Home › Houten › Motie
042-2026 GEWIJZIGD Motie ChristenUnie Regie betaalbare woningen meer betaalbaar maken
Verworpen13 voor · 18 tegen
| Type | Motie |
| Gemeente | Houten |
| Datum | 2026-11-12 |
| Dataniveau | Volledige stemdata |
| Bron | Download brondocument → |
Document
Geëxtraheerde tekst
# **Motie**
### Regie: betaalbare woningen meer betaalbaar maken
## 042-2026 VERWORPEN
**Raadsvoorstelnummer: xx**
**Naar aanleiding van agendapunt van de raad nr.** 3 (Programmabegroting 2027 en
begrotingswijzigingen volgend uit collegeprogramma)
**De raad van de gemeente Houten in de vergadering bijeen d.d.:** 12-11-2026
**Onderwerp:** Grondbeleid en betaalbare koop
**De raad,**
**Gehoord de beraadslaging,**
_**Constaterende dat**_
- De gemeente in de Nota Grondbeleid 2024 kiest voor situationeel grondbeleid,
waarbij per locatie wordt afgewogen welke vorm van grondbeleid het meest
passend is; [1]
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
- De gemeente bij eigen grondbezit meer invloed heeft op het
woningbouwprogramma, de kwaliteit, de planning en de voorwaarden
waaronder grond wordt uitgegeven; [1]
- De gemeente bij private grondposities onder meer via anterieure
overeenkomsten afspraken kan maken over het woningbouwprogramma, de
fasering en andere ontwikkelvoorwaarden; [2]
- De grondposities binnen het CMK-gebied een versnipperd karakter hebben,
waarbij een deel in eigendom is van de gemeente, waaronder het gebied Loerik
VI, en een substantieel deel in handen is van private partijen en particuliere
beleggers; [3]
- De landelijke bovengrens voor zogeheten 'betaalbare koopwoningen' is
gebaseerd op de leencapaciteit voor 2x modaal inkomen, wat in 2026 €420.000
bedraagt en in 2027 stijgt naar €435.000; [4]
- De gemeente in de Grondprijzenbrief 2026 al onderscheid maakt tussen
goedkope betaalbare koop tot €330.560 v.o.n. en het hogere segment
betaalbare koop, waarbij verschillende grondprijsbenaderingen worden
gehanteerd; [5]
- De regering heeft aangegeven dat gemeenten een lagere grondprijs kunnen
hanteren voor betaalbare koopwoningen, in ruil voor een lagere verkoopprijs
van de gerealiseerde woningen; [6]
- De gemeente jaarlijks een woningbouwmonitor/rapportage opstelt, waarin
onder meer per woningbouwproject de geplande aantallen, enkele
betaalbaarheidscategorieën en woningtypen worden bijgehouden; [7]
- In de Rapportage woningbouw van december 2025 (Spoorboekje III) nog geen
inzicht is gegeven in de verhouding tussen woonoppervlakte en verkoopprijs,
omdat deze gegevens bij veel projecten nog onvoldoende concreet waren; [7]
- De Rapportage woningbouw van december 2025 (Spoorboekje III) een totaal
van 424 geplande woningen vermeldt in de categorie betaalbare koop tot
€320.000 (prijspeil 2025), waarvan 234 woningen bij Kromme Schaft 3 en 25
woningen bij JOINN, Onderdoor 5; [7]
- De openbare woninginformatie van Kromme Schaft 3 en JOINN laat zien dat het
hierbij grotendeels gaat om zeer compacte woningen van circa 24–50 m²,
bestaande uit studio's en appartementen met maximaal één afzonderlijke
slaapkamer, en de 94 betaalbare koopappartementen die voor Loerik VI zijn
gepland in een hoger prijssegment vallen dan €320.000 (prijspeil 2025);
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
_**Overwegende dat**_
- De landelijke bovengrens voor 'betaalbare koop' niet betekent dat woningen tot
die prijs ook daadwerkelijk bereikbaar zijn voor huishoudens met een lager of
modaal inkomen en tegelijkertijd een woningprijs van €275.000 tot €325.000
ook niet zonder meer bereikbaar is voor huishoudens met één modaal
inkomen, waardoor het belangrijk is om ook te onderzoeken wat nodig is om
deze groep toegang te geven tot een passende koopwoning;
- Er wel behoefte is aan meer koopwoningen onder de €325.000 (net onder de
grens van goedkope betaalbare koop [5]), zodat ook alleenstaanden en jonge
stellen eerder in staat worden gesteld om een passende koopwoning te
financieren;
- De betaalbaarheid van koopwoningen niet alleen kan worden afgemeten aan
landelijke of gemeentelijke prijsgrenzen, maar vooral aan de vraag welke
woningen huishoudens met verschillende inkomens volgens de geldende
hypotheeknormen daadwerkelijk kunnen financieren;
- Het wenselijk is om onder het prijsmaximum van €325.000 (prijspeil 2026) niet
alleen kleine studio's te bouwen, maar ook woningen van circa 50–80 m² met
waar mogelijk twee slaapkamers (zodat stellen met een kinderwens een
kinderkamertje kunnen inrichten);
- Een eigen gemeentelijke grondpositie meer sturingsmogelijkheden biedt, maar
niet automatisch tot lagere woningprijzen leidt;
- De gemeente bij gronduitgifte gebonden is aan onder meer marktconforme
grondprijzen, het gelijkheidsbeginsel en de regels rondom staatssteun,
waardoor een lagere grondprijs niet zonder meer als instrument kan worden
ingezet; [1]
- Een lagere grondprijs alleen daadwerkelijk voordeel oplevert voor
woningkopers wanneer deze wordt gekoppeld aan afdwingbare afspraken met
de ontwikkelaar(s) over de uiteindelijke verkoopprijs;
- Actiever gemeentelijk grondbeleid kansen biedt, maar ook financiële risico's en
een beslag op gemeentelijke middelen met zich meebrengt;
- Gemeente Maashorst in 2025 een vergelijkbaar onderzoek heeft laten uitvoeren
door een extern onderzoeksbureau voor €32.500;
_**Verzoekt het college**_
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
22% in het hogere segment; voor grondgebonden woningen wordt maatwerk
toegepast. [5]
**Betaalbaar moet ook passend zijn**
De woningbouwmonitor van december 2025 vermeldt 424 geplande woningen in de
categorie betaalbare koop tot €320.000 (prijspeil 2025). Een nadere blik op de
projecten laat echter zien dat een aanzienlijk deel van dit aanbod uit zeer compacte
woningen bestaat. Zo omvat Kromme Schaft 3 234 appartementen van circa 24–50 m²
en hebben 23 van de 25 studio's van het project JOINN 24–29 m². Het gaat hierbij om
zelfstandige woningen zonder of met maximaal één afzonderlijke slaapkamer.
Deze woningen voorzien in een behoefte aan compacte starterswoningen, daar zijn we
blij mee. Het is echter niet voor iedere woningzoekende een passende oplossing. Een
stel dat samenwoont, een kinderwens heeft of op termijn een gezin wil stichten, heeft
vaak behoefte aan meer ruimte.
Tegelijkertijd staan voor Loerik VI 94 betaalbare koopappartementen gepland in het
hogere koopprijssegment i.p.v. in het segment tot €320.000 (prijspeil 2025), met een
verwachte oplevering in 2030. De woningbouwmonitor geeft nog onvoldoende inzicht
in de verhouding tussen verkoopprijzen en woonoppervlakten en daarmee in de vraag
welke woningen daadwerkelijk bereikbaar en passend zijn voor verschillende
huishoudens.
De indieners van deze motie willen daarom onderzoeken hoe Houten ook woningen
kan realiseren die niet alleen betaalbaar zijn op papier, maar ook voldoende ruimte
bieden om prettig te wonen. Woningen van circa 50–80 m², met waar mogelijk twee
slaapkamers, kunnen daarin een belangrijke rol spelen. Zo hoeven betaalbare
koopwoningen niet uitsluitend kleine studio's te zijn en ontstaat er ook ruimte voor
starters en jonge stellen die op termijn een gezin willen stichten.
**Wat kan gemeentelijke regie opleveren?**
Houten heeft in de Nota Grondbeleid 2024 gekozen voor situationeel grondbeleid. De
gemeente kan per locatie kiezen voor actief of faciliterend grondbeleid. Bij eigen
grondbezit heeft de gemeente meer directe invloed op de ontwikkeling. Bij private
grondposities kan zij onder meer via planologische kaders en anterieure
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
overeenkomsten afspraken maken over het woningbouwprogramma en de
ontwikkeling. [1][2]
Een eigen grondpositie leidt niet automatisch tot goedkopere woningen. De gemeente
moet bij gronduitgifte rekening houden met marktconformiteit, het gelijkheidsbeginsel
en de regels rondom staatssteun. Ook brengt actief grondbeleid financiële risico's met
zich mee. [1]
Toch zijn er mogelijkheden om de grondprijs te verbinden aan de betaalbaarheid van
woningen. De regering heeft dit in 2024 expliciet bevestigd: gemeenten kunnen een
lagere grondprijs hanteren in ruil voor een lagere verkoopprijs van de gerealiseerde
koopwoning. [6]
Dat is ook voor Houten relevant. De gemeente gebruikt bij woningbouw onder meer de
residuele grondwaardemethode. Hierbij wordt de grondwaarde berekend door de
verkoopopbrengst te verminderen met de bouwkosten en bijkomende kosten.
Wanneer een lagere verkoopprijs contractueel wordt vastgelegd, kan dit dus ook
gevolgen hebben voor de berekende grondwaarde. [5]
Een lagere grondprijs is echter geen garantie dat de koper er voordeel van heeft.
Zonder duidelijke afspraken kan de ontwikkelaar het financiële voordeel behouden.
Daarom moet worden onderzocht hoe een lagere grondprijs gekoppeld kan worden
aan een maximale verkoopprijs en andere duidelijke voorwaarden voor de te realiseren
woningen.
**Slechts enkele plekken binnen CMK als kans**
Er zijn slechts enkele plekken binnen CMK waar de gemeente een eigen grondpositie
heeft en via deze unieke positie anders kan handelen, ook via het systeem van tenders,
dan bij private/particuliere grondposities. Neem bijvoorbeeld Loerik VI, daar heeft de
gemeente een bijzondere uitgangspositie: zij is eigenaar van de grond en werkt zelf aan
de eerste uitgangspunten voor de nieuwe woonwijk. De plannen worden de komende
periode verder uitgewerkt. [3]
Dit biedt een kans om al vroeg te onderzoeken welke woningen hier daadwerkelijk
betaalbaar kunnen worden gebouwd en welke invloed de gemeentelijke grondpositie
daarop heeft.
Een vergelijking met een woningbouwproject binnen CMK waar de grond in private
handen is, kan duidelijk maken wat het verschil is tussen gemeentelijke regie en
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
sturing via afspraken met ontwikkelaars. Daarbij moeten ook andere factoren, zoals
bouwkosten, woningtypen, parkeervoorzieningen en kwaliteitseisen, worden
meegenomen. Zo wordt duidelijk of verschillen in verkoopprijzen daadwerkelijk door
de grondpositie worden veroorzaakt.
De ChristenUnie wil voorkomen dat dure woningbouw op gemeentelijke grondposities
al grotendeels wordt uitgewerkt voordat deze mogelijkheden zijn onderzocht.
Tegelijkertijd mag het onderzoek niet tot onnodige vertraging leiden. Daarom is het
belangrijk dat het onderzoek en de verdere voorbereiding van deze gebieden parallel
verlopen en dat de resultaten beschikbaar zijn voordat belangrijke keuzes over het
woningbouwprogramma en de grondexploitatie definitief worden gemaakt.
Ook moeten de berekeningen aansluiten bij de actuele marktontwikkelingen. De
prijsgrens van €325.000 geldt hierbij als uitgangspunt op prijspeil 2026. Door
daarnaast twee scenario's van €275.000 en €300.000 te onderzoeken, wordt duidelijk
welke extra mogelijkheden en maatregelen nodig zijn om woningen nog betaalbaarder
te maken.
**Realisme en ambitie**
Tegelijkertijd vraagt dit onderwerp om realisme. Met de huidige marktprijzen, bouw- en
grondkosten is het ingewikkeld om betaalbare nieuwbouwwoningen te realiseren,
zeker wanneer we ook voldoende woonoppervlakte en woningkwaliteit willen bieden.
Ook een woning van €275.000 tot €325.000 is niet vanzelfsprekend betaalbaar voor
iemand met één modaal of ondermodaal inkomen. Ter illustratie: een alleenstaande
met een bruto modaal inkomen van €48.000 kan in 2026 volgens proefberekeningen
voor hypotheken maximaal ongeveer €214.000 lenen (dit kan enkele tienduizenden
euro's meer zijn bij een hypotheek voor een zeer energiezuinige woning). Voor een
woning in het genoemde prijssegment is dan nog steeds een aanzienlijke hoeveelheid
eigen geld of aanvullende financiering nodig. Een studieschuld kan de leencapaciteit
bovendien verder beperken.
De indieners van deze motie pretenderen dan ook niet dat de gemeente dit
ingewikkelde probleem zomaar kan oplossen. Wel willen we onderzoeken welke
mogelijkheden er zijn om als gemeente aan de knoppen te draaien om het gat tussen
leencapaciteit en woningprijs te verkleinen. Daarbij moeten we eerlijk zijn over wat
haalbaar is, maar ook niet op voorhand genoegen nemen met wat nu gebruikelijk is.
Want ook mensen met een gewoon inkomen, zoals de leerkracht, kapper,
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
verpleegkundige en de groenteboer, moeten in Houten een kans kunnen krijgen op een
passende woning.
Tenslotte: Met deze motie wil de ChristenUnie bereiken dat de gemeente haar eigen
grondpositie en bestaande instrumenten beter benut om niet alleen meer woningen te
bouwen, maar ook woningen te realiseren die voor meer inwoners daadwerkelijk
bereikbaar zijn.
**Referentielijst:**
**[1] Gemeente Houten – Nota Grondbeleid 2024.**
Met name:
- § 1.3: situationeel grondbeleid en de afweging per locatie.
- § 2.1: afwegingskader, waaronder maatschappelijke meerwaarde, prioriteit,
fasering, instrumenten, kosten en risico's.
- § 2.2.1 en § 2.2.2: strategische grondverwerving en voorkeursrecht.
- § 2.2.5: gronduitgifte, marktconforme grondprijzen en gelijkheidsbeginsel.
- § 3.1.3: staatssteun en marktconformiteit.
[https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR717022](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR717022)
**[2] Gemeente Houten – Nota Kostenverhaal 2025.**
Met name de paragrafen over privaatrechtelijk en publiekrechtelijk kostenverhaal en
de mogelijkheden om in anterieure overeenkomsten afspraken te maken over de
ontwikkeling.
Daarnaast ook gefilterd de gemeente die bij voorkeur werkt met anterieure
overeenkomsten en dat daarin onder meer afspraken over ruimtelijke kaders,
programma, fasering, kostenverhaal en financiële bijdragen kunnen worden
vastgelegd.
[https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR740473/](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR740473/)
**[3] Gemeente Houten – Projectpagina Loerik VI.**
De gemeente beschrijft haar eigendomspositie en de huidige fase van de planvorming.
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
https://www.houten.nl/houten-bouwt/bouwprojecten/bouwprojecten-houten/in-cmk[bouwen-we-met-elkaar-aan-nieuwe-woonbuurten/loerik-vi-nieuwe-woonwijk-in-](https://www.houten.nl/houten-bouwt/bouwprojecten/bouwprojecten-houten/in-cmk-bouwen-we-met-elkaar-aan-nieuwe-woonbuurten/loerik-vi-nieuwe-woonwijk-in-voorbereiding)
voorbereiding
**[4] Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening – 12 mei 2026.**
Prijsgrens betaalbare koop: €420.000 in 2026 en €435.000 in 2027, jaarlijks
geïndexeerd op basis van de consumentenprijsindex.
https://www.volkshuisvestingnederland.nl/actueel/nieuws/2026/05/12/%E2%82%AC
-35-miljoen-aangevraagd-voor-822-betaalbare-koopwoningen
**[5] Gemeente Houten – Grondprijzenbrief 2026**
§ 2 en § 3: residuele grondwaardemethode, grondquotemethode en de grondprijzen
per woningcategorie. De categorie goedkope betaalbare koop loopt tot €330.560 v.o.n.
Voor appartementen geldt een grondquote van 19%; voor grondgebonden woningen
wordt maatwerk toegepast.
[https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-271685.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-271685.html)
**[6] Tweede Kamer – Nota naar aanleiding van het verslag Wet versterking regie**
**volkshuisvesting**
Kamerstukken II 2023/24, 36 512, nr. 7, antwoord op vraag 24, p. 19. De regering
beschrijft hier expliciet de mogelijkheid om een lagere grondprijs te hanteren in ruil
voor een lagere verkoopprijs van de gerealiseerde koopwoning.
[https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36512-7.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36512-7.html)
**[7] Gemeente Houten - Rapportage woningbouw (Spoorboekje III)**
Laatste update is uit december 2025, gekeken is met name naar pagina 2 (monitoring
en ontbrekende koppeling tussen oppervlakte en verkoopprijs), pagina 8 (monitoring
op projectniveau) en pagina 10 (programmering Loerik VI).
**Ondertekening en naam:**
**Daan Blauw**
ChristenUnie
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
|Col1|ITH|PRO|D66|VVD|NH|CDA|SGP|CU|Volt|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|_Voor _||5|3||3|||1|1|
|_Tegen _|11|||3||2|2|||
Tekst uit PDF geëxtraheerd
Stemverdeling
Voor (13) Tegen (18)
Individuele stemmen
| Raadslid | Partij | Stem |
|---|---|---|
| S. Kasius | Partij ITH | tegen |
| B. van Beugen | Partij D66 | voor |
| A. Biesheuvel | Partij PRO | voor |
| W. Boshuis | Partij CDA | tegen |
| B. Stroomberg | Partij D66 | voor |
| P. Bolwerk | Partij ITH | tegen |
| S.D. Zwijsen | Partij ITH | tegen |
| J.E. Lobbrecht | Partij GroenLinks | voor |
| D. Vermeulen | Partij VVD | tegen |
| F.G.J. van der Meij | Partij ITH | tegen |
| W.E. Zandbergen | Partij ITH | tegen |
| M. Honkoop | Partij ITH | tegen |
| D. Kohelet | Partij ITH | tegen |
| M. Saber | PRO | voor |
| T.E. Corporaal | Partij NatúúrlijkHouten | voor |
| J. Hamel | Partij Volt | voor |
| M.H.D. Goes | Partij ITH | tegen |
| F. Toufik | PRO | voor |
| W. de Rijke | Partij ITH | tegen |
| D Rentinck | Partij VVD | tegen |
| W. van Maanen | Partij D66 | voor |
| N. Oskam | Partij ITH | tegen |
| B.A.R. Verbeek | Partij VVD | tegen |
| M.J. Aanen | Partij NatúúrlijkHouten | voor |
| D. Blauw | Partij ChristenUnie | voor |
| J. Hoogenraad | Partij NatúúrlijkHouten | voor |
| P. Ooms | Partij SGP | tegen |
| L. Zwemer | Partij SGP | tegen |
| L. Hazenkamp | Partij CDA | tegen |
| S. van Erp | Partij GroenLinks | voor |
| Th.M. Vroon | Inwonerspartij Toekomst Houten | tegen |