Home › Neder-Betuwe › Document
Vaststellen wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel
Raadsvoorstel
| Type | Raadsvoorstel |
| Gemeente | Neder-Betuwe |
| Datum | 2026-11-26 |
| Bron | Download brondocument → |
Document
Geëxtraheerde tekst
Datum raadsvergadering 10 december 2026
Inlichtingen bij Griffie ([email protected])
Raadnummer Z/25/109562/RAAD/26/03794
Raadsvoorstel
Onderwerp Vaststellen wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel
Ingediend door College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein)
Samenvatting De detailhandelstructuurvisie (DSV) van gemeente Neder-Betuwe dateert uit
2016 en sluit niet meer volledig aan bij de huidige marktsituatie en ruimtelijke
ontwikkelingen in onze dorpscentra.
De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een
omgevingsprogramma zoals bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het
Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en Programma
Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college. De Omgevingsvisie
bevat echter nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een
wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel noodzakelijk.
Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad.
De wijziging van de Omgevingsvisie heeft als ontwerp ter inzage gelegen, van
23 juli 2026 tot en met 17 september 2026. Er zijn geen zienswijzen ingediend.
Gelijktijdig met de wijziging Omgevingsvisie is ook het Programma
Detailhandel ter inzage gelegd. Op het programma zijn wel zienswijzen
ingediend. Het college heeft een Nota van Beantwoording opgesteld. De
zienswijzen vormen aanleiding voor één verduidelijking in het programma,
maar niet voor inhoudelijke wijzigingen.
Door in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het
onderdeel Detailhandel legt de raad de belangrijkste uitgangspunten vast voor
de gewenste detailhandelsstructuur in Neder-Betuwe. Hiermee stelt de raad
het college in staat om het Programma Detailhandel vast te stellen in de
eerstvolgende collegevergadering na de raadsvergadering.
Het Programma Detailhandel is een actueel beleidskader voor de gewenste
detailhandelsstructuur voor Neder-Betuwe. Het biedt duidelijkheid aan
ondernemers op basis waarvan zij investeringsbeslissingen kunnen nemen.
Tegelijkertijd stelt het de gemeente in staat om het voorzieningenniveau
gericht te behouden en versterken en ondernemers hierbij actief te faciliteren.
Voorgesteld besluit In te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het Programma
Detailhandel.
Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | [email protected]
Inleiding
De detailhandelstructuurvisie (DSV) van gemeente Neder-Betuwe dateert uit 2016 en sluit niet meer
volledig aan bij de huidige marktsituatie en ruimtelijke ontwikkelingen in onze dorpscentra. Ondernemers
hebben behoefte aan een nieuwe stip op de horizon en samenwerking met de gemeente voor de
centrumplannen. Zonder actuele visie op dit punt kan de gemeente deze ondernemers niet actief
faciliteren bij het verbeteren van het voorzieningenniveau.
Het actualiseren van de visie op de structuur van de detailhandel staat al sinds 2024 op de planning van
de gemeente. In juni 2025 heeft het college van Burgemeester en Wethouders (B en W) de
bestuursopdracht hiertoe vastgesteld. De bestuursopdracht is uitgevoerd in de periode van augustus
2025 tot en met april 2026. De gemeente heeft zich hierbij laten ondersteunen door het adviesbureau
Droogh Trommelen en Partners (DTNP).
De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een omgevingsprogramma zoals
bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en
Programma Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college. De Omgevingsvisie bevat echter
nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een wijziging van de Omgevingsvisie voor het
onderdeel Detailhandel noodzakelijk. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad.
De wijziging van de Omgevingsvisie heeft als ontwerp ter inzage gelegen, van 23 juli 2026 tot en met 17
september 2026. Er zijn geen zienswijzen ingediend.
De wijziging Omgevingsvisie is opgenomen in bijlage A (Omgevingsvisie). Via deze link is het digitaal te
raadplegen:
https://rx-base.nl/viewer/427e8f2b-6d20-4be2-9371-c6df85465269/decision.
Gelijktijdig met de wijziging Omgevingsvisie is ook het Programma Detailhandel ter inzage gelegd. Op het
programma zijn drie zienswijzen ingediend. Vanwege de sterke onderlinge samenhang tussen het
programma en de wijziging Omgevingsvisie heeft het college besloten de raad te informeren over de
zienswijzen op het programma en de nota van beantwoording zie hiervoor de raadsinformatiebrief.
Beoogd effect
Door in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel legt de raad
de belangrijkste uitgangspunten vast voor de gewenste detailhandelsstructuur in Neder-Betuwe. Hiermee
stelt de raad het college in staat om het Programma Detailhandel vast te stellen in de eerstvolgende
collegevergadering na de raadsvergadering.
Het Programma Detailhandel is een actueel beleidskader voor de gewenste detailhandelsstructuur voor
Neder-Betuwe. Het biedt duidelijkheid aan ondernemers op basis waarvan zij investeringsbeslissingen
kunnen nemen. Tegelijkertijd stelt het de gemeente in staat om het voorzieningenniveau gericht te
behouden en versterken en ondernemers hierbij actief te faciliteren.
Argumenten
1.1 Actualisatie van beleid is noodzakelijk
De huidige Detailhandelsstructuurvisie dateert uit 2016 en sluit niet meer volledig aan bij de huidige
marktsituatie en ruimtelijke ontwikkelingen in onze dorpscentra. Onder andere:
het aantal winkels is afgenomen (van 120 naar 100);
de concentratie van winkels in de dorpscentra is toegenomen;
het aantal online bestedingen is substantieel toegenomen;
het inwonertal is gegroeid (>25.000 inwoners) en groeit verder (circa. 30.000 inwoners);
schaalvergroting in de supermarktsector leidt tot grotere winkels en druk op kleinere vestigingen.
Ondernemers hebben behoefte aan een nieuwe stip op de horizon en samenwerking met de gemeente
voor de centrumplannen of ruimtelijke initiatieven. Zonder actuele visie op dit punt kan de gemeente deze
ondernemers niet actief faciliteren bij het verbeteren van het voorzieningenniveau.
Pagina 2 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
1.2 De wijziging van de Omgevingsvisie geeft richting aan de gewenste detailhandelstructuur
In de omgevingsvisie (2022) is alleen een zéér algemene doelstelling voor detailhandel en andere
commerciële voorzieningen opgenomen: “In elk dorp dienen de basisvoorzieningen aanwezig of
bereikbaar te zijn.” (speerpunt 10 leefbaarheid). Daarmee is het belang van detailhandel in de
Omgevingsvisie verankert, maar biedt de visie te weinig concrete aanknopingspunten voor uitwerking van
beleid.
De wijziging van de Omgevingsvisie geeft richting aan de gewenste detailhandelstructuur in Neder-
Betuwe. De voorgestelde wijziging omvat:
I. Winkelconcentratiebeleid voortzetten
Om het voorzieningenniveau zo hoog mogelijk te houden en tegelijkertijd nabijheid tot voorzieningen voor
inwoners te garanderen, wordt de meeste detailhandel geconcentreerd in de vier grotere dorpskernen
waar al voorzieningen aanwezig zijn. Dit zijn Kesteren, Opheusden, Ochten en Dodewaard. Daarmee zet
de gemeente het winkelconcentratiebeleid dat in 2016 al is ingezet voort.
Het winkelconcentratiebeleid biedt voordelen aan de gemeente en aan ondernemers. Ondernemers
krijgen duidelijkheid waar investeringen in detailhandel en horeca het meest kansrijk zijn, waardoor zij
beter kunnen inspelen op de markt en elkaar door nabijheid kunnen versterken. De gemeente wordt in
staat gesteld om het voorzieningenniveau actief te behouden en versterken, doordat investeringen,
bezoekersstromen en publieksgerichte functies worden gebundeld.
II. Gewenste detailhandelsstructuur: twee grote dorpscentra en twee kleine dorpscentra
Op basis van het bestaande verschil in aanwezig winkelaanbod en inwonertal, wordt onderscheid
gemaakt tussen twee grote dorpscentra (Kesteren, Opheusden) en twee kleine dorpscentra (Dodewaard,
Ochten).
De grote dorpscentra behouden in de visie hun bovenlokale positie, de kleine dorpscentra bieden ruimte
aan winkelaanbod gericht op de inwoners van de eigen kern en het omliggende gebied. In de grote
dorpscentra is een goede inpassing van maximaal twee supermarkten belangrijk. In de kleine
dorpscentra hoort minimaal één supermarkt, aangevuld met zo veel mogelijk overige commerciële én
maatschappelijke voorzieningen, in een aantrekkelijk verblijfsgebied.
Per dorp geldt één planologisch kader met een winkelconcentratiegebied (supermarkten en
centrumfuncties in de plint en wonen op de verdieping) en een gemêleerd dorpslint (centrumfuncties en
wonen in de plint zijn beide mogelijk).
De gemeente wil investeren in de uitstraling van de vier dorpscentra ten behoeve van een goed
ondernemersklimaat, de ambitie is om te komen tot ‘levendige huiskamers’, voor de dagelijkse of
wekelijkse boodschap, maar ook om te ontmoeten, beleven, verblijven, etc. Hiervoor zijn per dorp acties
opgenomen.
Om deze twee punten te verankeren in de visie zijn de volgende tekstuele wijzigingen voorgesteld:
Onder speerpunt 10 leefbaarheid, bij “Wat doet de gemeente” (2.10.2), een vierde punt toevoegen:
“Er wordt gestreefd naar het behoud van een zo hoog mogelijk voorzieningenniveau en van
levendige dorpscentra in Neder-Betuwe. Daarom wordt ervoor gekozen om detailhandel te
concentreren in de vier grotere dorpskernen van de gemeente.”.
Bij de tabel “Betekenis – Waardenkaart” bij kolom “Wat zien we hier graag” toevoegen:
o Dodewaard: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder
minimaal 1 supermarkt.”
o Kesteren: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder
maximaal 2 supermarkten.”
o Ochten: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder minimaal
1 supermarkt.”
Pagina 3 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
o Opheusden: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder
maximaal 2 supermarkten.”
De wijziging omgevingsvisie is opgenomen in Bijlage A (omgevingsvisie). De wijziging omgevingsvisie is
via onderstaande link digitaal en met kaartbeeld te raadplegen:
https://rx-base.nl/viewer/427e8f2b-6d20-4be2-9371-c6df85465269/decision.
1.3 Programma Detailhandel: uitwerking van beleidskaders en concrete acties per dorp
Het college heeft in het Programma Detailhandel, op basis van de uitgangspunten, de beleidskaders
verder uitgewerkt. Per dorp zijn concrete ambities en acties opgenomen ter versterking van het
vestigingsklimaat voor (centrum-)ondernemers. De uitwerking van het programma is een bevoegdheid
van het college hierover wordt van de gemeenteraad geen besluit gevraagd. Het is echter wel zo dat het
vaststellen van dit specifieke programma door het college, alleen mogelijk is als de raad eerst de
wijziging van de Omgevingsvisie vast stelt.
1.4 Géén zienswijzen op de ontwerp wijziging Omgevingsvisie
Bij de totstandkoming van de wijziging Omgevingsvisie en het Programma Detailhandel is een uitgebreid
participatietraject doorlopen met inwoners, (centrum)ondernemers en de gemeenteraad.
Inwoners:
Enquête via het ondernemersplatform (>300 respondenten)
Bouwstenennotitie ter inzage gelegd om reacties te verzamelen (ca. 35 reacties)
Ondernemers:
Per dorp met detailhandel een schouw (Oktober 2025):
o Dodewaard, o.a. OVD (27-10-2025);
o Kesteren, o.a. Pitpartners (28-10-2025; 11-11-2025);
o Ochten (28-10-2025);
o Opheusden, o.a. OVO (27-10-2025);
Ondernemersbijeenkomst t.b.v. reacties verzamelen op bouwstenennotitie (24-2-2026);
Bespreken ontwerp Programma Detailhandel met vertegenwoordiging ondernemers (31-3-2026).
Raad:
Opiniërende avond ‘Het Gesprek’ (20-11-2025);
Ondernemersbijeenkomst t.b.v. reacties verzamelen op bouwstenennotitie (24-2-2026).
Eénieder:
Terinzagelegging ontwerp Programma Detailhandel en ontwerp wijziging Omgevingsvisie (van 23
juli 2025 tot en met 17 september 2026).
Er zijn géén zienswijzen ingediend op de ontwerp wijziging Omgevingsplan.
Er zien wel zienswijzen ingediend op het Programma Detailhandel. Bij de kanttekeningen is opgenomen
wat dit betekent voor de besluitvorming over de wijziging Omgevingsvisie.
Kanttekeningen
1.1 Winkelconcentratiebeleid mag niet verstikkend werken voor lokale ondernemers
Op de opiniërende avond (‘Het Gesprek’) op 20 november 2025 heeft de raad aangegeven dat het
wenselijk is om winkels zo veel mogelijk te concentreren in de dorpscentra, zodat voorzieningen op één
centrale plek bereikbaar zijn voor inwoners. Tegelijkertijd heeft de raad aangegeven het winkel-
concentratiebeleid niet te star te willen doorvoeren. Er is behoefte aan enige ruimte voor flexibiliteit. Zodat
lokale ondernemers niet onnodig tussen wal en schip belanden. Om hieraan tegemoet te komen wordt in
het Programma Detailhandel een maatwerkclausule opgenomen. Op basis van de maatwerkclausule kan
het college gemotiveerd afwijken van het winkelconcentratiebeleid.
Pagina 4 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
1.2 Ruimte bieden voor een ontwikkeling, betekent ook het aanvaarden van risico
Er zijn verschillen tussen de dorpen in de robuustheid van de supermarktstructuur. In Opheusden en
Dodewaard sluit de bestaande supermarktstructuur goed aan op het huidig functioneren van de centra.
Voor Kesteren geldt dat één supermarkt beperkt is in verhouding tot het inwonertal en het functioneren
van het centrum.
Met de wijziging van de Omgevingsvisie en het Programma Detailhandel wordt in Kesteren, als groot
dorpscentrum, gestreefd naar maximaal twee supermarkten. Op dit moment is er echter nog maar één
supermarkt in Kesteren. Het beleid biedt daarmee in dit dorp ruimte voor ontwikkeling. Realisatie van
een supermarkt vraagt altijd om een afzonderlijk ruimtelijk besluit, inclusief ladderonderbouwing, en
zorgvuldige afweging.
In Ochten is, met circa 5.300 inwoners in het verzorgingsgebied en twee supermarkten, sprake van een
relatief kwetsbare situatie. Het verminderd functioneren en eventueel wegvallen van één supermarkt
geldt, binnen de gekozen detailhandelsstructuur met twee grote dorpscentra en twee kleine dorpscentra,
als een aanvaardbaar risico.
Een risico is geen voldongen feit. Het Programma Detailhandel bevat concrete maatregelen om de kans
dat dit risico zich voordoet te verminderen en de negatieve gevolgen ervan te mitigeren.
1.3 Zienswijzen op Programma Detailhandel zijn ook relevant voor wijziging Omgevingsvisie
Zoals gezegd zijn er geen zienswijzen ingediend op de wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel
Detailhandel. Er zijn echter wel zienswijzen ingediend op het Programma Detailhandel zelf. Bijvoorbeeld
een zienswijze over kanttekening 1.2.
De zienswijzen die zijn ingediend op het programma zijn ook relevant voor besluitvorming over de
wijziging van de Omgevingsvisie. Om dit te ondervangen heeft het college besloten de raad via een
raadsinformatiebrief te informeren over de zienswijzen op het Programma Detailhandel en de nota van
beantwoording. De zienswijzen vormen aanleiding voor één verduidelijking in het programma, maar niet
voor inhoudelijke wijzigingen.
1.4 Programma Detailhandel zonder extra middelen
Het Programma Detailhandel bevat voor de komende tien jaar concrete acties om ter verbetering van het
vestigingsklimaat van de dorpscentra. De acties vragen tijdsinzet van medewerkers en in sommige
gevallen ook financiële middelen. Een deel van de acties kan hiervoor leunen op financiële middelen uit
bestaande budgetten (Lokaal Economisch Beleid, Mobiliteitsbudget, Groene Entrees, meelopen met
openbaar groen en onderhoud openbare ruimte, etc.). Voor een deel van de acties zijn eventueel extra
financiële middelen nodig. Deze zijn op dit moment nog niet verzekerd. Dit wordt ondervangen door dit,
voor de gevallen waarbij dit nodig blijkt, per separaat geval aan te vragen bij het college en/of de raad via
de komende Planning en Control cycli (Kadernota, Begroting).
1.5 Raad beslist over wijziging Omgevingsvisie; college beslist over Programma Detailhandel
De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een omgevingsprogramma zoals
bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en
Programma Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college van B en W.
De Omgevingsvisie bevat echter nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een wijziging
van de Omgevingsvisie voor het Programma Detailhandel noodzakelijk. Dit is dan weer een bevoegdheid
van de gemeenteraad.
De raad besluit over de wijziging van de Omgevingsvisie. Het college van B en W besluit over het
Programma. Wanneer het Programma wordt vertaald naar toetsbare regels, bijvoorbeeld via een
wijziging van een omgevingsplan, dan is de gemeenteraad weer aan zet.
Financiën
Het vaststellen van de wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel heeft geen directe
financiële gevolgen.
Pagina 5 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
Communicatie
Na vaststelling vindt publicatie plaats via wettelijk voorgeschreven publicatiekanalen. Dat zijn in dit geval
het gemeenteblad (officiële bekendmakingen) en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
Vervolgstappen
Na vaststelling van de wijziging van de Omgevingsvisie over het onderdeel Detailhandel, wordt het
Programma Detailhandel ter vaststelling voorgelegd in de eerst volgende collegevergadering.
Bijlagen
Naam bijlage
1 – Bijlage A wijziging Omgevingsvisie, wijziging 1 detailhandel
2 – Raadsinformatiebrief
3 – Bijlage A (programma detailhandel)
4 – Nota van Beantwoording
5 – Zienswijze 1 - Inwoner
6 – Zienswijze 2 – AKD en Aldi
7 – Zienswijze 3 – JG Timmer en Lidl
8 – Resultaten enquête inwoners
9 – Resultaten feedback inwoners eerste koers
Pagina 6 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
Raadsbesluit
De raad van de gemeente Neder-Betuwe
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;
gelet op het bepaalde in artikel 3.1 van de Omgevingswet;
B E S L U I T:
in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel.
Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 10 december 2026
de griffier, de voorzitter,
{{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}
/signer1/
Erwin van der Neut Jan Kottelenberg
Pagina 7 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794
Tekst uit PDF geëxtraheerd