Home › Terneuzen › Document

Vaststellen kadernota Zeeuws beleidskader Grootschalige Batterijsystemen

Raadsvoorstel
TypeRaadsvoorstel
GemeenteTerneuzen
Datum2026-11-25
BronDownload brondocument →

Document

Geëxtraheerde tekst

Gemeenteraad Ontwerpbesluit Zitting van 10 december 2026 Omgeving & Economie - Beleid Ruimtelijk Domein zaaknummer: 881042 2026_Raad_00153 - Vaststellen kadernota Zeeuws beleidskader Grootschalige Batterijsystemen Portefeuillehouder Laszlo van de Voorde Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit de kadernota Zeeuws beleidskader Grootschalige Batterijsystemen vast te stellen. Wat is de aanleiding? De Zeeuwse gemeenten merken dat er steeds meer behoefte is aan duidelijke regels voor grootschalige batterijsystemen. In het Zeeuws Duurzaamheidsoverleg is besloten een werkgroep op te stellen met Zeeuwse gemeenten om het beoordelen van aanvragen voor grootschalige batterijsystemen gemakkelijker en eenduidiger te maken. Wat willen we bereiken? Dit beleid biedt initiatiefnemers, vergunningverleners en bestuurders een helder en uniform afwegingskader voor stationaire batterijsystemen vanaf 20 kWh. De Zeeuwse gemeenten willen batterijsystemen faciliteren die bijdragen aan een robuust en toekomstbestendig energiesysteem, zonder afbreuk te doen aan ruimtelijke kwaliteit, veiligheid of leefomgeving. Argumenten 1.1 Het elektriciteitsnet raakt vol en grote batterijsystemen kunnen hier een positieve bijdrage aan leveren Op veel plekken in Zeeland is het elektriciteitsnet overbelast. Daardoor is het lastig om duurzame oplossingen, zoals zonnepanelen, laadpalen of warmtepompen, te integreren in de bestaande infrastructuur. Batterijen kunnen elektriciteit opslaan bij overschot en terugleveren bij schaarste, en zo bijdragen aan een betere balans tussen vraag en aanbod van elektriciteit. 1.2 Grote batterijsystemen zijn onmisbaar bij het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen In het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE), de Regionale Energiestrategie (RES) en de Energievisie Zeeland is batterijopslag een belangrijk middel om doelstellingen te behalen. 1/9 Ook bij lokale initiatieven zoals energiehubs spelen batterijen een waardevolle rol. 1.3 Er komen steeds meer aanvragen binnen bij de Zeeuwse gemeenten maar er is nog geen beleid om de behandeling hiervan te stroomlijnen Er komen steeds vaker verzoeken binnen om batterijen te plaatsen, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen of in het buitengebied. Zonder duidelijk kader is niet helder wat wel en niet mag, met het risico dat initiatieven niet gelijk behandeld worden. Met dit beleid wordt duidelijk wie welke taak heeft op elk moment van de aanvraag zodat de batterijsystemen op de best mogelijke manier worden ingezet. Hierbij wordt onder andere gekeken naar soort gebruik, veiligheid, ruimtelijke inpassing en invloed op het net. Kanttekeningen 1.1 Het is de bedoeling om het beleid uiteindelijk op te nemen in het nog vast te stellen omgevingsplan We hebben het beleid nog niet opgenomen in het omgevingsplan. Tot die tijd gebruiken we dit beleid als hulpmiddel bij het beoordelen van aanvragen. Wat mag het kosten? Dit advies brengt geen kosten met zich mee. Wat gaan we ervoor doen? Nadat de raad de kadernota heeft goedgekeurd, beoordeelt het college het volledig uitgewerkte beleidsdocument. Dit wordt het omgevingsprogramma. Hierna wordt het omgevingsprogramma toegevoegd aan het omgevingsplan. Ondertussen passen we het beleid toe zoals beschreven. Bijlagen 1. 1. Kadernota batterijbeleid volledig.pdf 2/9 Kadernota beleid Opslag Grootschalige Energiesystemen oktober 2026 3/9 terneuzen.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................. 3 2. Doel van het batterijbeleid ................................................................................................. 3 3. Typologie van batterijsystemen ......................................................................................... 3 4. Gewenste locaties ............................................................................................................. 4 5. Uitgangspunten beoordeling .............................................................................................. 5 6. Werkwijze .......................................................................................................................... 6 7. Eisen aan participatie en motivatie .................................................................................... 6 8. Monitoring en handhaving ................................................................................................ 7 2 4/9 1. Inleiding De energietransitie zorgt voor een sterke groei van duurzame energieopwekking. Tegelijkertijd neemt de druk op het elektriciteitsnet toe. Batterijsystemen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van netcongestie door elektriciteit tijdelijk op te slaan en op een later moment beschikbaar te stellen. De Zeeuwse gemeenten zien een snelgroeiend aantal aanvragen voor grootschalige batterijsystemen. Tegelijk ontbreekt op gemeentelijk niveau een eenduidig toetsingskader. Dit beleidskader, opgesteld door een samenwerking van de Zeeuwse gemeenten, voorziet daarin. Het beleid biedt initiatiefnemers, vergunningverleners en bestuurders een helder en uniform afwegingskader voor stationaire batterijsystemen vanaf 20 kWh. Het kader faciliteert maatschappelijk waardevolle initiatieven en voorkomt ongewenste effecten op het elektriciteitsnet, ruimte, veiligheid en leefomgeving. 2. Doel van het batterijbeleid De Zeeuwse gemeenten willen batterijsystemen faciliteren die bijdragen aan een robuust en toekomstbestendig energiesysteem, zonder afbreuk te doen aan ruimtelijke kwaliteit, veiligheid of leefomgeving. Concreet betekent dat:  Ruimte bieden aan batterijen met maatschappelijke meerwaarde, zoals netontlasting, ondersteuning van lokale opwek en koppeling met warmte of mobiliteit.  Een zorgvuldige ruimtelijke inpassing borgen, met aandacht voor cumulatieve effecten in kwetsbare gebieden.  Ongewenste effecten voorkomen, zoals onnodige netbelasting door zuiver commerciële handelsbatterijen of risico’s voor brandveiligheid en milieu. 3. Typologie van batterijsystemen Er bestaan verschillende soorten batterijsystemen die in dit beleid van toepassing zijn. Capaciteit en vermogen Deze categorieën zijn indicatief. In specifieke situaties kunnen techniek, locatie, veiligheidsrisico’s of netimpact aanleiding geven tot maatwerk. De thuisbatterij valt buiten de scope van dit beleid. 3 5/9 Inpandig versus uitpandig Er is een verschil tussen inpandige en uitpandige batterijsystemen. Inpandige systemen worden primair beoordeeld op veiligheid, milieu en bouwkundige inpassing. Voor uitpandige systemen gelden daarnaast eisen ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit, situering, landschappelijke inpassing en beeldkwaliteit. Stationaire versus mobiel Dit beleid richt zich primair op stationaire batterijsystemen, die permanent op een vaste locatie zijn geplaatst. Tijdelijke mobiele batterijsystemen vallen in beginsel buiten de reikwijdte van dit beleid. Wanneer een mobiel systeem langdurig of structureel wordt ingezet, kan het als een stationaire toepassing worden beoordeeld. Voor versus achter de meter Batterijsystemen kunnen vóór of achter de elektriciteitsmeter zijn aangesloten. Dit onderscheid zegt iets over de functie van het systeem binnen het energiesysteem en wordt meegenomen bij de beoordeling van de maatschappelijke meerwaarde, de netimpact en de ruimtelijke inpassing. Gekoppeld aan opwek, verbruik of stand-alone Bij de beoordeling van batterijsystemen wordt rekening gehouden met de functionele koppeling aan energieopwekking, energieverbruik of het elektriciteitsnet. Aan de aard en functie van het systeem worden eisen gesteld ten aanzien van ruimtelijke inpassing, maatschappelijke meerwaarde en veiligheid. Duurzame versus conventionele batterijen Bij de beoordeling wordt ook rekening gehouden met de toegepaste batterijtechnologie. De gemeente geeft, waar mogelijk, de voorkeur aan duurzame technologieën met een lager veiligheids- en milieurisicoprofiel, mits deze geschikt zijn voor de beoogde toepassing. 4. Gewenste locaties De Zeeuwse gemeenten geven de voorkeur aan batterijsystemen op locaties waar deze een duidelijke bijdrage leveren aan het energiesysteem en ruimtelijk goed inpasbaar zijn. Voorkeurslocaties zijn bedrijventerreinen, recreatieparken en energiehubs, grootschalige zonne- en windparken, locaties in de nabijheid van hoogspannings- en transformatorstations, maatschappelijke voorzieningen en collectieve energiesystemen zoals buurtbatterijen, evenals tijdelijke locaties voor bouwprojecten en evenementen. Op deze locaties kunnen batterijen bijdragen aan netcongestievermindering, een betere balans tussen vraag en aanbod en een efficiënter gebruik van duurzaam opgewekte energie. Voor alle initiatieven geldt dat zij moeten voldoen aan het ruimtelijk en technisch toetsingskader en dat de locatiekeuze voldoende moet worden gemotiveerd. Uitsluitingsgebieden Batterijsystemen worden in beginsel niet toegestaan in:  Natura 2000-gebieden;  beschermde dorpsgezichten;  monumentenlocaties;  erfgoedzones;  locaties waarbij veiligheidscontouren conflicteren met kwetsbare functies. 4 6/9 Bij locaties nabij scholen, zorginstellingen, kinderdagverblijven en andere zeer kwetsbare functies geldt een extra zware veiligheidsafweging. Uitzondering is mogelijk bij zwaarwegend maatschappelijk belang (zoals noodstroom voor zorginstellingen) en als aantoonbaar geen alternatieve locatie beschikbaar is. 5. Uitgangspunten beoordeling De Zeeuwse gemeenten hanteren voor dit beleid een aantal uitgangspunten bij de beoordeling van een aanvraag. Energetische inpassing Bij aanvragen voor batterijsystemen wordt gestuurd op: • Ruimtelijke koppeling aan opwek of verbruik (bijvoorbeeld zonnepanelen of laadinfrastructuur); • Motivatie en transparantie over de inzet van de batterij, inclusief maatregelen om congestie te vermijden; • Gebruik van een Energie Management Systeem (EMS) dat slim stuurt op piekmomenten. De energetische beoordeling van batterij-initiatieven is primair een taak van de netbeheerder, niet van de gemeente. De gemeente beoordeelt of een initiatief ruimtelijk aanvaardbaar is en of de netafstemming aantoonbaar is geborgd. Milieu- en veiligheidstoetsing Wanneer de energetische toets positief is, wordt de aanvraag doorgeleid naar de RUD Zeeland (voor milieuaspecten) en, indien relevant, naar de Veiligheidsregio Zeeland (voor brandveiligheid en externe veiligheid bij systemen ≥ 150 kWh). Batterijsystemen moeten zorgvuldig worden ingepast in de omgeving, waarbij de eisen afhankelijk zijn van de locatie en de toepassing. Uitpandige batterijsystemen bij woningen en bedrijven worden bij voorkeur op het achtererf geplaatst. Als dat niet kan moet het systeem achter de voorgevel (achter de rooilijn van de voorgevel, uitpandig) van het gebouw komen. De batterijsystemen moeten bereikbaar zijn voor hulpdiensten, brandveilig zijn en een passende schaal hebben. Juridisch-planologische toetsing Bij de beoordeling van batterijsystemen hanteert de gemeente de kaders van de Omgevingswet en het principe van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Daarbij wordt beoordeeld of batterijopslag ruimtelijk aanvaardbaar is en geen onaanvaardbare gevolgen heeft voor de omgeving. Het omgevingsplan vormt het belangrijkste instrument voor het vastleggen van regels over locatie, omvang en inpassing. Wanneer een initiatief niet past binnen het omgevingsplan, kan onder voorwaarden medewerking worden verleend via een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA). Hiermee wordt geborgd dat batterijsystemen juridisch zorgvuldig worden beoordeeld en ruimtelijk verantwoord kunnen worden ingepast. 5 7/9 Figuur 2 Taakverdeling beoordeling aanvraag plaatsing grootschalig batterijsysteem 6. Werkwijze Eerst beoordeelt de netbeheerder of het batterijsysteem technisch kan worden aangesloten op het elektriciteitsnet en of er voldoende capaciteit beschikbaar is. Daarbij wordt gekeken naar mogelijke netcongestie en of deze kan worden beperkt door afspraken, zoals een capaciteitssturingscontract (CSC). Vervolgens beoordeelt de gemeente of het initiatief past binnen de omgeving en aansluit bij de geldende ruimtelijke regels en beleidskaders. Als laatste wordt onderzocht of het batterijsysteem voldoet aan de milieu- en veiligheidsvoorschriften en geen onaanvaardbare risico’s oplevert voor de omgeving. Figuur 1 Proces tot plaatsing van een batterijsysteem 7. Eisen aan participatie en motivatie De gemeente verwacht dat initiatiefnemers niet alleen aantonen waarom een batterijsysteem nodig is, maar ook hoe het wordt ingepast in de omgeving en welke maatschappelijke meerwaarde het heeft. Bij grotere systemen (meer dan 1 MW) geldt een participatieverplichting, waarbij initiatiefnemers moeten laten zien dat omwonenden, lokale energiegemeenschappen en andere belanghebbenden de mogelijkheid hebben gehad om mee te denken of mee te participeren. Daarnaast moet worden onderbouwd hoe het systeem ruimtelijk wordt ingepast en welke maatregelen worden genomen om hinder, zoals geluid, zichtbaarheid en veiligheidsrisico’s, te beperken. 6 8/9 Bij ontwikkelingen in woongebieden of nabij maatschappelijke voorzieningen wordt een participatieverslag verwacht waarin de gevoerde communicatie en de verwerking van reacties worden beschreven. De gemeente stimuleert daarnaast financieel participeren en lokaal eigenaarschap bij grotere projecten. Tot slot kan worden gevraagd om kerninformatie over het project openbaar beschikbaar te stellen, zodat transparantie richting de omgeving wordt bevorderd. Hiermee wordt geborgd dat batterijsystemen niet alleen technisch en ruimtelijk verantwoord zijn, maar ook maatschappelijk gedragen worden. 8. Monitoring en handhaving Om grip te houden op de ruimtelijke en maatschappelijke effecten van batterijsystemen hanteert de gemeente een systeem van tijdelijke vergunningverlening, monitoring en handhaving. Voor grootschalige batterijsystemen wordt in principe uitgegaan van een tijdelijke vergunning van circa 25 jaar, passend bij de technische en economische levensduur van een batterijsysteem. Bij innovatieve projecten, pilots of initiatieven waarvan de ruimtelijke of nettechnische effecten nog onzeker zijn, kunnen kortere vergunningstermijnen worden toegepast. Daarbij moet vooraf worden aangetoond dat het systeem na afloop zonder blijvende schade aan de omgeving kan worden verwijderd. Tijdens de gebruiksfase kan de gemeente gegevens opvragen over het gebruik van het systeem en controleren of het wordt ingezet conform de vergunde functie. Wanneer sprake is van afwijkend gebruik, overtreding van veiligheids- of inpassingseisen of plaatsing buiten de vergunde situatie, kunnen handhavingsmaatregelen worden getroffen, zoals een last onder dwangsom of intrekking van de vergunning. De resultaten van monitoring en handhaving worden gebruikt bij de periodieke (jaarlijkse) evaluatie en eventuele actualisatie van het batterijbeleid. 7 9/9

Tekst uit PDF geëxtraheerd