Echter verwachten we dat het uiteindelijke financiële resultaat niet voordeliger uitvalt dan het hierboven vermelde exploitatiesaldo. Uit de voorlopige tussenrapportage van de SWO blijkt een (fors) tekort. De exacte omvang hiervan is nog niet bekend en dus niet verwerkt in de bestuursrapportage. Het tekort komt onder andere door hogere personeelskosten, gestegen reiskosten, naheffingsaanslagen van de Belastingdienst en hogere kosten voor ICT en interne zaken. De verwachting is hierdoor dat het verwachte exploitatiesaldo in de decemberbijstelling naar beneden bijgesteld wordt. Alternatieven Het is geen alternatief om géén bestuursrapportage te maken. Dit moet conform onze eigen financiële verordening. Binnen de bestuursrapportage zijn er uiteraard wel mogelijkheden om budgetten niet aan te passen en hierin andere keuzes te maken. Participatie Het maken van een bestuursrapportage is een interne aangelegenheid. Communicatie In de regel vindt er geen aparte externe communicatie plaats over de bestuursrapportage. Na behandeling van de bestuursrapportage en vaststelling van de begrotingswijziging worden de betreffende budgetten aangepast. Zo nodig wordt hierover met betrokken partijen gecommuniceerd. Bijlagen - Bestuursrapportage 2026 - Concept raadsbesluit - Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2026 Zuidwolde, 24 september 2026 Burgemeester en Wethouders van De Wolden, Roelof Pieter Koning Inge C. J. Nieuwenhuizen gemeentesecretaris burgemeester