Home › Amsterdam › Document
Conceptverslag commisisievergadering 21 oktober 2026
Raadsvoorstel
| Type | Raadsvoorstel |
| Gemeente | Amsterdam |
| Datum | 2026-11-25 |
| Bron | Download brondocument → |
Document
Geëxtraheerde tekst
Gemeente Amsterdam
Raadscommissie Ruimte
CONCEPT Raadscommissieverslag
Vergaderdatum Woensdag 21 oktober 2026
Verslag vast te stellen op: Woensdag 25 november 2026
OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 21 OKTOBER 2026
Aanwezige commissieleden: Veenhoff (PRO Amsterdam), Minderhoud (PRO Amsterdam),
Van Hilten (D66), Von Gerhardt (VVD), Karadarević (Partij voor de Dieren), Bzim (DENK),
Havelaar (CDA), Ruijter (SP), De Kort (JA21), Otte (BIJ1), Meiland (BIJ1), Weenk (Volt)
Afwezige commissieleden: -
Aanwezige portefeuillehouder: Scholtes (D66)
Overige aanwezigen: -
Voorzitter: Daan Wijnants
Plaatsvervangend voorzitters: -
Commissiegriffier: Merel Diemont, Dafne Struijk
Commissieondersteuner: Nouha Bakkali
Verslaglegging: Draaijer, Notuleerservice Nederland
1. Algemeen deel
1a.
Opening procedureel gedeelte
De VOORZITTER opent de vergadering om xx:xx uur en heet iedereen welkom.
De voorzitter zet uiteen dat de vergadering door de technische beperkingen van het
moment niet live wordt uitgezonden, maar wel wordt opgenomen.
1b.
Mededelingen
Wethouder SCHOLTES deelt naar aanleiding van een vraag van het lid Veenhoff
in de commissievergadering van september mede dat de subsidie voor het project aan de
Hoogte Kadijk op rechtmatige gronden is verstrekt.
De wethouder deelt verder mede dat NISE, het nieuwe informatiesysteem
voor erfpacht dat dit jaar in gebruik zou worden genomen, vertraging oploopt. Dat heeft
ook gevolgen voor het huidige systeem en er zullen aanvullende maatregelen moeten
worden genomen om de continuïteit te waarborgen. De wethouder zal de raad hier zo snel
mogelijk in een brief over informeren.
1c.
Vaststellen agenda
De VOORZITTER verzoekt nogmaals dat leden die een agendapunt willen
bespreken zich aanmelden bij de griffie, zodat een goede inschatting kan worden gemaakt
van de vergadertijd.
Op verzoek van het lid Havelaar worden agendapunten 9 en 10 afgevoerd van de
agenda.
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Voor agendapunten 4, 6 en 7 zijn geen aanmeldingen binnengekomen en zij
zullen worden gehamerd.
De agenda wordt aldus vastgesteld.
1d.
Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie van 16
september 2026
Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.
1e.
Actielijsten en termijnagendas, per portefeuille
Er zijn geen opmerkingen.
1f.
TKN-lijst
Er zijn geen opmerkingen.
1g.
Ingekomen stukken stadsdeelcommissies
Er zijn geen ingekomen stukken van de stadsdeelcommissies.
2. Inhoudelijk deel
2a.
Opening inhoudelijk gedeelte
De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering en deelt mede
dat de spreektijden gaan lopen.
2b.
Inspreekmoment Publiek
Er hebben zich vier insprekers aangemeld en zij krijgen allen drie minuten
spreektijd.
Inspreker BUSKER spreekt in namens 11 indieners van de zienswijze inzake
agendapunt 4. Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente
Amsterdam: Tweede veegwijziging. Inspreker geeft aan dat bewoners niet zijn gehoord bij
de evenementenvisie of bij het nieuwe evenementenbeleid. Ondanks een mooi
participatieplan hebben bezwaren van bewonersgeen ruimte gekregen. Inspreker geeft
aan dat er uitvoerig bezwaar is gemaakt tegen de nieuwe geluidsnormen, waarvan in
maart 2026 het nieuwe beleid is verschenen en toch bouwt dit nieuwe beleid voort op dat
van 2018, met dezelfde aannames en berekeningen. Er wordt niet geverifieerd hoeveel
geluid daadwerkelijk in woningen te horen is, maar alleen op de gevel. Inspreker wijst
erop dat in de voorliggende tweede veegwijziging voor de bescherming van bewoners
wordt verwezen naar het evenementenbeleid, terwijl dat juist door de bewoners wordt
betwist. Daarnaast worden locatieprofielen niet vastgelegd. Inspreker roept op om de
veegwijziging niet verder te behandelen voordat duidelijk is hoe bewoners en locaties bij
evenementen worden beschermd. Daarnaast vraagt inspreker de raad om
verantwoordelijkheid te nemen voor de inhoudelijke behandeling van de bezwaren.
2
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Het lid VEENHOFF vraagt wat inspreker vindt van het antwoord dat het bezwaar
hier procesmatig niet hoort.
Inspreker BUSKER geeft aan dat de bezwaren voor de zoveelste keer niet
worden gehoord en dat de locatieprofielen die in het omgevingsplan worden vastgelegd
dezelfde zijn als waartegen de bewoners bezwaar maken. Hierdoor zit men voortdurend in
een cirkel.
Inspreker TEN BRINKE spreekt in namens de Raad van Kerken Amsterdam
inzake agendapunt 11. Bespreken van de afdoening van motie 061 (Havelaar c.s.) inzake
ruimte voor religieuze gebouwen bij nieuwbouw. Inspreker is een van de initiatiefnemers
van de brandbrief van afgelopen jaar en ziet dat er inmiddels veel goede dingen zijn
gebeurd. Toch moet worden vastgesteld dat er nieuwe woonwijken worden gepland in
Amsterdam waar geen ruimte is gereserveerd voor levensbeschouwing. Inspreker wijst
erop dat veel Amsterdammers levensbeschouwing belangrijk vinden en zich vaak op
basis daarvan inzetten voor hun omgeving. Inspreker beschikt over een lijst van ruim
dertig kerken die op zoek zijn naar een plek, maar constateert dat de meeste scholen en
buurthuizen vanwege een vermeende scheiding van kerk en staat hun deuren
dichthouden. Inspreker roept de raad op om in de planvorming van nieuwe wijken ruimte
in te ruimen voor levensbeschouwing en om daarnaast tegen maatschappelijk tarief grond
beschikbaar te stellen aan geloofsgemeenschappen, die daar kunnen bouwen aan
multifunctionele ruimte. Inspreker vertelt te dromen van nieuwe schoolgebouwen waar
een extra lokaal aan wordt gebouwd dat door kerken gehuurd kan worden en waarvan de
aula vrij toegankelijk is om te verhuren in het weekend. Inspreker benadrukt dat de kerk
van 2026 niet meer is zoals voorheen, met een samenkomst op zondagochtend, maar dat
jonge kerken 7 dagen per week open zijn voor activiteiten en ontmoetingen en op deze
manier ook helpen bij het bestrijden van eenzaamheid.
Het lid HAVELAAR vraagt of inspreker andere gemeentes kent waaraan
Amsterdam een voorbeeld zou kunnen nemen.
Inspreker TEN BRINKE benoemt een gebouw van de gemeente Den Haag, dat
geschikt is gemaakt en waar tien of twaalf geloofsgemeenschappen gebruik van maken
tegen maatschappelijk tarief. Daarnaast is er een verzamelgebouw geweest in de Bijlmer.
Inspreker benadrukt dat de gemeenschappen best willen betalen, maar dat een
commercieel tarief niet op te brengen is.
Het lid HAVELAAR vraagt wat de brandbrief van anderhalf jaar geleden volgens
inspreker heeft opgeleverd en of inspreker tevreden is.
Inspreker TEN BRINKE antwoordt dat het onderwerp in ieder geval weer op de
kaart staat, maar dat er concreet nog niet veel is gebeurd. Het feit dat een kerk die actief
is in de Bijlmer een ruimte in Osdorp aangeboden heeft gekregen toont volgens inspreker
aan dat de welwillendheid er wel is, maar dat het tekort groot is.
Inspreker NABIE spreekt in namens Stichting Nederlands Moslim Associatie
(NMA) inzake agendapunt 11. Bespreken van de afdoening van motie 061 (Havelaar c.s.)
inzake ruimte voor religieuze gebouwen bij nieuwbouw. Inspreker wijst op de belangrijke
maatschappelijke waarde van religieuze organisaties in algemene zin en stelt dat
Amsterdam niet alleen op palen, maar ook op religie is gebouwd. Inspreker ziet dat
overheden in een kramphouding zijn terechtgekomen na het Didam-arrest in 2021 en dat
aanbestedingen vaak als één kavel worden aanbesteed en door grote ontwikkelaars
worden gewonnen. Religieuze organisaties kunnen daar niet tussen komen. Inspreker
meent dat dit voorkomen kan worden door kavels uit een aanbesteding te trekken en deze
een maatschappelijke bestemming te geven. Ook kan een kavel worden aanbesteed met
een religieus doel, zodat religieuze organisaties zelf iets kunnen ontwikkelen. Inspreker
3
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
vraagt de raad en het college om te zoeken naar passende maatregelen om het Didam-
arrest vorm te geven en hier oplossingen voor te zoeken.
Het lid HAVELAAR vraagt of het de bedoeling van inspreker is om een label te
krijgen om religieus vastgoed in een gebiedsontwikkeling te ontwikkelen.
Inspreker NABIE antwoordt dat religieus vastgoed en maatschappelijk vastgoed
veel raakvlakken hebben en wijst erop dat gebedshuizen steeds meer een
maatschappelijk karakter krijgen, zoals bijvoorbeeld op het gebied van ouderenzorg.
Het lid HAVELAAR vraagt of inspreker voorbeelden heeft uit het land die
Amsterdam zou kunnen overnemen.
Inspreker NABIE antwoordt dat de gemeente Almere een kavel heeft uitgegeven
met een specifiek maatschappelijk karakter.
Inspreker VAN DER JAGT spreekt in namens Vereniging de Verademing inzake
agendapunt 13. Herontwikkeling Het Groene Veld. Inspreker heeft een mediationpraktijk
en vertelt dat er sinds 2023 veel terminologie over participatie langskomt, maar dat voor
Het Groene Veld nog nooit gesprekken zijn gevoerd met alle betrokken partijen bij elkaar.
Men weet nog steeds niet waarover meebeslist kan worden en wat al vaststaat en
inspreker wijst erop dat juist vanwege de vele belangen een zorgvuldig en transparant
proces cruciaal is, waarbij ook alternatieven worden verkend. Inspreker schetst Vereniging
de Verademing als een woon-werkgemeenschap die al meer dan 30 jaar bestaat en waar
wonen, werken, cultuur, natuur en sociale betrokkenheid nou met elkaar verweven zijn en
wier voortbestaan nu op het spel staat. Inspreker vraagt zich af hoe de richtlijnen voor
vroegtijdige betrokkenheid en duidelijkheid over invloed in de participatieverordening zich
verhouden tot een participatietraject dat pas in 2027 begint, terwijl al in het voorjaar van
2028 verplaatsing van bewoners wordt verwacht, waar eerst nog sprake was van 2029.
Inspreker benadrukt dat het gaat om gezinnen met kinderen, hun huizen en hun
gemeenschap en dat het ook voor huurders om meer gaat dan alleen een werkplek. Bij
verplaatsing naar het publieksdeel, zoals de gemeente voorstelt, vragen ondernemers
zich af wat er overblijft voor hun activiteiten. Inspreker stelt dat met 50.000 jaarlijkse
bezoekers bewezen is dat De Verademing iets te bieden heeft en wijst erop dat er geen
ondersteuning wordt geboden, maar dat alleen een vertrekdatum is medegedeeld.
Betekenisvolle participatie met alle partijen is belangrijk en voorkomt dat de gemeenschap
haar toekomstperspectief verliest. Inspreker geeft aan dat men graag wil meedenken,
maar dat er wel iets te kiezen moet zijn.
Het lid WEENK heeft begrepen dat er een aantal jaar geleden een sessie is
geweest en vraagt hoe inspreker deze heeft beleefd.
Inspreker VAN DER JAGT antwoordt dat het ging om een kennismaking, die een
houtskoolsessie werd genoemd en vindt dat deze naam al iets impliceert.
Het lid WEENK vraagt wat inspreker graag van het college zou willen horen om
meer duidelijkheid te krijgen.
Inspreker VAN DER JAGT vraagt om daadwerkelijke participatie en geeft aan dat
er al jaren wordt betoogd dat er onvoldoende ruimte is om alle belanghebbenden een plek
te geven en tegelijkertijd ruimte te hebben voor groei en ontwikkeling.
Het lid KARADAREVIĆ vraagt of het zou helpen als de vertrekdatum wordt
uitgesteld.
Inspreker VAN DER JAGT antwoordt dat afgelopen juli in een brief werd
medegedeeld dat het vertrek in 2029 zou vallen en dat dit twee maanden later werd
4
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
gerectificeerd naar 2028. De mededeling dat dit een foutje zou zijn is als erg pijnlijk
ervaren en de vervroeging met een jaar heeft volgens inspreker een enorme impact, met
name voor ondersteunende bewoning.
2c.
Actualiteiten
Er zijn geen actualiteiten aangemeld.
2d.
Rondvraag
Het lid KARADAREVIĆ vraagt aandacht voor Cascoland Van Deyssel, een
fruitboomgaard in de Van Deysselbuurt, die door Cascoland is aangeplant en samen met
buurtbewoners wordt onderhouden. Het lid geeft aan dat deze groene oase, net als veel
andere rafelranden, misschien plaats moet maken voor woningen, terwijl het een
uithangbord is van waar het college voor zegt te staan. Het lid vraagt of het college het
belang van Cascoland Van Deyssel erkent en welke mogelijkheden er zijn om deze
ongeveer tweeënhalve hectare eetbaar groen te behouden. Ook wil het lid weten wanneer
de raad inzicht in de plannen krijgt en hoe het college gaat voorkomen dat deze plek
verdwijnt.
Wethouder SCHOLTES stelt dat stedelijke vernieuwing in deze buurt hard nodig
en dat de raad daar in 2021 een investeringsbesluit voor heeft aangenomen. De
uitwerking van dit deel van het stedenbouwkundig plan is dit jaar gestart. De wethouder
beaamt dat Cascoland een gewaardeerd maatschappelijk initiatief is en geeft aan dat voor
de verdere uitwerking van de plannen samen met Rochdale wordt gekeken of dit initiatief
een definitieve plek in de Van Deysselbuurt kan krijgen. De wethouder kan hierover geen
garanties geven, maar benadrukt dat de wil er is.
Het lid KARADAREVIĆ wijst erop dat de NOS heeft gemeld dat bijna een derde
van het in Nederland aangevraagde vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen
afkomstig is van datacenters. Het lid wil van de wethouder weten wat deze vindt van de
opmars van de vele datacenters en of de wethouder het met de PvdD eens is dat deze
bedrijven een veel te grote plek innemen op de wachtlijst. Het lid vraagt hoe de wethouder
gaat zorgen dat er een eerlijke stroomverdeling komt.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat er in Amsterdam een moratorium is op
nieuwe datacenters of uitbreidingen van datacenters. Ook bestaat er een prioriteitenkader,
waarbij maatschappelijke projecten en woningen voorrang krijgen.
Het lid KARADAREVIĆ vraagt hoe de wethouder de periode na 2035 voor zich
ziet, als het moratorium is afgelopen. Het lid heeft de indruk dat er dan alsnog veel nieuwe
datacenters in Amsterdam bijkomen.
Wethouder SCHOLTES bestrijdt dit en geeft aan dat er nu een moratorium geldt
en dat niet te zeggen is wat de raad in de toekomst gaat besluiten. De wethouder merkt
op dat datacenters wel nodig zijn voor de digitale soevereiniteit.
Het lid WEENK merkt op dat er in de provincie al een soort handdoekje leggen
plaatsvindt, waarbij een bedrijf boerderijen of kavels grond koopt en daarvoor een
stroomaanvraag doet. Het lid vraagt of de wethouder hiervan op de hoogte is en of men
zich erop kan voorbereiden dat dat ook in Amsterdam kan gebeuren.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat handdoekje leggen in Amsterdam geen zin
heeft, omdat er een moratorium geldt. De discussie kan opnieuw gevoerd worden als de
netcongestie is opgelost.
5
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Het lid VEENHOFF brengt een casus aan de Sloterweg onder de aandacht waar
een huis forse schade heeft opgelopen door bouwactiviteiten op het naastgelegen
perceel. Het lid vertelt dat de gemeente aansprakelijkheid heeft erkend, maar dat de
afwikkeling via een bureau verloopt en dat deze procedure niet goed gaat. Het lid is van
mening dat er netjes en proactief mee moet worden omgegaan als de gemeente schade
veroorzaakt en dat de bewijslast niet bij de gedupeerde moet liggen.
Wethouder SCHOLTES geeft aan de details van deze zaak niet te kennen en
zegt toe het uit te zoeken en een brief over het vervolg naar de raad te sturen.
Bespreekpunten
Financiën (incl. Belastingen)
3.
Vaststellen Begroting 2027 (VN2026-012231)
De VOORZITTER licht toe dat de begroting in eerste termijn is besproken in de
brede raadscommissie op 7 oktober en dat het schriftelijke preadvies op de ingediende
moties en amendementen uiterlijk op 27 oktober worden verstuurd. Op moties en
amendementen die nu worden ingediend komt in de raadsvergadering van 11 november
een preadvies.
TWEEDE TERMIJN
Het lid WEENK memoreert dat de commissie twee weken geleden is
meegegeven om integraal met elkaar na te denken over netcongestie. Het lid stelt vast
dat er in de begroting geen budget is opgenomen voor netcongestie, maar dat er wel in
valt te lezen dat de gemeente 83,5 miljoen euro aan gronduitgiften mist door netcongestie.
Het lijkt het lid logisch om hierin te investeren, omdat het geld meer dan wordt
terugverdiend. Het lid vraagt hoeveel geld er wordt vrijgemaakt voor de aanpak van
netcongestie en hoe de wethouder kijkt naar de verhouding tussen bezuinigingen en het
missen van inkomsten door netcongestie.
Wethouder SCHOLTES is blij dat de coalitie expliciet het repareren van de
inpassing bij de portefeuille RO heeft neergelegd. De wethouder geeft aan dat het bekend
is waar aanpassingen aan de infrastructuur nodig zijn en vertelt dat daar samen met
Leander en Tennet naar gekeken wordt. Er zijn innovatieve tussenoplossingen voor het
overbruggen van deze periode. De wethouder benadrukt dat er wel geld beschikbaar is
om netcongestie tegen te gaan en dat hier de komende periode 19 miljoen euro voor
beoogd is.
Het lid WEENK vraagt of dit een bedrag per jaar is, of dat het over de hele
periode wordt uitgesmeerd.
Wethouder SCHOLTES dat het voor de hele periode is.
De VOORZITTER stelt vast dat de begroting 2027 in tweede termijn voldoende is
besproken en laat het agenderen voor behandeling in de raadsvergadering van 11 en 12
november.
Ruimtelijke ordening (incl VTH, coördinatie, recreatie)
4.
Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam:
Tweede veegwijziging (VN2026-009973)
6
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Voor dit agendapunt zijn geen aanmeldingen binnengekomen.
5.
Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam:
Integraal Kindcentrum Hessenbergweg 95 (VN2026-010379)
Het lid VEENHOFF heeft in de stukken gelezen dat een aantal woningen niet
gaan voldoen aan de bezonningsnorm. Het is gebleken dat het gaat om acht woningen.
Het lid begrijpt dat er een afweging gemaakt moet worden, maar ziet dat in rapportages
de Amsterdamse norm wordt gebruikt, die soepeler is dan die van TNO. Het lid
memoreert hierover eerder vragen te hebben gesteld en wijst ook op een uitspraak van de
rechter, waarin staat dat de Amsterdamse norm niet bestaat. Het lid is benieuwd waarom
deze norm nog steeds wordt gebruikt en wijst op een uitspraak van de vorige wethouder
dat in de tweede fase de TNO-norm zou worden gebruikt. Concreet wil het lid Veenhoff
weten waarom de Amsterdamse norm nog steeds wordt gebruikt en waarom er überhaupt
in de eerste fase twee normen worden gehanteerd.
Lid MEILAND vertelt dat BIJ1 positief staat tegenover de komst van het Integraal
Kindcentrum. Wel wil de fractie nadrukkelijk aandacht vragen voor de punten die
stadsdeel Zuidoost heeft meegegeven, zoals verkeersveiligheid voor kinderen,
bescherming van de aanwezige natuur, betaalbare parkeermogelijkheden voor personeel
en de toegankelijkheid van de gymzaal en het schoolplein voor de buurt. Ook wil BIJ1
bredere zorgen delen, nu bestemmingsplannen overgaan naar het omgevingsplan. Ten
eerste dient bij twijfel over de beleidsneutraliteit het dagelijks bestuur worden
geraadpleegd en de stadsdeelcommissie dient daarvan deelgenoot te worden gemaakt.
BIJ1 heeft begrepen dat bewoners zich onvoldoende ingelicht en betrokken hebben
gevoeld en de fractie beklemtoont dat dat de buurt niet pas betrokken moet worden als de
belangrijkste beslissingen al genomen zijn, maar zodra er sprake is van nieuwe
ontwikkelingen of beleidskeuzes. Tot slot heeft het stadsdeel gewaarschuwd dat er voor
de overgang naar het omgevingsplan veel meer ambtelijke capaciteit nodig is dan was
voorzien en BIJ1 steunt de oproep om hier structureel voldoende capaciteit voor
beschikbaar te stellen.
Wethouder SCHOLTES kan zich voorstellen dat verdichten in een hoogstedelijk
gebied bijna niet meer mogelijk is als er strenge bezonningseisen zijn en dat er voor deze
gebieden een wat soepeler norm bestaat. De wethouder zal nakijken wat de vorige
wethouder hierover heeft toegezegd en komt daar schriftelijk op terug.
In antwoord op de vraag van BIJ1 over beleidsneutraliteit zegt de wethouder toe
hier schriftelijk terug te komen, omdat niet helemaal duidelijk is of dit een wijziging van de
procedure zou zijn.
Wat betreft participatie vertelt de wethouder dat er in 2021 op het
investeringsbudget voor Amstel 3 participatie is geweest en dat op het ontwerp-
wijzigingsbesluit een zienswijze is ingediend. Als er een ontwerp is, is een participatieplan
voor de inrichting van het speelplein en de openbare ruimte. De wethouder herkent in
deze zin de klachten over een gebrekkige participatie niet.
De wethouder komt schriftelijk, voor de raadsvergadering van 11 november, terug
op de punten die hij niet mondeling heeft kunnen beantwoorden.
De VOORZITTER sluit het agendapunt en laat het agenderen om gehamerd te
worden in de raadsvergadering van 11 november.
6.
Geen zienswijze indienen over de ontwerpverordeningen van de
recreatieschappen Groengebied Amstelland, Spaarnwoude Park en Twiske-Waterland
(VN2026-010217)
7
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Voor dit agendapunt zijn geen aanmeldingen binnengekomen.
7.
Benoemen van de voorzitter en leden van de Commissie Omgevingskwaliteit
(VN2026-009315)
Voor dit agendapunt zijn geen aanmeldingen binnengekomen.
8.
Bespreken van de beantwoording van het raadsadres over omgevingsvergunning
voor het adres Meeuwenlaan 124 (VN2026-011310)
De VOORZITTER heet bestuurder Fabriek van stadsdeel Noord van harte
welkom.
Het lid VEENHOFF memoreert de toren eerder 'de puist van Noord' te hebben
genoemd en vindt dat de toren op deze plek erg dissoneert en bovendien niet in
overeenstemming is met de vastgestelde investeringsnota. Het lid is blij dat de vergunning
om procedurele redenen is ingetrokken, maar wijst erop dat de vergunning alsnog kan
worden verleend op basis van het bestemmingsplan uit 2013. Lid Veenhoff wil van de
wethouder weten hoe het kan dat de verkeerde procedure is gehanteerd en waarom in de
beantwoording van het raadsadres staat dat de investeringsnota slechts een
ambitiedocument is, terwijl de investeringsnota zelf minder vrijblijvende taal bevat. Het lid
vraagt zich af wat er gedaan kan worden om dit in de toekomst te voorkomen als de
investeringsnota blijkbaar niet voldoende bescherming biedt. Het lid wijst erop dat een
nieuwe aanvraag veel meer functies bevat dan was voorzien. Ook is er in de nieuwe
aanvraag geen enkele woning gepland, terwijl dat het oorspronkelijke doel was.
Het lid RUIJTER stelt vast dat er in een rij met twee tot drie woonlagen ineens
een toren van dertig meter hoog is gepland en dat een slimme ontwikkelaar de
discrepantie tussen het bestemmingsplan en het investeringsplan heeft gebruikt. Het lid
weet dat de vergunningaanvraag is afgewezen om parkeertechnische redenen, maar
vreest dat dat wordt bijgesteld en dat er dan alsnog een vergunning wordt verleend. Het
lid Ruijter vraagt zich af wie de controle heeft over de ruimtelijke ordening van Amsterdam
en wat een dergelijk plan betekent voor het draagvlak voor de gebiedsontwikkeling in het
Hamerkwartier. Het lid wijst erop dat een investeringsplan niet voor niets wordt gemaakt
en dat verwacht mag worden dat het doorvertaald is naar een bestemmingsplan. Het lid
Ruijter ziet niet duidelijk hoe het vervolg hiervan zal zijn, maar heeft in ieder geval de
voorkeur voor vasthouden aan het investeringsplan, zeker ook omdat dat document een
afspraak met de buurt is. Het lid is benieuwd of dergelijke situaties elders kunnen gaan
voorkomen en denkt dat de gemeente dit voor moet zijn.
Bestuurder FABRIEK legt uit dat het mandaat voor vergunningverlening bij het
stadsdeel ligt en dat er wordt getoetst aan het bestemmingsplan. In dit geval laat het
bestemmingsplan een hoogte van 30 meter toe en er is dus geen reden om de vergunning
daarop af te wijzen. Het is een binnenplanse afwijking, behalve op het gebied van
parkeren. De reden van afwijzing is dat de aanvraag niet goed was onderbouwd een
buitenplanse oplossing voor het parkeren. Er is nu een nieuwe onderbouwing ingediend
en die wordt nu beoordeeld. Bestuurder Fabriek vertelt met de initiatiefnemer te hebben
gesproken en dat deze openstaat voor een gesprek om de toren minder hoog te maken
en er meer woningen in te plannen.
Wethouder SCHOLTES legt uit dat een investeringsnota is vastgesteld door de
gemeenteraad en een bestuurlijke status heeft, maar dat het geen juridische bindend
document is. De wethouder erkent bij het teruglezen te hebben gezien dat er een
suggestie over het document is gewekt die niet de bedoeling was. Ten aanzien van het
bestemmingsplan vertelt de wethouder dat er in 2013 expliciet voor is gekozen om de
8
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
mogelijkheid voor hoogbouw te vergroten. Bij het vaststellen van de investeringsnota is
voor dezelfde ontwikkelstrategie gekozen, waarbij eerst privaatrechtelijke afspraken
worden gemaakt met partijen die willen ontwikkelen, vanuit de overtuiging dat dit tot een
beter resultaat zou leiden met bijvoorbeeld meer maatschappelijke voorzieningen. De
wethouder merkt op dat de raad daarmee heeft ingestemd en dat deze lijn wordt nu
gevolgd, maar zet tegelijkertijd vraagtekens bij het plaatje zoals het er nu uitziet. Ter
nuancering geeft de wethouder aan dat er voor rond de 4.000 woningen en andere
programma's overeenkomsten zijn gesloten en dat het in dit geval een uitzondering
betreft.
De wethouder herkent het andere voorbeeld van het lid Veenhoff en vertelt dat de
initiatiefnemer op die locatie naar woningen wil en dat de huidige aanvraag voor een
tijdelijk plan is.
Het lid VEENHOFF is blij dat er en gesprek komt met de initiatiefnemer en
verduidelijkt vooral op het gevaar te willen wijzen dat dit plan navolging zou kunnen
vinden. Het lid wijst erop dat het noordelijk deel van het Hamerkwartier anders is dan het
zuidelijk deel, waar grotere corporaties zitten en waar het wel goed gaat. Om kort te gaan
vraagt het lid zich af of er een risico is en of er iets gedaan moet worden, omdat het
verschil fors is en het resultaat zou kunnen zijn dat er tegenover de Vogelbuurt een hoge
wand komt te staan, terwijl dat een beschermd stadsgezicht is.
Voor het lid RUIJTER blijft na de beantwoording de vraag overeind of er een
bewuste keuze is gemaakt om een discrepantie te laten bestaan tussen bestemmingsplan
en investeringsplan. Het lid ziet de wethouder knikken en vraagt zich af of zo'n groot
verschil niet vreemd is en wat dan de waarde is van het investeringsplan. Het lid Ruiter wil
voorkomen dat ontwikkelaars op zoek gaan naar gaten tussen bestemmings- en
investeringsplannen.
Wethouder SCHOLTES beaamt dat de gemeenteraad destijds expliciet heeft
gekozen voor deze ontwikkelstrategie, waarbij het investeringsbesluit niet direct wordt
vertaald in een nieuw omgevingsplan. De wethouder wijst erop dat het geen gemeentelijk
gebied betreft, met meer dan 70 erfpachters en legt uit dat het maken van een nieuw
bestemmingsplan ertoe zou leiden dat er alleen daar wordt ontwikkeld waar het lucratief
is, en dat maatschappelijke voorzieningen dan vooruit worden geschoven. Zoals het nu
werkt kunnen betere afspraken worden gemaakt, omdat partijen over het algemeen de
gemeente nodig hebben om te ontwikkelen.
De VOORZITTER sluit het agendapunt en laat het agenderen om kort te worden
besproken te worden in de raadsvergadering van 9 december.
Grond en Ontwikkeling
9.
Bespreken van de bestuurlijke reactie op de brief van de Ombudsman van 19
maart 2026 over de berekening van erfpachtkosten (VN2026-011309)
Dit agendapunt is op verzoek van het lid Havelaar afgevoerd van de agenda.
10.
Bespreken de tweede bestuurlijke reactie op de brief van de Ombudsman van 15
juni 2026 inhoudende een informatieverzoek over de berekening van erfpachtkosten
(VN2026-009986)
Dit agendapunt is op verzoek van het lid Havelaar afgevoerd van de agenda.
Ruimtelijke ordening (incl VTH, coördinatie, recreatie)
9
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
13.
Bespreken van de foutieve communicatie van Gemeenschap Groene Veld over
verlenging verblijfsduur (VN2026-012463)
Het lid KARADAREVIĆ schetst Het Groene Veld als een belangrijke groene
rafelrand van de stad en vertelt dat deze groene plek, ondanks de Expeditie Vrije Ruimte,
onder druk staat door plannen voor sportvelden en energievoorzieningen. Deze zomer
kwam eerst het goede nieuws dat er uitstel van deze plannen was tot 2029, maar in
september bleek dat er een fout was gemaakt in de communicatie door de gemeente en
2029 werd 2028. Het lid wijst erop dat dit een klein foutje is op papier, maar dat het
enorme gevolgen heeft voor mensen die er wonen, werken of deze plek bezoeken.
Daarbij lopen er nog belangrijke natuuronderzoeken en het participatietraject moet nog
beginnen en het lid Karadarević vraagt waarom er wordt vastgehouden aan een plan dat
geen winnaars kent.
Het lid VON GERHARDT is verbaasd over de verbazing van het lid Karadarević
en wijst erop dat al jaren geleden bekend was dat deze gemeenschap moest vertrekken,
maar dat er steeds uitstel is gekomen. De rugbyclub had bijvoorbeeld al jaren geleden
een extra veld nodig dat nodig is om de club te laten groeien.
Het lid KARADAREVIĆ vindt het onterecht dat sport en Het Groene Veld
tegenover elkaar worden gezet en denkt dat er andere oplossingen voor de rugbyclub
mogelijk zijn. Het lid stelt dat keer op keer in de praktijk niets blijkt van het belang van
rafelranden en vrije ruimte, zoals het college belijdt.
Het lid VON GERHARDT stelt nogmaals dat deze groep al jaren weet dat de
locatie verlaten moet worden en vraagt waarom het langer blijven ten koste zou moeten
gaan van de rugbyclub. Het lid is benieuwd welke oplossingen de PvdD heeft om zowel
de gemeenschap als de rugbyclub op het veld te kunnen laten blijven.
Het lid KARADAREVIĆ wijst erop dat naast Het Groene Veld een golfterrein ligt,
waarvan voor een deel een voorkeursrecht voor de gemeente rust. Het lid is benieuwd of
de gemeente hier met de eigenaar van het golfterrein over praat en geeft aan dat het
terrein 67 voetbalvelden groot is. Het lid stelt dat de gemeente desnoods onteigening kan
overwegen als het niet anders kan en vraagt zich af waarom energievoorzieningen en de
sport- en groenopgave steeds tegen elkaar worden uitgespeeld. Het lid weet dat dit om
politieke keuzes vraagt en roept de commissie op om opnieuw naar het zoneringsbesluit
te kijken en de planning terug te zetten naar het voorjaar van 2029.
Het lid VON GERHARDT stelt vast dat het lid Karadarević heeft gezegd dat er
geen dingen tegen elkaar weggestreept moeten worden, maar in dezelfde bijdrage vindt
dat de golfclub wel weg kan om plaats te maken voor de rugbyvelden.
Het lid KARADAREVIĆ bestrijdt dit en verduidelijkt dat er op een terrein van 67
voetbalvelden groot vast ruimte is om ruimte te maken voor rugbyvelden.
Het lid VON GERHARDT vindt dit makkelijk gesteld en merkt op dat een golfclub
nu eenmaal veel ruimte nodig heeft. Het lid vindt dat de PvdD een politieke keuze moet
maken en eerlijk moet zeggen dat men liever een rugbyveld heeft dan een golfclub.
Het lid KARADAREVIĆ herhaalt dat er niets weg moet ten gunste van iets
anders, maar dat er ingeschikt moet worden.
Het lid VON GERHARDT vraagt waarom het zo belangrijk is dat er nog een jaar
opgeschoven wordt, als deze gemeenschap al jaren wist dat er uiteindelijk een einde zou
komen aan deze plek.
10
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Het lid KARADAREVIĆ geeft aan dat het erg onhandig is geweest vanuit de
gemeente en dat het goed is om deze mensen nog wat tijd te geven, ook zodat het
participatietraject goed kan worden doorlopen.
Het lid WEENK vertelt dat de bewoners van Het Groene Veld in juni hoorden dat
ze in het voorjaar van 2029 weg moesten, tot deze datum twee maanden later
gerectificeerd werd naar 2028. Het lid erkend dat het vertrek een paar keer is uitgesteld,
maar dat de duidelijke termijn tot 2029 een ijkpunt gaf waar mensen plannen op konden
maken. Het lid stelt vast dat het college dit een foutje noemt en bovendien spreekt over
duidelijke participatie, terwijl bewoners hebben aangegeven dat er alleen een
houtskoolsessie is geweest. Het participatietraject is verschoven van 2025 naar 2026 en
nu het 2027 wordt weet men volgens het lid Weenk niet waar men aan toe is en waar er
nog over geparticipeerd kan worden.
Het lid VON GERHARDT wijst erop dat het in 2018 al bekend was dat deze
gemeenschap in 2020 moest vertrekken van Het Groene Veld, toen ze er vanaf het ADM-
terrein naartoe kwam. In 2021 is de einddatum verschoven naar 2024 en het lid Gerhardt
meent dat er duidelijkheid was en dat er desondanks steeds verleng is. Het lid vraagt zich
af waarom de einddatum steeds opnieuw wordt vastgesteld en wat het oplevert als men
langer mag blijven. Het lid stelt dat de bewoners veel meer hebben gekregen dan ze
oorspronkelijk dachten.
Het lid WEENK vindt het niet duidelijk als achtereenvolgens 2020, 2024, 2025,
2029 en uiteindelijk 2028 als duidelijke eindpunten worden genoemd. Het lid meent dat er
op een gegeven moment echt duidelijkheid moet zijn en dat erover gesproken moet
worden wat die duidelijkheid dan is.
Het lid VON GERHARDT stelt dat het onduidelijk is omdat de raad steeds weer
probeert om dit traject te verlengen om de bewoners meer tijd te geven. Het wordt nu echt
2028 en het lid stelt dat dit best nog even duurt, zeker in de wetenschap dat de bewoners
al jarenlang weten dat ze weg moeten.
Het lid WEENK beaamt dat de gemeente steeds onduidelijk is geweest en dat de
mensen vanuit Het Groene Veld steeds duidelijk hebben aangegeven dat ze mee willen
doen. Het lid betoogt verder dat golfbanen in Amsterdam 1 procent van de grond
gebruiken en denkt dat daar misschien eens een gesprek over gevoerd moet worden. Het
lid vraagt wat er nu vast ligt, waarover nog kan worden beslist en of de wethouder de
toezegging kan geven dat hierover duidelijk met de bewoners gecommuniceerd wordt.
Daarnaast vraagt het lid de toezegging van de wethouder dat er geen vertrekdatum is
voordat het participatietraject is afgerond en dat de bewoners hierover worden
geïnformeerd. Verder wil het lid weten of de wethouder in gesprek met de naastgelegen
golfbaan is geweest of nog zal gaan en tot slot vraagt het lid hoe voorkomen zal worden
dat een typefout als deze in de toekomst nog voorkomt.
Het lid VON GERHARDT vraagt hoe het lid Weenk duidelijkheid wil creëren door
geen vertrekdatum te geven.
Het lid WEENK verklaart dit niet gezegd te hebben en heeft aangegeven dat er
geen vertrekdatum kan zijn voordat het participatietraject is afgerond.
Het lid VON GERHARDT ziet niet waarom een vertrekdatum en een
participatietraject niet naast elkaar zouden kunnen bestaan.
Het lid WEENK wil voorkomen dat mensen participeren met het mes op de keel.
Het lid VEENHOFF betoogt dat er vooral een toekomstbestendige oplossing moet
komen en ziet dat daar momenteel hard aan wordt gewerkt. Het lid merkt op dat er nu
11
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
niets ter besluitvorming voorligt, maar wel benieuwd te zijn naar wat er uiteindelijk uitkomt.
Het lid vertelt zorgen te hebben, met name over de complexiteit van het project, en ziet
dat er veel gemeentelijke afdelingen bij betrokken zijn. Het lid stelt dat inspraak er niet
alleen is voor als er een voorgenomen besluit ligt of er al een besluit is genomen, maar
ook om na te gaan of in het voortraject de goede informatie is gebruikt. Het lid weet uit
eigen contact met de rugbyclub dat dit misschien niet helemaal het geval is en roept op
om in deze fase na te gaan of de juiste informatie van alle zijden verkregen is. Het lid
vertelt dat ook aan de rugbyclub verschillende datums zijn gecommuniceerd en
constateert dat ook een traject met de golfbaan langdurig kan zijn. Het lid oppert om te
investeren in de huidige locatie van de rugbyclub, als blijkt dat deze niet snel ergens
terecht kan.
Het lid VON GERHARDT stelt dat de rugbyclub al jarenlang wacht op goede
velden om te kunnen groeien en vraagt wat het lid Veenhoff tegen deze club wil zeggen.
Het lid VEENHOFF wijst erop dat is gebleken dat de beoogde uitbreiding passen
en meten is en dat dat wellicht niet zal lukken. Het lid vraagt zich af of de club in dat geval
nog gebruik wil maken van deze plek en geeft aan dat het sowieso nog een tijd duurt en
dat er in de tussentijd best mag worden geïnvesteerd.
Het lid OTTE vertelt het eens te zijn met veel dingen die zijn gezegd. Het lid geeft
aan dat BIJ1 het belangrijk vindt dat mensen weten waar ze aan toe zijn als de gemeente
plannen heeft die hun leven raakt en kan zich voorstellen dat het terugdraaien van de
einddatum leidt tot zorgen, onrust en misschien wel wantrouwen. Het lid Otte vindt dat de
gemeente dat serieus moet nemen en sluit zich aan bij de oproep om het
participatieproces in haar waarde te laten en de planning terug te zetten naar 2029.
Daarnaast denkt het lid dat het belangrijk is om te onderzoeken welke mogelijkheden er
zijn om met de eigenaar van de golfbaan in gesprek te gaan om een deel van het terrein
te gebruiken voor een rugbyveld.
Het lid BZIM geeft aan dat het meeste al is benoemd, maar wil in ieder geval
benoemen dat het een pijnlijke vergissing is als een als concreet gepresenteerd jaartal
wordt teruggedraaid. Het lid denkt dat dat het vertrouwen in de overheid geen goed doet
en dat participatie nodig is om dat te herstellen. Het lid sluit zich aan bij de vraag of er
ruimte is om het jaar van vertrek terug te zetten naar 2029.
Bestuurder FABRIEK vertelt zelf bij Het Groene Veld te zijn geweest en dat
inspreekster ook bij stadsdeelcommissie Noord is geweest. Een afspraak bij de rugbyclub
staat ingepland. De bestuurder geeft aan dat de zonering die door het college is
vastgesteld betekent dat er een rugbyveld komt en een multifunctioneel veld. Daarnaast
komt er een nutsvoorziening en blijft er ruimte voor de experimentele woon-
werkgemeenschap. Momenteel lopen er onderzoeken naar de inpassing, of de bodem
sterk genoeg is en hoe het is gesteld met de ecologie. Deze onderzoeken zijn aan het
eind van dit jaar klaar en dan is er meer duidelijkheid over wat er wel en niet zal passen.
Conform de Participatieverordening volgt er dan een participatieplan, dat eerst in de
stadsdeelcommissie wordt besproken en vervolgens naar de wethouder wordt gestuurd.
De bestuurder kondigt aan om voortaan alle brieven mee te lezen en is sowieso van
mening dat alleen per brief met deze groep communiceren niet genoeg is. Vanuit het
projectteam zal er elke maand of tweemaandelijks een gesprek worden georganiseerd,
waarin onzekerheden en wantrouwen hopelijk weggenomen kunnen worden. De
bestuurder zal zelf bij deze gesprekken zijn en benadrukt dat de verhuizing van de
gemeenschap een interne verhuizing betreft, omdat het de bedoeling is dat men op Het
Groene Veld weer een plek krijgt.
Wethouder SCHOLTES benadrukt dat opdracht aan het dagelijks bestuur van
stadsdeel Noord is dat de woon-werkgemeenschap een plaats krijgt op Het Groene Veld,
naast de sport en de hulpwarmtecentrale en dat de VVD het hierover niet helemaal bij het
12
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
rechte eind had. Als alle onderzoeken zijn afgerond, komen er scenario's en daarbij wordt
gekeken naar hoe deze drie functies een levensvatbare en toekomstbestendige plek
kunnen krijgen. Daarna start begin 2027 de participatie. De wethouder vertelt dat er een
verkenning loopt naar het westelijk deel van de golfbaan, mede omdat Tennet hier een
claim op heeft gelegd, die eerst op Het Groene Veld lag. Met de eigenaar van de golfbaan
wordt er gesproken over minnelijke verwerving en de snelheid van dit traject is moeilijk in
te schatten.
Het lid WEENK merkt op gelezen te hebben dat zo'n traject met een golfbaan drie
jaar kan duren en vraagt of de wethouder meer duidelijkheid kan geven over de tijdlijn.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat niet te kunnen, omdat er twee partijen zijn
die er samen uit moeten komen. Als de onderhandelingen tot niets leiden is er nog een
uiterste stap mogelijk, mede omdat er een claim ligt, maar de wethouder kan niets
beloven over de tijdlijn.
Het lid KARADAREVIĆ is blij met deze informatie en vraagt of de wethouder de
raad wil informeren over deze gesprekken.
Wethouder SCHOLTES zegt dit toe en vervolgt met de vaststelling dat de rugbyclub een
belangrijke noodzaak heeft om een plek te vinden. De wethouder licht toe dat er een
tijdelijke optimalisatie van het huidige sportpark plaatsvindt totdat er een nieuw
onderkomen is.
De wethouder vertelt dat de participatie kan beginnen als de scenario's klaar zijn
en pas dan kan worden bekeken of de planning realistisch is of dat hij aangepast moet
worden. Stadsdeel Noord is in de lead over het zoneringsplan, maar de wethouder geeft
aan dat er in het coalitieakkoord niet voor niets iets over rafelranden is opgenomen.
Het lid VON GERHARDT erkent dat de opdracht is aangepast door het vorige
college, waardoor de woon-werkgroep kan blijven. Het lid wijst erop dat de wethouder
heeft aangegeven dat er ook voor de rugbyclub duidelijkheid moet komen en vraagt
wanneer zij hun tweede veld kunnen verwachten. Het lid is van mening dat de club daar
gezien de geschiedenis recht op heeft, of dat nu op Het Groene Veld of elders is.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat iedereen graag duidelijkheid wil hebben en
dat de claim van Tennet hierin een vertragende factor is geweest. De wethouder herhaalt
dat begin 2027 duidelijk wordt met welke scenario's de participatie wordt begonnen.
11.
Bespreken van de afdoening van motie 061 (Havelaar c.s.) inzake ruimte voor
religieuze gebouwen bij nieuwbouw (VN2026-012365)
Het lid HAVELAAR betoogt dat de raad anderhalf jaar geleden een motie heeft
aangenomen om ruimte voor religieuze gebouwen bij nieuwbouw duidelijker in beeld te
brengen. Het lid had verwacht dat er inmiddels wel een kaartje zou zijn met de
ruimtebehoefte van religieuze instellingen. Het lid vraagt aan de wethouder of de
inventarisatie per stadsdeel al is gedaan en wanneer de raad deze kan verwachten. Als
de inventarisatie nog niet is gedaan, vraagt het lid of de wethouder kan toezeggen dat dit
onderwerp wordt meegenomen in de uitwerking van het initiatiefvoorstel Voldoende ruimte
voor maatschappelijke organisaties en buurtgroepen in een transformerende en nieuwe
stad. Het lid vertelt dat in Almere de zogenoemde uniciteitsexceptie wordt toegepast,
waarbij een juridische uitzondering wordt gemaakt in het vastgoed- en overheidsrecht. Het
lid denkt dat dit voor Amsterdam ook mogelijkheden biedt en vraagt of de wethouder
bereid is om best practices in het land te inventariseren, opdat de raad dat bij de
bespreking van de uitwerking van het initiatiefvoorstel kan meenemen. Tot slot vraagt het
lid aandacht voor de Lekstraat synagoge. Het pand is eigendom van de gemeente
Amsterdam en de hoge commerciële huurprijs was aanvankelijk voor organisaties niet op
te brengen. Het pand kan nu maatschappelijk worden gehuurd, maar daarmee moet een
13
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
groep kerken die ruim een jaar heeft gewerkt aan een voorstel nu concurreren met andere
maatschappelijke organisaties. Het lid vraagt of de uniciteitsexceptie kan worden
toegepast op deze groep of de wethouder bij schriftelijke beantwoording van deze vraag
kan aangeven welke ruimte er zit binnen het Didam-arrest.
Het lid MEILAND meent in een stad waar zoveel mensen eenzaamheid ervaren
plekken waar mensen samen kunnen komen onmisbaar zijn. Het lid stelt vast dat de
queer community in Zuidoost al lange tijd zoekt naar een eigen plek, Tori Oso
waarschijnlijk aan het eind van het jaar de ruimte kwijtraakt en dat vandaag het gebrek
aan ruimte voor religieuze organisaties wordt besproken. Het lid stelt dat het gaat om een
structureel gebrek aan ruimte voor communities en betoogt dat er moet gekeken naar het
grotere geheel en dat dat een vast onderdeel van het ruimtelijk beleid zou moeten zijn.
Het lid vraagt naar aanleiding van de collegereactie op motie 061 waarom religieuze
gemeenschappen als een uitzondering wordt behandeld, terwijl hun behoefte aan ruimte
onderdeel is van precies hetzelfde structurele probleem.
Het lid BZIM betoogt dat religieuze gemeenschappen bij Amsterdam horen en
vertelt dat geloof voor veel vrijwilligers de drijfveer is om anderen te helpen. Het lid
memoreert dat afgelopen jaar moties 062 en 062 van DENK heeft aangenomen, met de
opdracht om knelpunten in kaart te brengen en aan te pakken en te erkennen dat
religieuze inspiratie integraal onderdeel is van de maatschappelijke bijdrage. Het lid
betoogt dat religieuze organisaties niet mogen worden gereduceerd tot maatschappelijke
uitvoerders en dat het college deze uitgangspunten onderschrijft. Het lid vraagt zich af hoe
dat te rijmen is met de brief van het college waarin staat dat nog moet blijken of de
aanpak voor maatschappelijke ruimte ook toepasbaar is op religieuze instellingen.
Concreet vraagt het lid aan de wethouder of deze kan bevestigen dat de verwevenheid
van geloof en maatschappelijke inzet op zichzelf geen uitsluitingsgrond is bij de aanpak
voor maatschappelijke ruimte. Daarnaast is het lid benieuwd wat de pilots inmiddels
hebben opgeleverd voor religieuze organisaties, welke huisvestingsbehoeften zijn
vastgesteld, welke knelpunten zijn opgelost en hoe de ruimtebehoefte van religieuze
organisaties wordt meegenomen bij nieuwbouw. Het lid vraagt om schriftelijke
terugkoppelingen van signalen en oplossingen, conform motie 062. Tot slot vraagt het lid
Bzim of de wethouder samen met de Stadsloods en betrokken gemeenschappen
bestaande panden wil onderzoeken die geschikt kunnen worden gemaakt voor religieuze
huisvesting, waar nodig met aanpassing van de bestemming. Het lid verzoekt de
wethouder voor het einde van het jaar een overzicht te geven van de haalbare
mogelijkheden en belemmeringen en mogelijke vervolgstappen.
Het lid MINDERHOUD sluit zich aan bij de bijdrage van het lid Meiland over een
integrale benadering, in samenhang met alle andere opgaven voor ruimte voor
gemeenschappen. Het lid wijst op een initiatiefvoorstel over dit onderwerp van drie jaar
geleden, waarbij ook religieuze organisaties betrokken waren, waaraan twee criteria zijn
toegevoegd om de scheiding van kerk en staat duidelijk te maken. Ten eerste dient een
religieuze organisatie lokale maatschappelijke meerwaarde toe te voegen en een lokale
verbinding te hebben. Daarnaast kan een religieuze organisatie slechts een
marktcontraire huur betalen. Het lid heeft begrepen dat de uitwerking van dit
initiatiefvoorstel binnenkort met de raad wordt gedeeld en stelt voor hierop te wachten.
Het lid HAVELAAR begrijpt de gedachtegang van het lid Minderhoud, maar
vraagt hoe deze aankijkt tegen de Lekstraat-synagoge, waar er een groep is die de
huurprijs kan opbrengen, en het daar toepassen van een uniciteitsexceptie.
Het lid MINDERHOUD antwoordt niet helemaal bekend te zijn met deze casus,
maar vindt dat het gemeentelijk vastgoed zo effectief mogelijk ingezet moet worden voor
de maatschappelijke noden in de stad. Als er partijen zijn die een bepaalde huur kunnen
betalen, moet er volgens het lid worden gekeken naar een maatschappelijke invulling en
niet alleen naar commercieel.
14
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Het lid HAVELAAR merkt dat het dan nog steeds zo kan zijn dat een boksschool
een stichting vormt en het pand huurt. Het lid stelt dat een initiatief vanuit religieuze
organisaties omarmd moet worden.
Het lid MINDERHOUD is van mening dat de raad in dat geval op de stoel van de
uitvoering, in dit geval die van de Stadsloods, gaat zitten en dat ook een boksschool met
activiteiten zonder winstoogmerk van maatschappelijke meerwaarde kan zijn.
Het lid HAVELAAR stelt dat de gemeente deze casuïstiek wel in moet en dat als
een synagogepand, dat zich bij uitstek leent voor geloofsovertuigingen, al niet kan worden
gebruikt, welk pand dat dan wel kan.
Het lid MINDERHOUD geeft aan niet bekend te zijn met het genoemde pand,
maar vindt dat bij de afweging tussen verschillende maatschappelijke initiatieven het
vaststellen wat er op een bepaalde locatie nodig is overgelaten moet worden aan de
Stadsloods.
Het lid HAVELAAR merkt op dat religieuze organisaties te horen krijgen dat ze
niet neutraal genoeg zijn om zich in schoolgebouwen te verenigen, maar dat van
voormalige gebedshuizen niet wordt vastgesteld dat zij zich daartoe goed lenen. Het lid
vraagt zich af waar dan de plekken nog gevonden kunnen worden.
Het lid MINDERHOUD concludeert dat het lid Havelaar voorstelt dat alle
gebouwen die een religieuze bestemming hebben gehad vooraf te bestemmen voor
andere religieuze organisaties. Het lid vindt dit een vergaande maatregel en wijst erop dat
er op maatschappelijk gebied veel wordt georganiseerd in voormalige religieuze
gebouwen. Het lid Minderhoud herhaalt dat de Stadsloods moet bepalen wat er in
gemeentelijk vastgoed wordt gehuisvest.
Wethouder SCHOLTES memoreert dat in het essay van de burgemeester iets
staat over inclusieve neutraliteit. Dit betekent dat de gemeente wil zorgen voor ruimte voor
maatschappelijke initiatieven in brede zin, inclusief religieuze en levensbeschouwelijke
initiatieven, waarbij geen enkele partij voorrang krijgen. De wethouder zegt toe zich te
gaan verdiepen in hoe het in andere steden werkt, zoals het CDA vroeg, maar merkt
alvast op dat een-op-een gunnen over het algemeen niet is toegestaan. Wel kan worden
bepaald dat in voormalige religieuze gebouwen per definitie religieuze instellingen moeten
zitten, maar dat is nu geen beleid. De wethouder stelt dat ruimte zoeken voor veel partijen
erg ingewikkeld is in de stad en herhaalt dat inclusieve neutraliteit inhoudt dat religieuze
initiatieven kunnen meedingen in de ruimte voor maatschappelijke initiatieven in brede zin.
Het lid HAVELAAR verduidelijkt niet te vragen om een beleidswijziging, maar dat
de gemeente bijvoorbeeld hardop zegt dat scholen gebruikt kunnen worden. De vraag aan
de wethouder is of deze bereid is om best practices uit andere steden te inventariseren en
te benoemen. Het lid denkt dat insprekers graag bereid zijn om informatie daarover te
delen.
Wethouder SCHOLTES staat open voor best practices en wil nader kijken of deze
kunnen worden gekoppeld aan de behandeling van het initiatiefvoorstel, omdat deze
behandeling al lang op zich laat wachten en het de bedoeling is om de beantwoording in
Q1 van 2027 te sturen.
De wethouder vertelt dat 27 procent van de Amsterdammers zich verbonden voelt
met een godsdienst, religie of levensbeschouwelijke stroming en vindt deze erkenning
belangrijk. Wel wil de wethouder vasthouden aan de inclusieve neutraliteit.
Wat betreft de inventarisatie waar het CDA om vroeg zal de wethouder nakijken wat er in
de betreffende motie staat en in de behandeling van het initiatiefvoorstel zal hier nader
worden ingegaan.
In algemene zin vertelt wethouder Scholtes dat er veel gebeurt in de stad, dat de
15
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
Stadsloods ook religieuze partijen helpt bij het zoeken naar ruimte en dat er in Noord twee
of drie moskeeën bij komen.
Het lid BZIM vraagt wat de kaders zijn voor de weging.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat staat in het genoemde initiatiefvoorstel.
Het lid HAVELAAR vraagt of de wethouder schriftelijk kan terugkomen op de
casus van de Lekstraat-synagoge.
Wethouder SCHOLTES kent deze casus niet maar wil daar best op terugkomen.
In algemene zin herhaalt de wethouder dat een-op-een gunnen ingewikkeld is, maar de
wethouder zal er schriftelijk op terugkomen.
De VOORZITTER sluit het agendapunt.
12.
Bespreken van het besluit van de Tweede Kamer om de IPB-status bij
scheepswerf Damen te handhaven (VN2026-012385)
Het lid DE KORT schetst dat het college voor dit terrein heeft gekozen voor
woningbouw, maar dat de provincie aan de rem heeft getrokken door er een IPB-status op
te plaatsen, waarmee de scheepswerf gered leek te zijn. Een Kamermeerderheid wil deze
status voorlopig handhaven. Het lid memoreert dat voormalig wethouder Van Weyenberg
in mei 2026 aangaf goede moed te hebben dat Damen kan verhuizen naar het
aangekochte ADM-terrein, waarmee enkele honderden miljoenen euro's aan kosten
gemoeid zijn. Het lid vraagt aan de wethouder wie dit gaat betalen en of de verwachting is
dat het Rijk hieraan gaat bijdragen. Wat betreft de huurovereenkomst, die in 2028 afloopt,
vraagt het lid hoe voorkomen wordt dat er uiteindelijk geen scheepswerf, maar ook geen
woningen zijn.
Het lid MINDERHOUD merkt op dat het gaat om een proces dat nog helemaal
niet doorlopen is en vraagt zich af of dit debat niet erg prematuur is.
Het lid DE KORT geeft aan dat de reden van deze agendering is dat 2028 steeds
dichterbij komt en het vorige debat hierover in 2024 was. De fractie van JA21 vindt, net als
Damen, dat er duidelijkheid moet komen.
Het lid MINDERHOUD stelt vast dat JA21 vindt dat er duidelijkheid moet komen,
voordat het formele proces om uit te zoeken wat er mogelijk is afgerond.
Het lid DE KORT stelt dat kort voor het aflopen van de huurovereenkomst ineens
kan blijken dat er geen geld is en dat het dan te laat is. Daarom wil de fractie van JA21 nu
met de wethouder praten over de vraag of het geld er gaat komen en wie het gaat
betalen.
Het lid OTTE verklaart dat BIJ1 kiest voor wonen boven wapens en stelt dat
Damen het laatste vertegenwoordigt met haar grote rol in de defensie-industrie. Het lid
betoogt dat er een grote ijsberg is met schandalen en steekpenningen rondom dit bedrijf
en geeft aan dat het de laan uitgestuurd moet worden, om plaats te maken voor woningen
die de stad zo hard nodig heeft. Het lid noemt het bizar dat een Kamermeerderheid het
besluit heeft genomen om deze broodnodige voorzieningen in de ijskast te zetten ten
gunste van zo'n bedrijf.
Het lid VON GERHARDT stelt dat het niet om het bedrijf zelf gaat, maar om de
dokcapaciteit die heel hard nodig is. Het lid wijst erop dat de geopolitieke situatie geen
16
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
zekerheid biedt dat ons land veilig blijft en vraagt of BIJ1 ook niet vindt dat dokcapaciteit,
het enige in het Noordzeekanaalgebied, belangrijk is.
Het lid OTTE denkt dat, als het om nationale veiligheid gaat, een bedrijf dat de
sancties tegen Rusland omzeilt niet de beste vriend is die Nederland zich kan wensen.
Het lid VON GERHARDT herhaalt dat het belang van het gebied is dat de dokken
die daar liggen. Wie er gebruikt van maakt is van ondergeschikt belang. Het lid vindt het
stellen van het bedrijf Damen tegenover woningbouw onterecht.
Het lid DE KORT refereert aan de uitspraak dat BIJ1 het bedrijf Damen de laan uit
wil sturen om woningen te kunnen bouwen en vraagt hoe BIJ1 dat wil doen als de IPB-
status nog op het terrein rust.
Het lid OTTE geeft aan dat het een vraag aan de wethouder is hoe deze gaat
proberen om tot woningbouw te komen op het terrein.
Het lid DE KORT herhaalt dat de IPB-status moet worden opgeheven en dat dat
een provinciebesluit is, dat door de Tweede Kamer is bekrachtigd.
Het lid OTTE vindt dat er goede gesprekken met de provincie moeten komen en
wil weten welke beweegruimte Amsterdam hierin heeft. Het lid meent dat het ADM-terrein
zich beter leent voor het neerzetten van een bedrijf dat aansluit op de mensenrechtenvisie
van de gemeente Amsterdam en vraagt of het college haar best wil doen om de
oorspronkelijke plannen door te laten gaan en wil onderzoeken hoe Damen de deur kan
worden gewezen.
Het lid VON GERHARDT vraagt of BIJ1 wel wil dat de dokken worden verplaatst
naar het ADM-terrein.
Het lid OTTE geeft aan dat het verduurzamen van schepen prima is, maar niet
door een bedrijf met een dergelijk trackrecord rondom mensenrechtenschendingen.
Het lid VON GERHARDT is blij dat BIJ1 de dokcapaciteit wil behouden maar vindt
het belangrijk dat de volgordelijkheid in dit geval moet zijn dat eerst de dokcapaciteit wordt
behouden en dat daarna wordt gekeken naar woningbouw.
Het lid OTTE geeft aan benieuwd te zijn naar de bewegingsruimte, maar dat BIJ1
in de eerste plaats wil dat de woningen er komen.
Het lid VON GERHARDT betoogt dat het voor de VVD belangrijk is dat de
dokcapaciteit in het Noordzeekanaalgebied behouden blijft en vindt het goed dat er nu
een provinciaal belang op het terrein rust. Het lid benadrukt graag woningbouw te willen,
maar dat dokcapaciteit nu ontzettend belangrijk is, ook voor de nationale veiligheid, zeker
gezien de geopolitieke situatie van het moment. Het lid is benieuwd of de wethouder iets
kan zeggen over de stand van zaken en hoopt vooral dat alle partijen er samen uit willen
komen. Het lid heeft wat dit betreft alle vertrouwen in de wethouder en hoopt dat er snel
duidelijkheid komt.
Wethouder SCHOLTES schetst dat de locatie verschillende belangen
vertegenwoordigt. Het gaat over dokcapaciteit, over veiligheid, over energietransitie en
over woningbouw. De wethouder vertelt dat de gemeente met provincie en Rijk heeft
afgesproken dat de komende twee jaar onderzoeken worden gedaan. Er worden
mogelijke scenario's onderzocht, waarvan de variant waarbij Damen wordt verplaatst naar
ADM het eerst wordt onderzocht. Aan het einde van het jaar komen alle partijen bij elkaar
en wordt er een voorkeursvariant gekozen en daarmee komt er meer duidelijkheid over
het vervolg.
17
Vergaderdatu 21 oktober Gemeente Amsterdam
m 2026 Raadscommissie Ruimte
Concept-raadscommissieverslag
De wethouder geeft aan dat de huurovereenkomst met Damen per mei 2028
afloopt, maar dat dit een privaatrechtelijke overeenkomst is waar de gemeente geen
bemoeienis mee heeft en waar ook het IPB niet over gaat. Het is dus niet gezegd dat de
scheepswerf tot het einde de tijden op deze locatie blijft zitten, ook niet met dit IPB.
Het lid VON GERHARDT gaat ervan uit dat de dokken in ieder geval wel blijven
staan met dit IPB, met in het minst gunstige geval een locatie met spookdokken.
Wethouder SCHOLTES bevestigt dit en legt uit dat er in dat geval geen nieuw
bestemmingsplan mag worden vastgesteld, waardoor er een patstelling ontstaat. De
wethouder wijst erop dat de gemeente al een grote bijdrage heeft geleverd door het ADM-
terrein voor veel geld te verwerven en geeft aan dat de bal nu ligt bij het Rijk om bij te
dragen aan de eventuele verplaatsing van Damen.
Het lid DE KORT vraagt of de verdere financiering volledig aan het Rijk is of dat
de gemeente ervoor open staat om een bijdrage te leveren.
Wethouder SCHOLTES antwoordt dat dit een vraag voor de onderhandelingen
zelf is, maar dat het in de rede ligt dat andere partijen een bijdrage leveren. De wethouder
kan hier niets over garanderen, omdat er meerdere partijen bij betrokken zijn.
Het lid DE KORT begrijpt hieruit dat de wethouder niet kan toezeggen dat er
straks, wanneer de onderhandelingen vastlopen, geen bedrijvigheid meer is op het
huidige terrein en dat er geen nieuwe dokken komen op het ADM-terrein.
Wethouder SCHOLTES geeft aan dat niemand dat kan toezeggen en vindt het
belangrijk dat er nu een goed traject wordt gevolgd en in samenwerking wordt gekeken
hoe hier het beste uitgekomen kan worden.
De VOORZITTER sluit het agendapunt.
Sluiting
De VOORZITTER dankt de aanwezigen en sluit de openbare
commissievergadering om xx:xx uur.
18
Tekst uit PDF geëxtraheerd