Home › Neder-Betuwe › Document

Vaststellen wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel

Raadsvoorstel
TypeRaadsvoorstel
GemeenteNeder-Betuwe
Datum2026-11-26
BronDownload brondocument →

Document

Geëxtraheerde tekst

Datum raadsvergadering 10 december 2026 Inlichtingen bij Griffie ([email protected]) Raadnummer Z/25/109562/RAAD/26/03794 Raadsvoorstel Onderwerp Vaststellen wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel Ingediend door College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein) Samenvatting De detailhandelstructuurvisie (DSV) van gemeente Neder-Betuwe dateert uit 2016 en sluit niet meer volledig aan bij de huidige marktsituatie en ruimtelijke ontwikkelingen in onze dorpscentra. De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een omgevingsprogramma zoals bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en Programma Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college. De Omgevingsvisie bevat echter nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel noodzakelijk. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De wijziging van de Omgevingsvisie heeft als ontwerp ter inzage gelegen, van 23 juli 2026 tot en met 17 september 2026. Er zijn geen zienswijzen ingediend. Gelijktijdig met de wijziging Omgevingsvisie is ook het Programma Detailhandel ter inzage gelegd. Op het programma zijn wel zienswijzen ingediend. Het college heeft een Nota van Beantwoording opgesteld. De zienswijzen vormen aanleiding voor één verduidelijking in het programma, maar niet voor inhoudelijke wijzigingen. Door in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel legt de raad de belangrijkste uitgangspunten vast voor de gewenste detailhandelsstructuur in Neder-Betuwe. Hiermee stelt de raad het college in staat om het Programma Detailhandel vast te stellen in de eerstvolgende collegevergadering na de raadsvergadering. Het Programma Detailhandel is een actueel beleidskader voor de gewenste detailhandelsstructuur voor Neder-Betuwe. Het biedt duidelijkheid aan ondernemers op basis waarvan zij investeringsbeslissingen kunnen nemen. Tegelijkertijd stelt het de gemeente in staat om het voorzieningenniveau gericht te behouden en versterken en ondernemers hierbij actief te faciliteren. Voorgesteld besluit In te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het Programma Detailhandel. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | [email protected] Inleiding De detailhandelstructuurvisie (DSV) van gemeente Neder-Betuwe dateert uit 2016 en sluit niet meer volledig aan bij de huidige marktsituatie en ruimtelijke ontwikkelingen in onze dorpscentra. Ondernemers hebben behoefte aan een nieuwe stip op de horizon en samenwerking met de gemeente voor de centrumplannen. Zonder actuele visie op dit punt kan de gemeente deze ondernemers niet actief faciliteren bij het verbeteren van het voorzieningenniveau. Het actualiseren van de visie op de structuur van de detailhandel staat al sinds 2024 op de planning van de gemeente. In juni 2025 heeft het college van Burgemeester en Wethouders (B en W) de bestuursopdracht hiertoe vastgesteld. De bestuursopdracht is uitgevoerd in de periode van augustus 2025 tot en met april 2026. De gemeente heeft zich hierbij laten ondersteunen door het adviesbureau Droogh Trommelen en Partners (DTNP). De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een omgevingsprogramma zoals bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en Programma Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college. De Omgevingsvisie bevat echter nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel noodzakelijk. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De wijziging van de Omgevingsvisie heeft als ontwerp ter inzage gelegen, van 23 juli 2026 tot en met 17 september 2026. Er zijn geen zienswijzen ingediend. De wijziging Omgevingsvisie is opgenomen in bijlage A (Omgevingsvisie). Via deze link is het digitaal te raadplegen: https://rx-base.nl/viewer/427e8f2b-6d20-4be2-9371-c6df85465269/decision. Gelijktijdig met de wijziging Omgevingsvisie is ook het Programma Detailhandel ter inzage gelegd. Op het programma zijn drie zienswijzen ingediend. Vanwege de sterke onderlinge samenhang tussen het programma en de wijziging Omgevingsvisie heeft het college besloten de raad te informeren over de zienswijzen op het programma en de nota van beantwoording zie hiervoor de raadsinformatiebrief. Beoogd effect Door in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel legt de raad de belangrijkste uitgangspunten vast voor de gewenste detailhandelsstructuur in Neder-Betuwe. Hiermee stelt de raad het college in staat om het Programma Detailhandel vast te stellen in de eerstvolgende collegevergadering na de raadsvergadering. Het Programma Detailhandel is een actueel beleidskader voor de gewenste detailhandelsstructuur voor Neder-Betuwe. Het biedt duidelijkheid aan ondernemers op basis waarvan zij investeringsbeslissingen kunnen nemen. Tegelijkertijd stelt het de gemeente in staat om het voorzieningenniveau gericht te behouden en versterken en ondernemers hierbij actief te faciliteren. Argumenten 1.1 Actualisatie van beleid is noodzakelijk De huidige Detailhandelsstructuurvisie dateert uit 2016 en sluit niet meer volledig aan bij de huidige marktsituatie en ruimtelijke ontwikkelingen in onze dorpscentra. Onder andere:  het aantal winkels is afgenomen (van 120 naar 100);  de concentratie van winkels in de dorpscentra is toegenomen;  het aantal online bestedingen is substantieel toegenomen;  het inwonertal is gegroeid (>25.000 inwoners) en groeit verder (circa. 30.000 inwoners);  schaalvergroting in de supermarktsector leidt tot grotere winkels en druk op kleinere vestigingen. Ondernemers hebben behoefte aan een nieuwe stip op de horizon en samenwerking met de gemeente voor de centrumplannen of ruimtelijke initiatieven. Zonder actuele visie op dit punt kan de gemeente deze ondernemers niet actief faciliteren bij het verbeteren van het voorzieningenniveau. Pagina 2 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794 1.2 De wijziging van de Omgevingsvisie geeft richting aan de gewenste detailhandelstructuur In de omgevingsvisie (2022) is alleen een zéér algemene doelstelling voor detailhandel en andere commerciële voorzieningen opgenomen: “In elk dorp dienen de basisvoorzieningen aanwezig of bereikbaar te zijn.” (speerpunt 10 leefbaarheid). Daarmee is het belang van detailhandel in de Omgevingsvisie verankert, maar biedt de visie te weinig concrete aanknopingspunten voor uitwerking van beleid. De wijziging van de Omgevingsvisie geeft richting aan de gewenste detailhandelstructuur in Neder- Betuwe. De voorgestelde wijziging omvat: I. Winkelconcentratiebeleid voortzetten Om het voorzieningenniveau zo hoog mogelijk te houden en tegelijkertijd nabijheid tot voorzieningen voor inwoners te garanderen, wordt de meeste detailhandel geconcentreerd in de vier grotere dorpskernen waar al voorzieningen aanwezig zijn. Dit zijn Kesteren, Opheusden, Ochten en Dodewaard. Daarmee zet de gemeente het winkelconcentratiebeleid dat in 2016 al is ingezet voort. Het winkelconcentratiebeleid biedt voordelen aan de gemeente en aan ondernemers. Ondernemers krijgen duidelijkheid waar investeringen in detailhandel en horeca het meest kansrijk zijn, waardoor zij beter kunnen inspelen op de markt en elkaar door nabijheid kunnen versterken. De gemeente wordt in staat gesteld om het voorzieningenniveau actief te behouden en versterken, doordat investeringen, bezoekersstromen en publieksgerichte functies worden gebundeld. II. Gewenste detailhandelsstructuur: twee grote dorpscentra en twee kleine dorpscentra Op basis van het bestaande verschil in aanwezig winkelaanbod en inwonertal, wordt onderscheid gemaakt tussen twee grote dorpscentra (Kesteren, Opheusden) en twee kleine dorpscentra (Dodewaard, Ochten). De grote dorpscentra behouden in de visie hun bovenlokale positie, de kleine dorpscentra bieden ruimte aan winkelaanbod gericht op de inwoners van de eigen kern en het omliggende gebied. In de grote dorpscentra is een goede inpassing van maximaal twee supermarkten belangrijk. In de kleine dorpscentra hoort minimaal één supermarkt, aangevuld met zo veel mogelijk overige commerciële én maatschappelijke voorzieningen, in een aantrekkelijk verblijfsgebied. Per dorp geldt één planologisch kader met een winkelconcentratiegebied (supermarkten en centrumfuncties in de plint en wonen op de verdieping) en een gemêleerd dorpslint (centrumfuncties en wonen in de plint zijn beide mogelijk). De gemeente wil investeren in de uitstraling van de vier dorpscentra ten behoeve van een goed ondernemersklimaat, de ambitie is om te komen tot ‘levendige huiskamers’, voor de dagelijkse of wekelijkse boodschap, maar ook om te ontmoeten, beleven, verblijven, etc. Hiervoor zijn per dorp acties opgenomen. Om deze twee punten te verankeren in de visie zijn de volgende tekstuele wijzigingen voorgesteld:  Onder speerpunt 10 leefbaarheid, bij “Wat doet de gemeente” (2.10.2), een vierde punt toevoegen: “Er wordt gestreefd naar het behoud van een zo hoog mogelijk voorzieningenniveau en van levendige dorpscentra in Neder-Betuwe. Daarom wordt ervoor gekozen om detailhandel te concentreren in de vier grotere dorpskernen van de gemeente.”.  Bij de tabel “Betekenis – Waardenkaart” bij kolom “Wat zien we hier graag” toevoegen: o Dodewaard: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder minimaal 1 supermarkt.” o Kesteren: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder maximaal 2 supermarkten.” o Ochten: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder minimaal 1 supermarkt.” Pagina 3 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794 o Opheusden: “Detailhandel geconcentreerd in het winkelconcentratiegebied, waaronder maximaal 2 supermarkten.” De wijziging omgevingsvisie is opgenomen in Bijlage A (omgevingsvisie). De wijziging omgevingsvisie is via onderstaande link digitaal en met kaartbeeld te raadplegen: https://rx-base.nl/viewer/427e8f2b-6d20-4be2-9371-c6df85465269/decision. 1.3 Programma Detailhandel: uitwerking van beleidskaders en concrete acties per dorp Het college heeft in het Programma Detailhandel, op basis van de uitgangspunten, de beleidskaders verder uitgewerkt. Per dorp zijn concrete ambities en acties opgenomen ter versterking van het vestigingsklimaat voor (centrum-)ondernemers. De uitwerking van het programma is een bevoegdheid van het college hierover wordt van de gemeenteraad geen besluit gevraagd. Het is echter wel zo dat het vaststellen van dit specifieke programma door het college, alleen mogelijk is als de raad eerst de wijziging van de Omgevingsvisie vast stelt. 1.4 Géén zienswijzen op de ontwerp wijziging Omgevingsvisie Bij de totstandkoming van de wijziging Omgevingsvisie en het Programma Detailhandel is een uitgebreid participatietraject doorlopen met inwoners, (centrum)ondernemers en de gemeenteraad. Inwoners:  Enquête via het ondernemersplatform (>300 respondenten)  Bouwstenennotitie ter inzage gelegd om reacties te verzamelen (ca. 35 reacties) Ondernemers:  Per dorp met detailhandel een schouw (Oktober 2025): o Dodewaard, o.a. OVD (27-10-2025); o Kesteren, o.a. Pitpartners (28-10-2025; 11-11-2025); o Ochten (28-10-2025); o Opheusden, o.a. OVO (27-10-2025);  Ondernemersbijeenkomst t.b.v. reacties verzamelen op bouwstenennotitie (24-2-2026);  Bespreken ontwerp Programma Detailhandel met vertegenwoordiging ondernemers (31-3-2026). Raad:  Opiniërende avond ‘Het Gesprek’ (20-11-2025);  Ondernemersbijeenkomst t.b.v. reacties verzamelen op bouwstenennotitie (24-2-2026). Eénieder:  Terinzagelegging ontwerp Programma Detailhandel en ontwerp wijziging Omgevingsvisie (van 23 juli 2025 tot en met 17 september 2026). Er zijn géén zienswijzen ingediend op de ontwerp wijziging Omgevingsplan. Er zien wel zienswijzen ingediend op het Programma Detailhandel. Bij de kanttekeningen is opgenomen wat dit betekent voor de besluitvorming over de wijziging Omgevingsvisie. Kanttekeningen 1.1 Winkelconcentratiebeleid mag niet verstikkend werken voor lokale ondernemers Op de opiniërende avond (‘Het Gesprek’) op 20 november 2025 heeft de raad aangegeven dat het wenselijk is om winkels zo veel mogelijk te concentreren in de dorpscentra, zodat voorzieningen op één centrale plek bereikbaar zijn voor inwoners. Tegelijkertijd heeft de raad aangegeven het winkel- concentratiebeleid niet te star te willen doorvoeren. Er is behoefte aan enige ruimte voor flexibiliteit. Zodat lokale ondernemers niet onnodig tussen wal en schip belanden. Om hieraan tegemoet te komen wordt in het Programma Detailhandel een maatwerkclausule opgenomen. Op basis van de maatwerkclausule kan het college gemotiveerd afwijken van het winkelconcentratiebeleid. Pagina 4 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794 1.2 Ruimte bieden voor een ontwikkeling, betekent ook het aanvaarden van risico Er zijn verschillen tussen de dorpen in de robuustheid van de supermarktstructuur. In Opheusden en Dodewaard sluit de bestaande supermarktstructuur goed aan op het huidig functioneren van de centra. Voor Kesteren geldt dat één supermarkt beperkt is in verhouding tot het inwonertal en het functioneren van het centrum. Met de wijziging van de Omgevingsvisie en het Programma Detailhandel wordt in Kesteren, als groot dorpscentrum, gestreefd naar maximaal twee supermarkten. Op dit moment is er echter nog maar één supermarkt in Kesteren. Het beleid biedt daarmee in dit dorp ruimte voor ontwikkeling. Realisatie van een supermarkt vraagt altijd om een afzonderlijk ruimtelijk besluit, inclusief ladderonderbouwing, en zorgvuldige afweging. In Ochten is, met circa 5.300 inwoners in het verzorgingsgebied en twee supermarkten, sprake van een relatief kwetsbare situatie. Het verminderd functioneren en eventueel wegvallen van één supermarkt geldt, binnen de gekozen detailhandelsstructuur met twee grote dorpscentra en twee kleine dorpscentra, als een aanvaardbaar risico. Een risico is geen voldongen feit. Het Programma Detailhandel bevat concrete maatregelen om de kans dat dit risico zich voordoet te verminderen en de negatieve gevolgen ervan te mitigeren. 1.3 Zienswijzen op Programma Detailhandel zijn ook relevant voor wijziging Omgevingsvisie Zoals gezegd zijn er geen zienswijzen ingediend op de wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel. Er zijn echter wel zienswijzen ingediend op het Programma Detailhandel zelf. Bijvoorbeeld een zienswijze over kanttekening 1.2. De zienswijzen die zijn ingediend op het programma zijn ook relevant voor besluitvorming over de wijziging van de Omgevingsvisie. Om dit te ondervangen heeft het college besloten de raad via een raadsinformatiebrief te informeren over de zienswijzen op het Programma Detailhandel en de nota van beantwoording. De zienswijzen vormen aanleiding voor één verduidelijking in het programma, maar niet voor inhoudelijke wijzigingen. 1.4 Programma Detailhandel zonder extra middelen Het Programma Detailhandel bevat voor de komende tien jaar concrete acties om ter verbetering van het vestigingsklimaat van de dorpscentra. De acties vragen tijdsinzet van medewerkers en in sommige gevallen ook financiële middelen. Een deel van de acties kan hiervoor leunen op financiële middelen uit bestaande budgetten (Lokaal Economisch Beleid, Mobiliteitsbudget, Groene Entrees, meelopen met openbaar groen en onderhoud openbare ruimte, etc.). Voor een deel van de acties zijn eventueel extra financiële middelen nodig. Deze zijn op dit moment nog niet verzekerd. Dit wordt ondervangen door dit, voor de gevallen waarbij dit nodig blijkt, per separaat geval aan te vragen bij het college en/of de raad via de komende Planning en Control cycli (Kadernota, Begroting). 1.5 Raad beslist over wijziging Omgevingsvisie; college beslist over Programma Detailhandel De detailhandelstructuurvisie wordt geactualiseerd in de vorm van een omgevingsprogramma zoals bedoeld in de Omgevingswet. Dit is het Programma Detailhandel dat, net als Programma Economie en Programma Buitengebied, valt onder de bevoegdheid van het college van B en W. De Omgevingsvisie bevat echter nog géén uitgangspunten voor detailhandel. Daarom is een wijziging van de Omgevingsvisie voor het Programma Detailhandel noodzakelijk. Dit is dan weer een bevoegdheid van de gemeenteraad. De raad besluit over de wijziging van de Omgevingsvisie. Het college van B en W besluit over het Programma. Wanneer het Programma wordt vertaald naar toetsbare regels, bijvoorbeeld via een wijziging van een omgevingsplan, dan is de gemeenteraad weer aan zet. Financiën Het vaststellen van de wijziging Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel heeft geen directe financiële gevolgen. Pagina 5 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794 Communicatie Na vaststelling vindt publicatie plaats via wettelijk voorgeschreven publicatiekanalen. Dat zijn in dit geval het gemeenteblad (officiële bekendmakingen) en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Vervolgstappen Na vaststelling van de wijziging van de Omgevingsvisie over het onderdeel Detailhandel, wordt het Programma Detailhandel ter vaststelling voorgelegd in de eerst volgende collegevergadering. Bijlagen Naam bijlage 1 – Bijlage A wijziging Omgevingsvisie, wijziging 1 detailhandel 2 – Raadsinformatiebrief 3 – Bijlage A (programma detailhandel) 4 – Nota van Beantwoording 5 – Zienswijze 1 - Inwoner 6 – Zienswijze 2 – AKD en Aldi 7 – Zienswijze 3 – JG Timmer en Lidl 8 – Resultaten enquête inwoners 9 – Resultaten feedback inwoners eerste koers Pagina 6 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794 Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 3.1 van de Omgevingswet; B E S L U I T: in te stemmen met de wijziging van de Omgevingsvisie voor het onderdeel Detailhandel. Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 10 december 2026 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut Jan Kottelenberg Pagina 7 van 7 Z/25/109562/RAAD/26/03794

Tekst uit PDF geëxtraheerd