Motie 2026.6 Luxen e.a. - Voldoende en toegankelijke toiletvoorzieningen in Zuidlaren en Eelde

Motie 2026.6 Luxen e.a. - Voldoende en toegankelijke toiletvoorzieningen in Zuidlaren en Eelde (artikel 38 Reglement van Orde voor de gemeenteraad) Ingediend door: Hessel Luxen (PRO Tynaarlo) Raadsvergadering 8 september 2026 Agendapunt: Motie vreemd aan de orde van de dag Inleiding Een gastvrij, toegankelijk en inclusief dorpscentrum vraagt om voldoende basisvoorzieningen. Een toilet lijkt daarbij misschien vanzelfsprekend, maar voor mensen die vanwege hun leeftijd, gezondheid of een andere reden met een urgente toiletbehoefte te maken hebben, kan de beschikbaarheid van een toegankelijk toilet bepalend zijn voor de vraag of zij een centrum bezoeken en daar langere tijd kunnen verblijven. De Maag Lever Darm Stichting, de Toiletalliantie en andere organisaties vragen daarom aandacht voor voldoende en toegankelijke toiletvoorzieningen in de openbare ruimte. Uit onderzoek blijkt dat mensen locaties en activiteiten kunnen vermijden wanneer zij onzeker zijn over de beschikbaarheid van een toilet. Tegelijkertijd is niet ieder toilet dat voor bezoekers vindbaar is ook daadwerkelijk voor iedereen toegankelijk, bijvoorbeeld vanwege openingstijden, voorwaarden voor gebruik of beperkte toegankelijkheid. De HogeNood-app biedt een waardevol hulpmiddel om openbare en publiek toegankelijke toiletten vindbaar te maken. De aanwezigheid van de app neemt echter niet de vraag weg of er in de praktijk voldoende toiletvoorzieningen beschikbaar en toegankelijk zijn. Daarom is het van belang om voor Zuidlaren en Eelde eerst in kaart te brengen welke voorzieningen er daadwerkelijk zijn, in hoeverre deze aansluiten bij de behoefte en of de gewenste spreiding wordt bereikt. Daarbij kan onder meer worden gekeken naar de door HogeNood gehanteerde richtlijn van maximaal 500 meter loopafstand tot een toiletvoorziening, waarbij ook openingstijden, toegankelijkheid en voorwaarden voor gebruik worden meegewogen. De komst van de cultuurhuizen en andere gemeentelijke voorzieningen, evenals de bereidheid van ondernemers om mee te denken, biedt mogelijk kansen om het aanbod van publiek toegankelijke toiletten te versterken. Verschillende oplossingen en vormen van beheer kunnen daarbij worden onderzocht. Met deze motie vraagt de raad het college om de huidige situatie en eventuele hiaten in beeld te brengen en op basis daarvan verschillende oplossingsrichtingen voor Zuidlaren en Eelde uit te werken. Motie: Voldoende en toegankelijke toiletvoorzieningen in Zuidlaren en Eelde De gemeenteraad van Tynaarlo, in vergadering bijeen op 8 september Constaterende dat:  de gemeente werkt aan de herinrichting en versterking van de centra van Zuidlaren en Eelde;  een belangrijk doel van deze ontwikkelingen het versterken van de verblijfskwaliteit, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van de dorpscentra is;  inwoners, bezoekers, recreanten en toeristen gebaat zijn bij voldoende, toegankelijke en vindbare sanitaire voorzieningen;  de HogeNood-app openbare en publiek toegankelijke toiletten in kaart brengt en daarmee inzicht kan geven in de beschikbaarheid en spreiding van toiletvoorzieningen;  de beschikbaarheid van een toilet niet uitsluitend wordt bepaald door de afstand, maar ook door onder andere openingstijden, toegankelijkheid en eventuele voorwaarden voor gebruik;  de door HogeNood gehanteerde richtlijn uitgaat van een maximale loopafstand van 500 meter tot een toiletvoorziening;  de Toiletalliantie en de Maag Lever Darm Stichting gemeenten oproepen om werk te maken van voldoende en toegankelijke toiletvoorzieningen;  de Zuidlaarder Ondernemersvereniging bereid is mee te denken over het vergroten van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van toiletvoorzieningen;  de komst van de cultuurhuizen en andere gemeentelijke voorzieningen mogelijk kansen biedt voor publiek toegankelijke toiletvoorzieningen; Overwegende dat:  een toiletvoorziening voor sommige inwoners en bezoekers een belangrijke voorwaarde is om volwaardig deel te kunnen nemen aan het maatschappelijk leven;  een goede spreiding van toiletvoorzieningen kan bijdragen aan een gastvrij, inclusief en toegankelijk centrum;  niet ieder toilet dat op een digitale kaart of in een app staat vermeld, onder alle omstandigheden daadwerkelijk toegankelijk is voor iedereen;  het daarom wenselijk is om niet alleen te kijken naar de aanwezigheid van toiletten, maar ook naar de feitelijke beschikbaarheid en bruikbaarheid ervan;  een objectieve inventarisatie van de bestaande voorzieningen en eventuele hiaten kan helpen om een passende en proportionele oplossing te bepalen;  daarbij verschillende vormen van voorzieningen en beheer mogelijk zijn, waaronder het beter benutten van bestaande voorzieningen, samenwerking met ondernemers en het gebruik van gemeentelijke voorzieningen;  het wenselijk is om daarbij ook de mogelijkheden rondom de cultuurhuizen te betrekken; Verzoekt het college: 1. voor zowel Zuidlaren als Eelde in kaart te brengen welke openbare en publiek toegankelijke toiletvoorzieningen beschikbaar zijn, daarbij gebruikmakend van de beschikbare gegevens uit de HogeNood-app; 2. te onderzoeken in hoeverre in en rondom de centra van Zuidlaren en Eelde wordt voldaan aan de door HogeNood gehanteerde richtlijn van maximaal 500 meter loopafstand tot een toiletvoorziening, waarbij naast de afstand ook openingstijden, toegankelijkheid, beschikbaarheid en eventuele voorwaarden voor gebruik worden betrokken; 3. het advies en de systematiek van HogeNood bij dit onderzoek te betrekken, en inzichtelijk te maken welke voorzieningen als openbaar en welke als publiek toegankelijk of opengesteld kunnen worden aangemerkt; 4. op basis van de uitkomsten van dit onderzoek verschillende scenario's uit te werken voor het waarborgen van voldoende, toegankelijke en vindbare toiletvoorzieningen in Zuidlaren en Eelde, variërend van het voortzetten van de huidige situatie tot het beter benutten en vindbaar maken van bestaande voorzieningen, het openstellen van toiletten bij ondernemers en gemeentelijke voorzieningen en het realiseren van een aanvullende openbare toiletvoorziening; 5. te onderzoeken op welke wijze de beschikbare toiletvoorzieningen in de centra van Zuidlaren en Eelde duidelijk en laagdrempelig vindbaar kunnen worden gemaakt, bijvoorbeeld door middel van bewegwijzering, informatieborden, een overzichtskaart en/of digitale informatie, waarbij de HogeNood-app als aanvullende voorziening kan worden benut; 6. daarbij specifiek de mogelijkheden te onderzoeken om toiletvoorzieningen te verbinden aan de nieuwe cultuurhuizen en andere gemeentelijke voorzieningen, en daarnaast samenwerking met ondernemers te betrekken; 7. de financiële, ruimtelijke, beheersmatige en praktische consequenties van de verschillende scenario's inzichtelijk te maken en per scenario te beargumenteren hoe wenselijk en haalbaar het college deze acht; 8. de gemeenteraad voor te leggen welke vervolgstappen het college, op basis van de uitkomsten van het onderzoek, wenselijk acht. En gaat over tot de orde van de dag. Namens de fractie(s) van, PRO Tynaarlo Hessel Luxen Tynaarlo Vooruit Miguel Ririhena